Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, jako lek oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy, może wchodzić w istotne interakcje z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd najważniejszych interakcji lekowych, które należy uwzględnić podczas terapii preparatem Quetiapine Aurovitas.¹

Wpływ inhibitorów enzymu CYP3A4

Cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) stanowi główny izoenzym odpowiedzialny za metabolizm kwetiapiny. Badania kliniczne z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podawanie kwetiapiny (25 mg) z ketokonazolem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje 5-8 krotne zwiększenie parametru AUC (pole pod krzywą stężenia) kwetiapiny. W konsekwencji, równoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znaczącego zwiększenia stężenia leku w osoczu i nasilenia działań niepożądanych.²

Szczególną uwagę należy zwrócić również na sok grejpfrutowy, który zawiera naturalne inhibitory CYP3A4. Nie zaleca się jego spożywania podczas terapii kwetiapiną, ponieważ może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w osoczu.³

Wpływ induktorów enzymatycznych

Jednoczesne podawanie leków indukujących enzymy wątrobowe może znacząco obniżać stężenie kwetiapiny w osoczu, co potencjalnie zmniejsza jej skuteczność terapeutyczną. Badania kliniczne z wielokrotnymi dawkami kwetiapiny wykazały, że karbamazepina (induktor enzymów wątrobowych) znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, obniżając ekspozycję układową (mierzoną jako AUC) średnio do 13% wartości występującej przy monoterapii kwetiapiną. U niektórych pacjentów efekt ten był jeszcze wyraźniejszy.⁴

Fenytoina (inny induktor enzymów mikrosomalnych) powoduje jeszcze bardziej drastyczne zwiększenie klirensu kwetiapiny – około 450%. Ze względu na to, leczenie kwetiapiną u pacjentów przyjmujących induktory enzymów wątrobowych należy inicjować wyłącznie wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko związane z przerwaniem leczenia induktorem.⁵

Istotne jest, aby każda zmiana dawkowania lub odstawienie leku indukującego enzymy wątrobowe była przeprowadzana stopniowo. W razie konieczności, zaleca się zastąpienie takiego leku innym preparatem nieindukującym enzymów wątrobowych, np. walproinianem sodu.⁶

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Badania farmakokinetyczne wykazały, że podawanie kwetiapiny jednocześnie z lekami przeciwdepresyjnymi takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6) nie powoduje istotnych klinicznie zmian w farmakokinetyce kwetiapiny.⁷

Interakcje z innymi lekami przeciwpsychotycznymi

Rysperydon i haloperydol nie wywierają znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny podczas jednoczesnego stosowania. Natomiast równoczesne przyjmowanie tiorydazyny istotnie zwiększa klirens kwetiapiny – o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu.⁸

Interakcje z litem i walproinianem

Jednoczesne podawanie kwetiapiny z litem nie wpływa na farmakokinetykę litu. Jednakże 6-tygodniowe randomizowane badanie kliniczne u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym wykazało, że w grupie otrzymującej lit łącznie z kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu występowała większa częstość zaburzeń pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała w porównaniu z grupą otrzymującą kwetiapinę z placebo.⁹

W przypadku walproinianu sodu, jednoczesne podawanie z kwetiapiną nie powoduje klinicznie istotnych zmian w farmakokinetyce obu leków. Należy jednak zwrócić uwagę na retrospektywne badanie u dzieci i młodzieży, które wykazało zwiększoną częstość występowania leukopenii i neutropenii przy leczeniu skojarzonym walproinianem i kwetiapiną w porównaniu z monoterapią każdym z tych leków.¹⁰

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna, stosowana w leczeniu choroby wrzodowej, nie wpływa znacząco na farmakokinetykę kwetiapiny.¹¹

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji kwetiapiny z lekami często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Należy jednak zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami mogącymi powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, ze względu na potencjalne ryzyko arytmii.¹²

Szczególną ostrożność zaleca się również podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym), ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów muskarynowych.¹³

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

U pacjentów przyjmujących kwetiapinę obserwowano przypadki fałszywie dodatnich wyników testów immunologicznych na obecność metadonu oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku wątpliwego wyniku zaleca się weryfikację za pomocą odpowiedniej metody chromatograficznej, która charakteryzuje się większą specyficznością i czułością.¹⁴

Interakcje kwetiapiny z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z kwetiapiną ze względu na jej działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie kwetiapiny i alkoholu może prowadzić do nasilenia działań depresyjnych na OUN, zwiększając ryzyko sedacji, zaburzeń koordynacji i spowolnienia reakcji psychomotorycznych.¹⁵

Mechanizm tej interakcji opiera się na addytywnym lub synergistycznym wpływie obu substancji na receptory GABA-ergiczne oraz dopaminergiczne w ośrodkowym układzie nerwowym. Pacjenci powinni być szczegółowo informowani o zagrożeniach związanych z jednoczesnym stosowaniem kwetiapiny i alkoholu, w tym o:

• Zwiększonym ryzyku sedacji i nadmiernej senności
• Zaburzeniach funkcji poznawczych i koordynacji ruchowej
• Upośledzeniu zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Potencjalnym zwiększeniu ryzyka działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego

W świetle powyższych informacji, spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną nie jest zalecane i powinno być zdecydowanie odradzane przez lekarza prowadzącego.

Tabela interakcji lekowych z kwetiapiną