Interakcje leku
Rasagilina Synthon 1 mg

Rasagilina, selektywny inhibitor MAO-B stosowany w chorobie Parkinsona, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie jej z innymi inhibitorami MAO oraz petydyną (meperydyną) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem, splątaniem, sztywnością mięśniową, gorączką i drgawkami. Należy unikać jednoczesnego stosowania rasagiliny z lekami sympatykomimetycznymi (np. efedryna, pseudoefedryna), dekstrometorfanem oraz silnymi inhibitorami CYP1A2 (fluoksetyna, fluwoksamina), które mogą zwiększać stężenie rasagiliny w osoczu (np. cyprofloksacyna zwiększa AUC o 83%). W badaniach klinicznych dopuszczono stosowanie wybranych leków przeciwdepresyjnych w określonych dawkach: amitryptylina ≤50 mg/dobę, trazodon ≤100 mg/dobę, citalopram ≤20 mg/dobę, sertralina ≤100 mg/dobę i paroksetyna ≤30 mg/dobę. Jednoczesne podawanie entakaponu zwiększa klirens rasagiliny o 28%, co może wymagać monitorowania skuteczności terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rasagilina, jako selektywny inhibitor monoaminooksydazy typu B (MAO-B), wchodzi w szereg istotnych interakcji z różnymi grupami leków oraz innymi substancjami. Zrozumienie tych interakcji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i uniknięcia potencjalnie groźnych powikłań u pacjentów z chorobą Parkinsona.1

Interakcje z inhibitorami MAO

Jednoczesne stosowanie rasagiliny z innymi inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane. Dotyczy to zarówno leków wydawanych na receptę, jak i preparatów roślinnych dostępnych bez recepty (np. ziele dziurawca). Takie skojarzenie może prowadzić do niewybiórczego hamowania aktywności MAO i w konsekwencji do przełomu nadciśnieniowego, stanowiącego zagrożenie dla życia pacjenta.2

Interakcje z lekami przeciwbólowymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na petydynę (meperydynę), opioidowy lek przeciwbólowy. Dokumentacja kliniczna wskazuje na występowanie ciężkich reakcji niepożądanych podczas jednoczesnego stosowania petydyny i inhibitorów MAO, w tym również innych selektywnych inhibitorów MAO-B. Z tego powodu jednoczesne podawanie rasagiliny i petydyny jest przeciwwskazane.3

Ponadto, po wprowadzeniu produktu na rynek zgłaszano przypadki zagrażającego życiu zespołu serotoninowego u pacjentów stosujących rasagilinę w połączeniu z meperydyną, tramadolem, metadonem lub propoksynem. Zespołowi temu towarzyszyło pobudzenie, splątanie, sztywność mięśniowa, gorączka i drgawki kloniczne mięśni.4

Interakcje z lekami sympatykomimetycznymi

Ze względu na hamujący wpływ rasagiliny na aktywność MAO, nie zaleca się jej jednoczesnego stosowania z lekami o działaniu sympatykomimetycznym, takimi jak składniki produktów zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa (podawane donosowo lub doustnie) oraz preparatów przeciw przeziębieniu zawierających efedrynę lub pseudoefedrynę.5

Interakcje z dekstrometorfanem

Dekstrometorfan, składnik wielu preparatów przeciwkaszlowych, może wchodzić w interakcje z rasagiliną. Zgłaszano przypadki interakcji podczas jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu i nieselektywnych inhibitorów MAO. Z tego względu nie zaleca się jednoczesnego podawania rasagiliny i dekstrometorfanu.6

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Należy unikać jednoczesnego stosowania rasagiliny z fluoksetyną lub fluwoksaminą, które są silnymi inhibitorami enzymu CYP1A2 uczestniczącego w metabolizmie rasagiliny.7

Ciężkie reakcje niepożądane zgłaszano również podczas jednoczesnego podawania inhibitorów MAO z lekami z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), SNRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny), trójpierścieniowymi i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Ze względu na hamujące działanie rasagiliny na aktywność MAO, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych.8

W badaniach klinicznych dopuszczano stosowanie rasagiliny z wybranymi lekami przeciwdepresyjnymi w określonych dawkach: amitryptylina ≤50 mg/dobę, trazodon ≤100 mg/dobę, citalopram ≤20 mg/dobę, sertralina ≤100 mg/dobę i paroksetyna ≤30 mg/dobę.9

Interakcje z substratami i inhibitorami CYP1A2

Badania metabolizmu in vitro wykazały, że cytochrom P450 1A2 (CYP1A2) jest głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm rasagiliny.10

Jednoczesne podawanie rasagiliny i cyprofloksacyny (inhibitora CYP1A2) zwiększało wartość AUC rasagiliny o 83%. Silne inhibitory CYP1A2 mogą zatem znacząco zmieniać stężenie rasagiliny w osoczu, co wymaga zachowania ostrożności podczas ich jednoczesnego stosowania.11

Interesująco, podawanie w skojarzeniu rasagiliny i teofiliny (substratu CYP1A2) nie wpłynęło na właściwości farmakokinetyczne żadnego z tych produktów leczniczych.12

Induktory enzymu CYP1A2

U pacjentów palących papierosy istnieje ryzyko zmniejszenia stężenia rasagiliny w osoczu, co jest wynikiem indukcji enzymu CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego.13

Wpływ rasagiliny na inne izoenzymy cytochromu P450

Badania in vitro wykazały, że rasagilina w stężeniu 1 μg/ml (znacznie przekraczającym stężenia terapeutyczne) nie hamuje aktywności izoenzymów cytochromu P450: CYP1A2, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 i CYP4A. Oznacza to, że rasagilina w stężeniach terapeutycznych prawdopodobnie nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na metabolizm substratów tych enzymów.14

Interakcje z lewodopą i innymi lekami stosowanymi w chorobie Parkinsona

U pacjentów z chorobą Parkinsona, otrzymujących rasagilinę jako leczenie wspomagające do przewlekłej terapii lewodopą, nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu lewodopy na klirens rasagiliny.15

Natomiast jednoczesne podawanie rasagiliny i entakaponu zwiększało o 28% klirens podawanej doustnie rasagiliny, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia rasagiliny w organizmie.16

Interakcje z tyraminą

Rasagilina w zalecanych dawkach selektywnie hamuje MAO-B i nie powoduje zwiększonej wrażliwości na tyraminę. Potwierdzają to wyniki pięciu badań prowokacyjnych z użyciem tyraminy (u ochotników i pacjentów z chorobą Parkinsona) oraz wyniki monitorowania ciśnienia krwi po posiłkach w warunkach domowych. Nie zgłaszano również interakcji tyraminy i rasagiliny w badaniach klinicznych prowadzonych bez ograniczania zawartości tyraminy w diecie.17

Jednakże, po wprowadzeniu leku do obrotu, u pacjentów leczonych rasagiliną zgłaszano przypadki podwyższonego ciśnienia krwi, w tym rzadkie ciężkie przypadki przełomu nadciśnieniowego po spożyciu nieznanej ilości żywności o dużej zawartości tyraminy.18

Interakcje rasagiliny z alkoholem

Interakcje rasagiliny z alkoholem wymagają szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Alkohol, działając depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, może wzmagać sedatywne działanie rasagiliny i zwiększać ryzyko wystąpienia senności oraz epizodów nagłego zasypiania.19

Pacjentów leczonych rasagiliną należy poinformować o możliwości wystąpienia działania addycyjnego uspakajającego przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. Jest to szczególnie istotne, ponieważ może prowadzić do nasilenia senności, zwiększonego ryzyka nagłego zasypiania oraz pogorszenia zdolności psychomotorycznych.20

Wpływ jednoczesnego stosowania alkoholu i rasagiliny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn wymaga szczególnej uwagi. Pacjenci powinni zostać poinstruowani, aby nie prowadzili pojazdów ani nie obsługiwali maszyn do czasu upewnienia się, jak rasagilina wpływa na ich sprawność psychomotoryczną, szczególnie w przypadku jednoczesnego spożywania alkoholu.21

Tabela interakcji rasagiliny

Produkt leczniczy/substancja Opis interakcji Poziom ważności interakcji Zalecenia
Inhibitory MAO (w tym ziele dziurawca) Ryzyko niewybiórczego hamowania MAO prowadzące do przełomu nadciśnieniowego Bardzo wysoki Bezwzględnie przeciwwskazane
Petydyna (meperydyna) i inne opioidy (tramadol, metadon, propoksyfen) Ryzyko zespołu serotoninowego z objawami: pobudzenie, splątanie, sztywność mięśniowa, gorączka, drgawki kloniczne Bardzo wysoki Bezwzględnie przeciwwskazane
Fluoksetyna i fluwoksamina Silne inhibitory CYP1A2, zwiększają stężenie rasagiliny w osoczu Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
SSRI, SNRI, trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne Ryzyko zespołu serotoninowego i innych poważnych interakcji Wysoki Zachować szczególną ostrożność; stosować tylko wybrane leki w ściśle określonych dawkach
Cyprofloksacyna i inne silne inhibitory CYP1A2 Zwiększają AUC rasagiliny o 83% Umiarkowany Zachować ostrożność, rozważyć dostosowanie dawki rasagiliny
Sympatykomimetyki (efedryna, pseudoefedryna) Ryzyko nasilenia działania sympatykomimetycznego Umiarkowany Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Dekstrometorfan Ryzyko interakcji na poziomie OUN Umiarkowany Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Entakapon Zwiększa klirens rasagiliny o 28% Niski Zazwyczaj nie wymaga dostosowania dawki
Lewodopa Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę rasagiliny Niski Można stosować bez specjalnych zaleceń
Teofilina Brak wpływu na właściwości farmakokinetyczne obu leków Niski Można stosować bez specjalnych zaleceń
Alkohol Addycyjne działanie uspokajające, zwiększone ryzyko senności i nagłego zasypiania Umiarkowany Unikać jednoczesnego stosowania, szczególnie przed prowadzeniem pojazdów
Tytoń (palenie papierosów) Indukcja CYP1A2, potencjalne zmniejszenie stężenia rasagiliny w osoczu Niski Monitorować skuteczność terapii
Żywność bogata w tyraminę W dawkach terapeutycznych 1 mg/dobę rasagilina zazwyczaj nie powoduje zwiększonej wrażliwości na tyraminę, jednak zgłaszano rzadkie przypadki przełomu nadciśnieniowego Niski do umiarkowanego W dawkach terapeutycznych nie wymaga specjalnego ograniczania tyraminy w diecie, zachować ostrożność przy spożywaniu dużych ilości pokarmów bogatych w tyraminę
Benzodiazepiny i inne leki działające depresyjnie na OUN Addycyjne działanie uspokajające Umiarkowany Zachować ostrożność, monitorować nasilenie senności

Zalecenia praktyczne dotyczące interakcji rasagiliny

Na podstawie przedstawionych interakcji, można sformułować następujące zalecenia praktyczne dla personelu medycznego:

  • Przed rozpoczęciem leczenia rasagiliną należy zebrać dokładny wywiad dotyczący wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków, w tym preparatów dostępnych bez recepty i suplementów ziołowych.22
  • Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie rasagiliny z innymi inhibitorami MAO oraz z petydyną (meperydyną) ze względu na ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych.23
  • Należy unikać jednoczesnego stosowania rasagiliny z fluoksetyną i fluwoksaminą. W przypadku konieczności stosowania leków przeciwdepresyjnych, zaleca się wybór spośród leków dozwolonych w badaniach klinicznych, w określonych dawkach maksymalnych.24
  • Pacjenci leczeni rasagiliną powinni unikać stosowania leków zawierających dekstrometorfan (obecny w wielu preparatach przeciwkaszlowych) oraz sympatykomimetyków (obecnych w lekach na przeziębienie i preparatach zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa).25
  • Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyny) należy rozważyć dostosowanie dawki rasagiliny ze względu na możliwe zwiększenie jej stężenia w osoczu.26
  • U pacjentów palących papierosy stężenie rasagiliny może być niższe ze względu na indukcję CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego, co może potencjalnie wpływać na skuteczność terapii.27
  • Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności ograniczenia spożycia alkoholu podczas terapii rasagiliną ze względu na ryzyko addycyjnego działania uspokajającego.28
  • Mimo że rasagilina w dawkach terapeutycznych nie wykazuje wyraźnych interakcji z tyraminą, pacjenci powinni być świadomi potencjalnego ryzyka związanego ze spożywaniem dużych ilości pokarmów bogatych w tyraminę.29
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl