Właściwości farmakodynamiczne
Pregabalin Aurovitas 300 mg

Właściwości farmakodynamiczne pregabalinu

Pregabalina należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwpadaczkowe, dokładniej – inne leki przeciwpadaczkowe, sklasyfikowane kodem ATC: N02BF02. Pod względem chemicznym substancja czynna pregabalina stanowi pochodną kwasu gamma-aminomasłowego, a jej pełna nazwa chemiczna to kwas (S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy. ¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania pregabaliny opiera się na wiązaniu z pomocniczą podjednostką (białkiem α2-δ) kanałów wapniowych, które otwierają się pod wpływem zmiany napięcia błonowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Takie działanie prowadzi do modulacji przekaźnictwa nerwowego i ograniczenia nadmiernej aktywności neuronalnej. ²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ból neuropatyczny

Skuteczność pregabaliny została potwierdzona w badaniach klinicznych dotyczących różnych typów bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po przebytym półpaścu oraz bólu związanego z urazem rdzenia kręgowego. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań obejmujących inne modele bólu neuropatycznego. ³

Ocena skuteczności pregabaliny została przeprowadzona w 10 kontrolowanych badaniach klinicznych, w których stosowano różne schematy dawkowania: dwukrotnie w ciągu doby (BID) w badaniach trwających do 13 tygodni oraz trzykrotnie na dobę (TID) w badaniach trwających do 8 tygodni. Obie metody dawkowania charakteryzowały się podobnymi profilami bezpieczeństwa i skuteczności. ⁴

Efekt terapeutyczny w postaci zmniejszenia nasilenia bólu neuropatycznego, zarówno pochodzenia obwodowego jak i ośrodkowego, obserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia, a korzyść kliniczna utrzymywała się przez cały okres prowadzenia badań (do 12 tygodni). ⁵

W kontrolowanych badaniach dotyczących bólu neuropatycznego pochodzenia obwodowego, istotne zmniejszenie nasilenia bólu (definiowane jako poprawa o co najmniej 50% w skali nasilenia bólu) odnotowano u 35% pacjentów leczonych pregabaliną, w porównaniu do 18% pacjentów otrzymujących placebo. Wśród pacjentów, którzy nie doświadczali senności jako działania niepożądanego, poprawę obserwowano u 33% osób przyjmujących pregabalinę i 18% osób otrzymujących placebo. Natomiast w grupie pacjentów zgłaszających senność, poprawę stwierdzono u 48% leczonych pregabaliną i tylko u 16% przyjmujących placebo. ⁶

W przypadku bólu neuropatycznego pochodzenia ośrodkowego, poprawę wynoszącą co najmniej 50% w punktowej ocenie nasilenia bólu stwierdzono u 22% pacjentów otrzymujących pregabalinę, w porównaniu do zaledwie 7% pacjentów z grupy placebo. ⁷

Padaczka – terapia skojarzona

Skuteczność pregabaliny w terapii skojarzonej padaczki została oceniona w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni. Podobnie jak w przypadku badań dotyczących bólu neuropatycznego, zastosowano schematy dawkowania BID (dwa razy na dobę) oraz TID (trzy razy na dobę), które wykazały porównywalne profile skuteczności i bezpieczeństwa. ⁸

Korzystny efekt terapeutyczny w postaci zmniejszenia częstości napadów padaczkowych obserwowano już przed zakończeniem pierwszego tygodnia leczenia, co wskazuje na szybki początek działania leku. ⁹

Dzieci i młodzież

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania pregabaliny w leczeniu skojarzonym padaczki u dzieci poniżej 12 lat oraz młodzieży nie zostały jednoznacznie określone. Przeprowadzono jednak szereg badań obejmujących tę grupę wiekową. ¹⁰

W badaniach farmakokinetyki i tolerancji z udziałem 65 pacjentów pediatrycznych w wieku od 3 miesięcy do 16 lat z napadami padaczkowymi częściowymi zaobserwowano, że profil działań niepożądanych był podobny do występującego u dorosłych. ¹¹

Przeprowadzono również szereg innych badań z udziałem dzieci i młodzieży, w tym:

• 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 295 pacjentów pediatrycznych w wieku od 4 do 16 lat
• 14-dniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 175 pacjentów w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat
• dwa roczne otwarte badania bezpieczeństwa z udziałem grup liczących 54 i 431 dzieci i młodzieży z padaczką (wiek od 3 miesięcy do 16 lat)

Wyniki tych badań wskazują, że działania niepożądane takie jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych występowały częściej u dzieci niż w badaniach prowadzonych u dorosłych pacjentów z padaczką. ¹²

W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo przeprowadzonym w grupie dzieci i młodzieży (4-16 lat) stosowano trzy schematy leczenia:

• Pregabalina w dawce 2,5 mg/kg masy ciała na dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
• Pregabalina w dawce 10 mg/kg masy ciała na dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Placebo

Odsetek pacjentów, u których odnotowano co najmniej 50% redukcję częstości napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowych, wyniósł 40,6% w grupie otrzymującej wyższą dawkę pregabaliny (10 mg/kg/dobę, p=0,0068 vs. placebo), 29,1% w grupie otrzymującej niższą dawkę (2,5 mg/kg/dobę, p=0,2600 vs. placebo) oraz 22,6% w grupie placebo. ¹³

W krótszym, 14-dniowym badaniu kontrolowanym placebo u dzieci w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat stosowano następujące schematy:

• Pregabalina w dawce 7 mg/kg masy ciała na dobę
• Pregabalina w dawce 14 mg/kg masy ciała na dobę
• Placebo

Tylko pregabalina podawana w dawce 14 mg/kg masy ciała na dobę wykazała znamienne statystycznie zmniejszenie logarytmicznie przekształconej wartości częstotliwości napadów częściowych w porównaniu do placebo (p=0,0223), natomiast stosowanie mniejszej dawki (7 mg/kg/dobę) nie przyniosło istotnej poprawy w porównaniu z placebo. ¹⁴

Przeprowadzono także 12-tygodniowe badanie kliniczne kontrolowane placebo z udziałem 219 pacjentów (w wieku od 5 do 65 lat, w tym 66 osób w wieku 5-16 lat) z pierwotnie uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi (PGTC). Badani otrzymywali pregabalinę jako terapię wspomagającą w dawkach:

• 5 mg/kg masy ciała na dobę (maksymalnie 300 mg/dobę)
• 10 mg/kg masy ciała na dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Placebo

Odsetek pacjentów, u których wystąpiło przynajmniej 50% zmniejszenie częstości napadów PGTC wynosił odpowiednio 41,3% w grupie otrzymującej 5 mg/kg/dobę, 38,9% w grupie otrzymującej 10 mg/kg/dobę oraz 41,7% w grupie placebo, co nie wykazało przewagi pregabaliny nad placebo w tym wskazaniu. ¹⁵

Monoterapia (pacjenci nowo zdiagnozowani)

Pregabalina była również oceniana w jednym kontrolowanym badaniu klinicznym trwającym 56 tygodni, w którym lek podawano dwa razy na dobę (BID). Badanie to nie wykazało równoważności pregabaliny względem lamotryginy w zakresie głównego punktu końcowego, definiowanego jako 6-miesięczny okres wolny od napadów drgawek. Oba leki – pregabalina i lamotrygina – charakteryzowały się porównywalnym profilem bezpieczeństwa i tolerancji. ¹⁶

Uogólnione zaburzenia lękowe

Ocena skuteczności pregabaliny w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD, Generalized Anxiety Disorder) została przeprowadzona w sześciu kontrolowanych badaniach trwających 4-6 tygodni, w 8-tygodniowym badaniu u pacjentów w podeszłym wieku, a także w długoterminowym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom, które obejmowało 6-miesięczną fazę prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby. ¹⁷

Podobnie jak w przypadku innych wskazań, efekt terapeutyczny pregabaliny w uogólnionych zaburzeniach lękowych obserwowano szybko – zmniejszenie nasilenia objawów mierzonych za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (HAM-A) odnotowano już w pierwszym tygodniu leczenia. ¹⁸

W kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 4-8 tygodni, poprawę o co najmniej 50% całkowitej punktacji w skali HAM-A (od początku badania do punktu końcowego) obserwowano u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 38% pacjentów otrzymujących placebo, co potwierdza istotną skuteczność kliniczną leku w tym wskazaniu. ¹⁹

Wpływ na funkcje wzrokowe

W kontrolowanych badaniach klinicznych niewyraźne widzenie występowało częściej u pacjentów leczonych pregabaliną niż u osób otrzymujących placebo. Zaburzenie to w większości przypadków ustępowało w miarę kontynuacji leczenia, co wskazuje na rozwój tolerancji na ten objaw. ²⁰

W celu kompleksowej oceny wpływu pregabaliny na funkcje wzrokowe, w ramach kontrolowanych badań klinicznych przeprowadzono szczegółowe badania okulistyczne u ponad 3600 pacjentów. Badania te obejmowały ocenę ostrości widzenia, formalne badania pola widzenia oraz badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy. Wyniki wykazały:

• Zmniejszenie ostrości widzenia u 6,5% pacjentów leczonych pregabaliną i 4,8% pacjentów otrzymujących placebo
• Zmiany w polu widzenia u 12,4% pacjentów stosujących pregabalinę i 11,7% pacjentów przyjmujących placebo
• Zmiany w badaniach dna oka u 1,7% pacjentów leczonych pregabaliną i 2,1% pacjentów z grupy placebo

Dane te sugerują, że wpływ pregabaliny na funkcje wzrokowe jest niewielki i porównywalny z efektem obserwowanym w grupie placebo. ²¹