Właściwości farmakokinetyczne
Traumon 100 mg/g

Etofenamat, substancja czynna żelu Traumon (100 mg/g), po miejscowej aplikacji w dawce 300 mg wykazuje maksymalne stężenie w osoczu po 12-24 godzinach, niezależnie od postaci farmaceutycznej (żel, krem, lotion, aerozol) oraz stężenia leku. Badania in vitro z użyciem błony STRAT-M® wykazały, że szybkość przenikania etofenamatu z żelu Traumon jest wyższa niż innych NLPZ stosowanych miejscowo, takich jak naproksen, diklofenak, ketoprofen czy ibuprofen. Po 7-dniowej aplikacji żelu 5% (3 g, 3x/dobę) stężenia etofenamatu w tkankach wynosiły: skóra 3313 ng/g, tkanka podskórna 192 ng/g, mięsień 114 ng/g, torebka stawowa 105 ng/g, a aktywnego metabolitu kwasu flufenamowego: skóra 470 ng/g, tkanka podskórna 56,1 ng/g, mięsień 27,4 ng/g, torebka stawowa 10 ng/g, osocze 22,1 ng/ml i płyn maziowy 17,7 ng/ml. Etofenamat wiąże się z białkami osocza w 98%, a kwas flufenamowy w ponad 99%. Biodostępność względna po aplikacji miejscowej sięga do 20%, z dużą zmiennością zależną od miejsca aplikacji i indywidualnych cech pacjenta.

Właściwości farmakokinetyczne etofenamatu

Etofenamat jest substancją aktywną zawartą w produkcie leczniczym Traumon (100 mg/g, żel), którego farmakokinetyka obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji z organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tej substancji czynnej po podaniu miejscowym.1

Wchłanianie przez skórę

Po miejscowym podaniu 300 mg etofenamatu w różnych postaciach farmaceutycznych (żel 5%, żel 10%, krem, lotion, aerozol) obserwowano zbliżone stężenia kwasu flufenamowego (aktywnego metabolitu) w osoczu. Maksymalne stężenie etofenamatu w osoczu osiągane jest po 12-24 godzinach od aplikacji. Co istotne, wchłanianie etofenamatu przez skórę nie zależy od rodzaju podłoża czy stężenia substancji czynnej, przy zastosowaniu jednakowych ilości leku (300 mg).2

W badaniach porównawczych in vitro z wykorzystaniem błony STRAT-M® (substytut ludzkiej skóry) wykazano, że szybkość przenikania etofenamatu z żelu Traumon (100 mg/g) jest większa niż w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych do stosowania miejscowego, takich jak naproksen (100 mg/g), diklofenak (w różnych stężeniach: 11,6 mg/g, 10 mg/g, 23,2 mg/g), ketoprofen (25 mg/g) oraz ibuprofen (50 mg/g).3

Dystrybucja w tkankach

Badania kliniczne potwierdziły, że etofenamat po aplikacji miejscowej w postaci żelu lub kremu jest efektywnie rozprowadzany do tkanek docelowych. Przy zastosowaniu zaawansowanych metod analitycznych – chromatografii gazowej i spektrofotometrii masowej (GC/MS) – określono stężenia etofenamatu i kwasu flufenamowego w różnych strukturach anatomicznych po 18-24 godzinach od ostatniego podania miejscowego.4

W badaniach przeprowadzonych po 7-dniowym okresie aplikowania żelu 5% (3g) trzy razy na dobę, stężenia etofenamatu w poszczególnych tkankach wynosiły:

Tkanka/płyn ustrojowy Stężenie etofenamatu (ng/g) Stężenie kwasu flufenamowego (ng/g lub ng/ml)
Skóra 3313 470
Tkanka podskórna 192 56,1
Mięsień 114 27,4
Torebka stawowa 105 10,0
Osocze 22,1 ng/ml
Płyn maziowy 17,7 ng/ml

Powyższe dane wskazują na efektywną penetrację leku do struktur docelowych, przy czym najwyższe stężenia odnotowano w warstwach skóry, a następnie w głębiej położonych tkankach.5

Wiązanie z białkami osocza

Etofenamat, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 98%. Kwas flufenamowy, będący aktywnym metabolitem etofenamatu, wykazuje jeszcze wyższy stopień wiązania z białkami osocza, przekraczający 99%. 99%.”>6

Biodostępność

Biodostępność preparatów zawierających etofenamat podlega znacznym wahaniom zarówno pomiędzy pacjentami, jak i u tego samego pacjenta. Fluktuacje te wynikają głównie z miejsca aplikacji produktu leczniczego, stopnia wilgotności skóry oraz innych czynników indywidualnych. Po aplikacji miejscowej żelu Traumon (100 mg/g) względna biodostępność, rozumiana jako część dawki dostępna ogólnoustrojowo, mieści się w zakresie typowym dla innych preparatów zawierających etofenamat i sięga do 20%.7

Metabolizm wątrobowy

Etofenamat podlega procesowi metabolizmu wątrobowego głównie poprzez reakcje utleniania i sprzęgania. W wątrobie dochodzi do jego biotransformacji z utworzeniem następujących metabolitów:

  • 5-OH-etofenamat
  • 4′-OH-etofenamat
  • 5,4′-dihydroksyetofenamat
  • kwas flufenamowy (aktywny metabolit)
  • kwas 5-OH-flufenamowy
  • kwas 4′-OH-flufenamowy
  • kwas 5,4′-dihydroksyflufenamowy

Najważniejszym metabolitem pod względem aktywności farmakologicznej jest kwas flufenamowy, który również wykazuje działanie przeciwzapalne.8

Eliminacja leku

Etofenamat jest wydalany z organizmu w postaci licznych metabolitów, zarówno wolnych jak i sprzężonych, powstających w wyniku procesów hydroksylacji oraz rozpadu wiązań estrowych i eterowych. Eliminacja zachodzi dwoma głównymi drogami:

  1. Drogą nerkową – wydalanie z moczem
  2. Drogą jelitową – wydalanie z kałem

Szacuje się, że około 55% metabolitów etofenamatu jest wydalanych przez nerki i z kałem. Okres półtrwania w fazie eliminacji po podaniu miejscowym wynosi średnio 3,3 godziny.9

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl