Działania niepożądane
Terlipressin acetate Altan 0,12 mg/ml

Działania niepożądane leku Terlipressin acetate Altan

Terlipresyna, jako analog wazopresyny o silnym działaniu naczynioskurczowym, może wywoływać szereg działań niepożądanych związanych z jej mechanizmem działania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Terlipressin acetate Altan (0,12 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), ze szczególnym uwzględnieniem częstości występowania oraz charakterystyki poszczególnych działań niepożądanych.¹

Mechanizm działania a profil bezpieczeństwa

Najczęstsze działania niepożądane terlipresyny (występujące z częstością 1-10%) obejmują bladość, podwyższone ciśnienie krwi, ból brzucha, nudności, biegunka i ból głowy. Te objawy są bezpośrednio związane z farmakodynamicznym działaniem leku, który powoduje skurcz naczyń krwionośnych. Ponadto, działanie antydiuretyczne terlipresyny może prowadzić do hiponatremii, szczególnie w przypadkach niedostatecznej kontroli bilansu płynów.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji produktu leczniczego zastosowano następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych:³

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (1-10 przypadków na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (1-10 przypadków na 1000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10000 do <1/1000 (1-10 przypadków na 10000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10000 (mniej niż 1 przypadek na 10000 pacjentów)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe działania niepożądane według układów

Należy zwrócić uwagę, że niektóre działania niepożądane mogą mieć różną częstość występowania w zależności od wskazania, w jakim stosowana jest terlipresyna. Dotyczy to m.in. różnic pomiędzy leczeniem zespołu wątrobowo-nerkowego (HRS) typu 1 a leczeniem krwotoków z przewodu pokarmowego z pękniętych żylaków przełykowo-żołądkowych.⁴

U pacjentów z zespołem wątrobowo-nerkowym (HRS) leczonych terlipresyną zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych sercowo-naczyniowych, takich jak niedokrwienie mięśnia sercowego, arytmia, niedokrwienie jelit lub przeciążenie układu krążenia.⁵

Ponadto, zgłoszono kilka przypadków wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁶

Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano również przypadki niedokrwienia skóry i martwicy, niezwiązane z miejscem wstrzyknięcia.⁷

Wpływ sposobu podania na bezpieczeństwo

Wyniki dedykowanego, randomizowanego, kontrolowanego, wieloośrodkowego badania klinicznego wskazują na istotne różnice w profilu bezpieczeństwa w zależności od metody podania leku. Podawanie terlipresyny w postaci ciągłej infuzji dożylnej wiąże się z mniejszą częstością występowania ciężkich działań niepożądanych w porównaniu do podawania w postaci powolnego wstrzyknięcia dożylnego (bolusa).⁸

Tabela działań niepożądanych terlipresyny

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych związanych ze stosowaniem terlipresyny, pogrupowanych według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego

Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego należą do najczęściej obserwowanych i potencjalnie najpoważniejszych powikłań terapii terlipresyną. Wynikają one bezpośrednio z jej działania naczynioskurczowego i obejmują:⁹

• Bradykardia – spowolnienie rytmu serca, występujące często
• Arytmie – w tym migotanie przedsionków i skurcze dodatkowe komorowe (niezbyt często)
• Tachykardia – przyspieszenie rytmu serca (niezbyt często)
• Zaburzenia rytmu typu torsade de pointes – potencjalnie zagrażająca życiu arytmia komorowa (częstość nieznana)
• Zawał mięśnia sercowego – martwica mięśnia sercowego wskutek niedokrwienia (częstość nieznana)
• Niewydolność serca – upośledzenie funkcji serca jako pompy (częstość nieznana)

Szczególnie istotne jest, że u pacjentów z zespołem wątrobowo-nerkowym (HRS) zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych, w tym niedokrwienia mięśnia sercowego, arytmii i przeciążenia układu krążenia.¹⁰

Działania niepożądane układu naczyniowego

Działanie naczynioskurczowe terlipresyny może prowadzić do następujących działań niepożądanych:¹¹

• Skurcz naczyń obwodowych – często występujące zwężenie naczyń krwionośnych obwodowych
• Niedokrwienie obwodowe – zmniejszony dopływ krwi do tkanek obwodowych (często)
• Bladość twarzy – zmniejszone ukrwienie skóry twarzy (często)
• Nadciśnienie – podwyższone ciśnienie tętnicze (często)
• Niedokrwienie jelit – zmniejszony przepływ krwi przez naczynia jelitowe (częstość nieznana)
• Sinica obwodowa – niebieskawe zabarwienie skóry z powodu niedotlenienia (częstość nieznana)

Działania niepożądane skórne

Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki niedokrwienia skóry i martwicy, które nie były związane z miejscem wstrzyknięcia. Są to rzadkie, ale poważne powikłania wynikające z naczynioskurczowego działania leku.¹²

Działania niepożądane układu oddechowego

Terlipresyna może powodować następujące działania niepożądane dotyczące układu oddechowego:¹³

• Niewydolność oddechowa – niezbyt często występujące upośledzenie wymiany gazowej w płucach
• Duszność – subiektywne uczucie braku tchu (częstość nieznana)
• Obrzęk płuc – nagromadzenie płynu w tkance płucnej (częstość nieznana)
• Zespół ostrego wyczerpania oddechowego – ciężka, zagrażająca życiu niewydolność oddechowa (częstość nieznana)

Działania niepożądane układu pokarmowego

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są często obserwowane podczas leczenia terlipresyną i zwykle mają charakter przejściowy:¹⁴

• Przemijające skurcze brzuszne – często występujące kurczowe bóle brzucha
• Przemijająca biegunka – często występujące rozluźnienie stolca
• Przemijające nudności – często występujące uczucie mdłości
• Przemijające wymioty – często występujące zwracanie treści pokarmowej

Zaburzenia metabolizmu

Działanie antydiuretyczne terlipresyny może prowadzić do hiponatremii (obniżonego stężenia sodu we krwi), szczególnie w przypadkach, gdy nie jest odpowiednio kontrolowana równowaga płynów.¹⁵

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁶

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷