choroba zwyrodnieniowa stawu kręgosłupa
Wskazanie
Choroba zwyrodnieniowa stawu kręgosłupa (spondyloartroza) to degeneracyjne schorzenie dotyczące stawów międzykręgowych, występujące najczęściej w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. Proces zwyrodnieniowy obejmuje zarówno stawy międzykręgowe, jak i krążki międzykręgowe, prowadząc do zmian strukturalnych, takich jak zwężenie przestrzeni międzykręgowej, tworzenie osteofitów oraz zwyrodnienie chrząstki stawowej.
Choroba ta najczęściej występuje u osób po 40. roku życia, a jej częstość wzrasta z wiekiem. Do głównych czynników ryzyka należą: wiek, predyspozycje genetyczne, otyłość, urazy kręgosłupa, przeciążenia zawodowe oraz nieprawidłowa postawa ciała. Objawy kliniczne obejmują ból kręgosłupa (nasilający się podczas ruchu, a ustępujący w spoczynku), ograniczenie ruchomości, sztywność poranną oraz możliwe objawy neurologiczne wynikające z ucisku na struktury nerwowe.
W farmakoterapii choroby zwyrodnieniowej stawu kręgosłupa stosuje się przede wszystkim leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) dostępne w Polsce to m.in.: Ibuprom, Nurofen, Ketonal, Dexak, Majamil, Diclac. W przypadku silniejszych dolegliwości bólowych stosuje się tramadol (Tramal, Poltram) lub paracetamol z kodeiną (Efferalgan Codeine). Miejscowo można aplikować maści i żele przeciwbólowe, takie jak Voltaren, Diclac, Fastum.
W leczeniu wspomagającym wykorzystuje się również leki rozluźniające mięśnie (miorelaksanty) jak Mydocalm, Baclofen, Sirdalud, a także preparaty chondroprotektywne zawierające glukozaminę i chondroitynę (Artresan, Flexistav, Arthroblock). W przypadku silnego bólu mogą być stosowane blokady okołokręgosłupowe z użyciem leków steroidowych (Diprophos, Depo-Medrol).
Największe trudności w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawu kręgosłupa wiążą się z jej przewlekłym i postępującym charakterem. Leczenie jest głównie objawowe i nie zatrzymuje procesu degeneracyjnego. Długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, nerkowych i sercowo-naczyniowych, co ogranicza możliwość ich przewlekłego stosowania, szczególnie u osób starszych z chorobami współistniejącymi. Problemem jest również rozwój tolerancji na leki przeciwbólowe i konieczność ich zmiany lub zwiększania dawek.
Istotnym wyzwaniem terapeutycznym jest także leczenie pacjentów z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi, u których dochodzi do ucisku struktur nerwowych, prowadzącego do przewlekłych zespołów bólowych opornych na standardową farmakoterapię. W takich przypadkach często konieczne jest postępowanie wielokierunkowe łączące farmakoterapię z rehabilitacją, fizykoterapią, a w wybranych przypadkach z interwencją neurochirurgiczną.