Właściwości farmakodynamiczne
Proktosedon (5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg)/g

Proktosedon to maść doodbytnicza zawierająca cztery składniki aktywne: hydrokortyzon (5 mg/g), chlorowodorek cynchokainy (5 mg/g), siarczan neomycyny (10 mg/g) oraz eskulinę (10 mg/g). Hydrokortyzon wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwuczuleniowe, przeciwobrzękowe i przeciwświądowe, co pozwala na redukcję stanu zapalnego i świądu w miejscu aplikacji. Neomycyna, jako antybiotyk aminoglikozydowy, hamuje syntezę białek bakteryjnych, skutecznie eliminując bakterie Gram-ujemne oraz gronkowce, co zapobiega i leczy zakażenia bakteryjne skóry. Chlorowodorek cynchokainy, silny środek miejscowo znieczulający o długim czasie działania, zapewnia zniesienie bólu i dyskomfortu, natomiast eskulina działa hemostatycznie i przeciwobrzękowo, zmniejszając krwawienia i obrzęki, co jest szczególnie korzystne w terapii hemoroidów.

Właściwości farmakodynamiczne leku Proktosedon

Proktosedon jest maścią doodbytniczną o wielokierunkowym działaniu terapeutycznym, zawierającą cztery składniki aktywne: hydrokortyzon (octan), chlorowodorek cynchokainy, siarczan neomycyny oraz eskulinę (półtorawodzian). Każdy ze składników wykazuje odmienne właściwości farmakologiczne, które łącznie zapewniają kompleksowe działanie w leczeniu dolegliwości odbytu.1

Hydrokortyzon – działanie przeciwzapalne

Hydrokortyzon jako główny kortykosteroid wydzielany przez korę nadnerczy charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem terapeutycznym po podaniu miejscowym. Do jego podstawowych właściwości farmakodynamicznych należą działania:

  • Przeciwzapalne – hamuje procesy zapalne w miejscu aplikacji
  • Przeciwuczuleniowe – zmniejsza reakcje alergiczne
  • Przeciwobrzękowe – redukuje obrzęk tkanek
  • Przeciwświądowe – łagodzi uczucie świądu

Należy podkreślić, że hydrokortyzon, w przeciwieństwie do kortyzonu, jest substancją farmakologicznie czynną i nie wymaga metabolicznej aktywacji w wątrobie. Skuteczność działania hydrokortyzonu może ulegać modyfikacji w zależności od postaci leku, składu substancji pomocniczych oraz stopnia uszkodzenia skóry lub błon śluzowych w miejscu aplikacji, co wpływa na stopień wchłaniania substancji.2

Neomycyna – działanie przeciwbakteryjne

Neomycyna stanowi antybiotyk aminoglikozydowy o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń skóry. Mechanizm działania neomycyny polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostkami rybosomów drobnoustrojów wrażliwych na jej działanie.

Antybiotyk ten wykazuje szczególnie silne działanie wobec bakterii Gram-ujemnych, w tym licznych patogenów z następujących rodzajów:

  • Campylobacter (Citrobacter) spp.
  • Escherichia spp.
  • Enterobacter spp.
  • Klebsiella spp.
  • Proteus spp.
  • Providencia spp.
  • Pseudomonas spp.
  • Serratia spp.

Neomycyna działa również skutecznie wobec szczepów gronkowców i innych drobnoustrojów, co zapewnia kompleksową ochronę przeciwbakteryjną w miejscu aplikacji.3

Cynchokaina – działanie znieczulające

Cynchokaina (chlorowodorek cynchokainy) należy do grupy leków miejscowo znieczulających o budowie amidowej. Jest środkiem stosowanym w znieczuleniu powierzchniowym i dokanałowym. Wyróżnia się wśród innych leków o podobnym działaniu następującymi właściwościami farmakodynamicznymi:

  • Należy do najsilniej działających środków miejscowo znieczulających
  • Charakteryzuje się najdłuższym czasem działania spośród leków tej grupy
  • Wykazuje stosunkowo wysoką toksyczność w porównaniu z innymi środkami znieczulającymi

W preparacie Proktosedon cynchokaina zapewnia skuteczne zniesienie bólu i dyskomfortu w miejscu aplikacji, co jest szczególnie istotne w przypadku dolegliwości odbytu.4

Eskulina – działanie przeciwkrwotoczne

Eskulina wykazuje działanie hemostatyczne i przeciwobrzękowe, co przejawia się:

  • Hamowaniem krwawień z naczyń – zmniejsza prawdopodobieństwo i intensywność krwawień
  • Redukcją obrzęków – przyczynia się do zmniejszenia opuchlizny tkanek

Właściwości farmakodynamiczne eskuliny są szczególnie korzystne w terapii żylaków odbytu (hemoroidów), gdzie skutecznie zmniejsza typowe objawy tego schorzenia, takie jak:

  1. Stan zapalny
  2. Ból
  3. Świąd
  4. Obrzęk
  5. Krwawienie

Dzięki tym właściwościom eskulina uzupełnia działanie pozostałych składników aktywnych preparatu Proktosedon, zapewniając kompleksowe działanie terapeutyczne.5

Synergistyczne działanie składników

Połączenie czterech substancji aktywnych w preparacie Proktosedon zapewnia kompleksowe, wielokierunkowe działanie terapeutyczne:

Substancja czynna Zawartość w 1g maści Główne działanie farmakodynamiczne Zastosowanie kliniczne
Hydrokortyzon (octan) 5 mg Przeciwzapalne, przeciwuczuleniowe, przeciwobrzękowe, przeciwświądowe Redukcja stanu zapalnego i świądu
Chlorowodorek cynchokainy 5 mg Miejscowo znieczulające Zniesienie bólu i dyskomfortu
Siarczan neomycyny 10 mg Przeciwbakteryjne Eliminacja i zapobieganie zakażeniom bakteryjnym
Eskulina (półtorawodzian) 10 mg Przeciwkrwotoczne, przeciwobrzękowe Zmniejszenie krwawienia, redukcja obrzęku

Synergistyczne działanie wszystkich składników aktywnych pozwala na skuteczne leczenie dolegliwości odbytu, szczególnie w przypadku hemoroidów, gdzie jednocześnie występują różnorodne objawy wymagające kompleksowego podejścia terapeutycznego.67

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl