Właściwości farmakokinetyczne leku Roticox (etorykoksyb)

Etorykoksyb, substancja czynna leku Roticox, charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność kliniczną i schemat dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych etorykoksybu z uwzględnieniem najważniejszych parametrów.¹

Wchłanianie

Etorykoksyb wykazuje doskonałą biodostępność po podaniu doustnym, osiągającą około 100%. Po podaniu dawki 120 mg jeden raz na dobę osobom dorosłym na czczo w stanie stacjonarnym, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 3,6 μg/ml i jest osiągane po około 1 godzinie od podania (Tmax). Średnia wartość pola pod krzywą (AUC0-24godz.) wynosi 37,8 μg∙h/ml.²

W zakresie dawek stosowanych klinicznie, etorykoksyb wykazuje farmakokinetykę liniową, co oznacza, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Warto zwrócić uwagę na wpływ posiłków na wchłanianie etorykoksybu – chociaż posiłek bogatotłuszczowy nie wpływa na wydłużenie czasu wchłaniania etorykoksybu w dawce 120 mg, to zmniejsza stopień wchłaniania, co objawia się 36% redukcją Cmax i wydłużeniem Tmax o 2 godziny. Te zmiany nie mają jednak istotnego znaczenia klinicznego, dlatego lek może być podawany niezależnie od posiłków.³

Dystrybucja

Etorykoksyb charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 92% w zakresie stężeń od 0,05 μg/ml do 5 μg/ml. Objętość dystrybucji (Vdss) w stanie stacjonarnym wynosi u ludzi około 120 l, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że etorykoksyb przenika przez barierę łożyska u szczurów i królików oraz przez barierę krew-mózg u szczurów.⁴

Metabolizm

Etorykoksyb podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Mniej niż 1% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Główny szlak metaboliczny polega na powstawaniu pochodnej 6′-hydroksymetylowej i jest katalizowany przez enzymy układu cytochromu P450, ze szczególnym udziałem izoenzymu CYP3A4.⁵

Badania in vitro wskazują, że w metabolizmie etorykoksybu uczestniczą również inne izoenzymy cytochromu P450, takie jak CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 i CYP2C19, jednak ich dokładna rola ilościowa in vivo nie została szczegółowo określona.⁶

U ludzi zidentyfikowano pięć metabolitów etorykoksybu. Głównym metabolitem jest pochodna 6′-karboksylowa, powstająca w wyniku dalszego utleniania pochodnej 6′-hydroksymetylowej. Warto podkreślić, że główne metabolity nie wykazują wymiernego działania hamującego COX-2 lub wykazują jedynie słabe działanie w tym zakresie. Co istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa, żaden z metabolitów nie hamuje aktywności COX-1.⁷

Eliminacja

Eliminacja etorykoksybu zachodzi prawie wyłącznie poprzez przemiany metaboliczne z następczym wydalaniem nerkowym metabolitów. Po podaniu dożylnym znakowanego promieniotwórczo etorykoksybu w dawce 25 mg zdrowym ochotnikom, 70% aktywności promieniotwórczej wykrywano w moczu, a 20% w kale, głównie w postaci metabolitów. Mniej niż 2% leku było wydalane w postaci niezmienionej.⁸

Etorykoksyb osiąga stężenia w stanie stacjonarnym w ciągu 7 dni regularnego przyjmowania w dawce 120 mg jeden raz na dobę, ze wskaźnikiem kumulacji wynoszącym około 2. Odpowiada to okresowi półtrwania fazy kumulacji wynoszącemu około 22 godzin. Klirens osoczowy dawki 25 mg podanej dożylnie oszacowano na około 50 ml/min.⁹

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Profil farmakokinetyczny etorykoksybu u osób w podeszłym wieku (65 lat i starszych) jest zbliżony do profilu farmakokinetycznego u osób młodych, co oznacza, że modyfikacja dawki ze względu na wiek nie jest konieczna.¹⁰

Wpływ płci

Farmakokinetyka etorykoksybu u mężczyzn i kobiet jest porównywalna, dlatego płeć nie wpływa na parametry farmakokinetyczne leku.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodną niewydolnością wątroby (5-6 punktów wg skali Child-Pugh), otrzymujących etorykoksyb w dawce 60 mg jeden raz na dobę, zaobserwowano zwiększenie średniego AUC o około 16% w porównaniu z osobami zdrowymi otrzymującymi tę samą dawkę.¹²

Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością wątroby (7-9 punktów wg skali Child-Pugh), przyjmujący etorykoksyb w dawce 60 mg co drugi dzień, wykazywali podobne średnie AUC do osób zdrowych otrzymujących 60 mg etorykoksybu jeden raz na dobę. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań z zastosowaniem etorykoksybu w dawce 30 mg jeden raz na dobę w tej populacji.¹³

Brak jest danych klinicznych lub farmakokinetycznych dotyczących stosowania etorykoksybu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (≥10 punktów wg skali Child-Pugh), dlatego stosowanie leku w tej grupie pacjentów jest przeciwwskazane.¹⁴

Zaburzenia czynności nerek

Farmakokinetyka pojedynczej dawki etorykoksybu 120 mg u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u pacjentów hemodializowanych ze schyłkową chorobą nerek nie różniła się znacząco od farmakokinetyki u osób zdrowych. Warto podkreślić, że hemodializa nie wpływa istotnie na proces eliminacji etorykoksybu (klirens podczas dializy wynosi około 50 ml/min).¹⁵

Dzieci i młodzież

Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych etorykoksybu u dzieci poniżej 12. roku życia.<sup data-drug="Roticox" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Dzieci i młodzież: nie badano farmakokinetyki etorykoksybu u dzieci (16

W badaniu farmakokinetycznym przeprowadzonym w grupie młodzieży (n=16) w wieku od 12 do 17 lat stwierdzono, że farmakokinetyka u osób o masie ciała 40-60 kg, otrzymujących etorykoksyb w dawce 60 mg jeden raz na dobę, oraz u osób o masie ciała większej niż 60 kg, otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg jeden raz na dobę, była zbliżona do farmakokinetyki u osób dorosłych otrzymujących etorykoksyb w dawce 90 mg jeden raz na dobę. Należy jednak zaznaczyć, że bezpieczeństwo stosowania i skuteczność etorykoksybu u dzieci i młodzieży nie zostały jednoznacznie określone.¹⁷

Parametry farmakokinetyczne etorykoksybu