Właściwości farmakokinetyczne
Syntarpen 1 g

Kloksacylina, półsyntetyczna penicylina beta-laktamowa oporna na penicylinazę, charakteryzuje się stabilnością w środowisku kwaśnym, co umożliwia podawanie zarówno doustne, jak i pozajelitowe. Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg osiąga maksymalne stężenie w surowicy około 15 µg/ml po 30 minutach. W przypadku dożylnej infuzji 2 g kloksacyliny maksymalne stężenia wynoszą 280 µg/ml (infuzja 20 min) oraz 100 µg/ml (infuzja 30 min), z szybkim spadkiem do 0,6 µg/ml po 2 godzinach. Lek wykazuje wysokie (95%) wiązanie z białkami osocza, co ogranicza biodostępność w niektórych tkankach, jednak dobrze penetruje tkanki zapalne, w tym kości, stawy, płyn opłucnowy, maziowy, jamy surowicze oraz ropę. Przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, a do płynu mózgowo-rdzeniowego tylko w stanach zapalnych zwiększających przepuszczalność bariery krew-mózg.

Właściwości farmakokinetyczne kloksacyliny

Kloksacylina jest antybiotykiem beta-laktamowym z grupy penicylin półsyntetycznych opornych na penicylinazę. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego leku, uwzględniając jego wchłanianie, dystrybucję i eliminację z organizmu.1

Wchłanianie

Kloksacylina charakteryzuje się stabilnością w środowisku kwaśnym, co jest istotną właściwością umożliwiającą jej podawanie nie tylko drogą pozajelitową, ale również doustną.2

Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg kloksacyliny, maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga wartość około 15 µg/ml i występuje stosunkowo szybko – po około 30 minutach od momentu podania.3

W przypadku podania dożylnego, farmakokinetyka leku przedstawia się następująco: podanie 2 g kloksacyliny w formie infuzji dożylnej trwającej 20 minut skutkuje osiągnięciem maksymalnego stężenia na poziomie 280 µg/ml. Jeśli ta sama dawka podawana jest w infuzji trwającej 30 minut, maksymalne stężenie wynosi 100 µg/ml. Warto zauważyć, że już po 2 godzinach od podania stężenie leku w surowicy znacząco spada, osiągając wartość 0,6 µg/ml.4

Dystrybucja

Kloksacylina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – około 95% leku występuje w formie związanej, co ogranicza jego biodostępność w niektórych tkankach.5

Pomimo wysokiego wiązania z białkami, lek dobrze przenika do tkanek objętych procesem zapalnym. Wykazuje dobrą penetrację do:6

  • zmienionych zapalnie kości i stawów
  • płynu opłucnowego
  • płynu maziowego
  • jam surowiczych
  • ropy

Kloksacylina przenika również przez barierę łożyskową oraz do mleka matki. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że do płynu mózgowo-rdzeniowego lek przenika wyłącznie w stanach zapalnych, gdy zwiększona jest przepuszczalność bariery krew-mózg.7

Eliminacja

Okres półtrwania

Okres półtrwania kloksacyliny w organizmie wynosi od 30 do 45 minut, co wskazuje na stosunkowo szybką eliminację leku. W przypadku pacjentów z zaburzoną czynnością nerek okres półtrwania ulega istotnemu wydłużeniu, osiągając wartość od 1 do 2 godzin.8

Drogi wydalania

Kloksacylina jest eliminowana z organizmu przede wszystkim przez nerki (około 40-60% podanej dawki). Proces ten zachodzi zarówno przez przesączanie kłębuszkowe, jak i wydalanie kanalikowe. Mniejsza część leku, około 10% dawki, wydalana jest z żółcią.9

Warto podkreślić, że kloksacylina w minimalnym stopniu (do 5%) jest usuwana metodą hemodializy i dializy otrzewnowej, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii u pacjentów poddawanych tym procedurom.10

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z mukowiscydozą

U pacjentów z mukowiscydozą (zwłóknieniem torbielowatym) obserwuje się znacznie szybszą eliminację kloksacyliny – proces ten przebiega trzykrotnie szybciej w porównaniu z osobami zdrowymi. Ta istotna różnica w farmakokinetyce wymaga stosowania większych dawek leku u tych pacjentów, przy jednoczesnym monitorowaniu stężenia kloksacyliny w surowicy, aby utrzymać terapeutyczne stężenie leku.11

Pacjenci z niewydolnością nerek

Jak wspomniano wcześniej, u pacjentów z niewydolnością nerek dochodzi do wydłużenia okresu półtrwania kloksacyliny do 1-2 godzin, co może wymagać modyfikacji dawkowania leku, aby zapobiec jego kumulacji w organizmie.12

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Stężenie maksymalne po podaniu domięśniowym 500 mg 15 µg/ml Występuje po około 30 minutach
Stężenie maksymalne po podaniu dożylnym 2 g (infuzja 20 min) 280 µg/ml
Stężenie maksymalne po podaniu dożylnym 2 g (infuzja 30 min) 100 µg/ml
Stężenie po 2 godzinach od podania dożylnego 0,6 µg/ml
Wiązanie z białkami osocza 95%
Okres półtrwania 30-45 minut U osób z prawidłową funkcją nerek
Okres półtrwania u pacjentów z niewydolnością nerek 1-2 godzin
Wydalanie przez nerki 40-60% Przesączanie kłębuszkowe i wydalanie kanalikowe
Wydalanie z żółcią około 10%
Usuwanie podczas hemodializy i dializy otrzewnowej do 5% Minimalny stopień
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl