Właściwości farmakodynamiczne
Tarcefoksym 1 g

Właściwości farmakodynamiczne leku Tarcefoksym

Lek Tarcefoksym, zawierający 1 g cefotaksymu w postaci soli sodowej, należy do grupy farmakoterapeutycznej antybiotyków beta-laktamowych z klasy cefalosporyn (kod ATC: J01DD01). Produkt jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań o charakterystycznym białym lub jasnożółtym zabarwieniu.¹

Mechanizm działania przeciwbakteryjnego

Cefotaksym wykazuje działanie bakteriobójcze, którego mechanizm polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej bakterii. Antybiotyk ten poprzez blokowanie aktywności transpeptydazy skutecznie hamuje tworzenie wiązań pomiędzy pentapeptydami mukopolisacharydu ściany komórkowej bakterii. W konsekwencji tej blokady dochodzi do aktywacji hydrolaz komórkowych, co prowadzi do lizy komórki bakteryjnej i jej śmierci.²

Spektrum działania przeciwbakteryjnego

Badania in vitro potwierdziły szerokie spektrum działania cefotaksymu wobec różnych gatunków bakterii, zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych, a także wobec wybranych bakterii beztlenowych.³

Wrażliwość bakterii Gram-dodatnich

Wśród bakterii Gram-dodatnich wrażliwych na działanie cefotaksymu wyróżnia się następujące gatunki:

• Staphylococcus aureus – zarówno szczepy wytwarzające jak i niewytwarzające β-laktamazy⁴
• Staphylococcus epidermidis – istotny patogen w zakażeniach związanych z opieką zdrowotną⁵
• Enterococcus spp. – choć nie wszystkie szczepy wykazują pełną wrażliwość⁶
• Streptococcus pyogenes (grupa A, β-hemolizujące) – czynnik etiologiczny anginy paciorkowcowej i innych zakażeń⁷
• Streptococcus agalactiae (grupa B) – szczególnie istotny w zakażeniach okołoporodowych⁸
• Streptococcus pneumoniae – jeden z głównych patogenów układu oddechowego⁹

Wrażliwość bakterii Gram-ujemnych

Cefotaksym wykazuje wyjątkowo szerokie spektrum działania wobec bakterii Gram-ujemnych, co jest jego istotną zaletą terapeutyczną. Do wrażliwych patogenów zaliczamy:

• Citrobacter spp. – drobnoustroje związane z zakażeniami układu moczowego¹⁰
• Enterobacter spp. – potencjalne patogeny szpitalne¹¹
• Escherichia coli – jeden z najczęstszych czynników etiologicznych zakażeń układu moczowego¹²
• Haemophilus influenzae – włączając szczepy oporne na ampicylinę, powodujący zakażenia układu oddechowego¹³
• Haemophilus parainfluenzae – związany z zakażeniami górnych dróg oddechowych¹⁴
• Klebsiella spp. – w tym Klebsiella pneumoniae, patogen związany z zapaleniem płuc¹⁵
• Neisseria gonorrhoeae – zarówno szczepy wytwarzające jak i niewytwarzające penicylinazy¹⁶
• Neisseria meningitidis – patogen powodujący zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych¹⁷
• Proteus mirabilis – częsty czynnik infekcji układu moczowego¹⁸
• Proteus vulgaris – związany z zakażeniami ran i układu moczowego¹⁹
• Proteus inconstans – należący do gatunków z rodzaju Proteus²⁰

Szczególne znaczenie kliniczne ma również skuteczność cefotaksymu wobec następujących gatunków, które często wykazują oporność wielolekową:

• Morganella morganii* – typowy patogen oportunistyczny²¹
• Providencia rettgeri* – związana z infekcjami szpitalnymi²²
• Serratia spp.* – patogeny szpitalne trudne w leczeniu²³
• Acinetobacter spp.* – patogeny oportunistyczne o rosnącym znaczeniu klinicznym²⁴

* Należy zaznaczyć, że wiele szczepów tych bakterii wykazujących oporność wielolekową pozostaje wrażliwych na cefotaksym, co podkreśla jego wartość w leczeniu zakażeń wywołanych przez szczepy problematyczne.²⁵

Wrażliwość bakterii beztlenowych

Cefotaksym wykazuje również aktywność wobec wybranych bakterii beztlenowych, co rozszerza jego spektrum kliniczne. Do wrażliwych bakterii beztlenowych należą:

• Bacteroides spp. – w tym niektóre szczepy B. fragilis, patogenu o istotnym znaczeniu klinicznym²⁶
• Clostridium spp. – należy jednak zaznaczyć, że większość szczepów C. difficile wykazuje oporność na cefotaksym²⁷
• Peptococcus spp. – Gram-dodatnie ziarenkowce beztlenowe²⁸
• Peptostreptococcus spp. – beztlenowe paciorkowce występujące w zakażeniach mieszanych²⁹
• Fusobacterium spp. – w tym F. nucleatum, związane z zakażeniami jamy ustnej i gardła³⁰

Skład jakościowy i ilościowy

Jedna fiolka leku Tarcefoksym zawiera 1 g cefotaksymu (Cefotaximum) w postaci soli sodowej. Warto zwrócić uwagę na zawartość sodu w preparacie – 1 g proszku zawiera 48 mg sodu (2,1 mmol), co należy uwzględnić u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.³¹