Właściwości farmakodynamiczne
Sigletic 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Sigletic

Lek Sigletic, zawierający sytagliptynę jako substancję czynną, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), sklasyfikowanej kodem ATC: A10BH01. Jest to doustny lek hipoglikemizujący stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Poprawa kontroli glikemii obserwowana podczas terapii tym produktem leczniczym wynika z mechanizmu zwiększającego stężenie aktywnych hormonów inkretynowych w organizmie pacjenta.¹

Mechanizm działania sytagliptyny

Mechanizm działania sytagliptyny opiera się na hamowaniu aktywności enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Enzym ten odpowiada za szybką hydrolizę hormonów z grupy inkretyn, do których należą glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP). Hormony te są naturalnie uwalniane z jelita przez cały dzień, a ich stężenie fizjologicznie wzrasta w odpowiedzi na spożycie pokarmu. Inkretyny stanowią istotną część endogennego systemu uczestniczącego w fizjologicznej regulacji homeostazy glukozy.²

Fizjologiczne działanie inkretyn

Kiedy stężenie glukozy we krwi jest prawidłowe lub podwyższone, hormony inkretynowe GLP-1 i GIP stymulują syntezę insuliny oraz zwiększają jej uwalnianie z komórek beta trzustki. Proces ten zachodzi poprzez aktywację wewnątrzkomórkowych szlaków sygnalizacyjnych z udziałem cyklicznego AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że leczenie GLP-1 lub inhibitorami DPP-4 powoduje zwiększenie reaktywności komórek beta trzustki oraz pobudza biosyntezę i uwalnianie insuliny. Zwiększone stężenie insuliny we krwi prowadzi do nasilenia wychwytu glukozy przez tkanki obwodowe.³

Oprócz stymulacji wydzielania insuliny, GLP-1 wykazuje dodatkowe działanie metaboliczne – zmniejsza wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Obniżenie stężenia glukagonu przy jednoczesnym wzroście stężenia insuliny skutkuje ograniczeniem wytwarzania glukozy w wątrobie, co finalnie prowadzi do zmniejszenia stężenia glukozy we krwi.⁴

Glukozależny mechanizm działania

Szczególnie istotną cechą działania hormonów inkretynowych jest ich glukozależność. Oznacza to, że gdy stężenie glukozy we krwi jest niskie, nie obserwuje się pobudzenia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Pobudzenie wydzielania insuliny przez GLP-1 i GIP nasila się dopiero wtedy, gdy stężenie glukozy przekracza wartości prawidłowe. Co ważne, GLP-1 nie zaburza fizjologicznej odpowiedzi glukagonowej na hipoglikemię, co stanowi istotny mechanizm zabezpieczający przed nadmiernym spadkiem poziomu glukozy.⁵

Działanie sytagliptyny na poziom inkretyn

Sytagliptyna, hamując aktywność enzymu DPP-4, zapobiega hydrolizie hormonów inkretynowych, co prowadzi do zwiększenia stężenia aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi. Poprzez ten mechanizm sytagliptyna zwiększa uwalnianie insuliny oraz zmniejsza stężenie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią te zmiany w profilu wydzielania insuliny i glukagonu prowadzą do klinicznie istotnych efektów terapeutycznych:

• Zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c)
• Redukcji stężenia glukozy oznaczanej na czczo
• Obniżenia stężenia glukozy w pomiarach poposiłkowych

Efekty te są osiągane dzięki mechanizmowi działania, który jest zależny od aktualnego stężenia glukozy we krwi.⁶

Selektywność sytagliptyny

Sytagliptyna wyróżnia się wysoką selektywnością działania. Jest silnym i wysoce specyficznym inhibitorem enzymu DPP-4, nie powodując przy tym zahamowania aktywności blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 czy DPP-9 w stężeniach stosowanych terapeutycznie. Ta selektywność ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.⁷

Różnice względem pochodnych sulfonylomocznika

Warto podkreślić istotną różnicę między mechanizmem działania sytagliptyny a mechanizmem działania pochodnych sulfonylomocznika. Glukozależny mechanizm działania sytagliptyny sprawia, że lek ten stymuluje wydzielanie insuliny tylko wtedy, gdy stężenie glukozy jest podwyższone. Natomiast pochodne sulfonylomocznika powodują zwiększenie wydzielania insuliny niezależnie od stężenia glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób zdrowych. Mechanizm działania sytagliptyny zapewnia więc lepszy profil bezpieczeństwa w kontekście ryzyka hipoglikemii.⁸