Przedawkowanie
Oxytocin Grindeks 16,7 mcg/ml

Przedawkowanie oksytocyny, stosowanej w preparacie Oxytocin Grindeks, może prowadzić do poważnych powikłań zarówno u matki, jak i płodu, w tym bradykardii płodu, hipotonii macicy, skurczów tężcowych oraz pęknięcia macicy. Dodatkowo, oksytocyna wykazuje działanie antydiuretyczne poprzez aktywację receptorów wazopresynowych V2, co może skutkować zatruciem wodnym, hiponatremią (<135 mmol/l), hipoosmolalnością (<280 mOsm/kg H₂O) oraz obrzękiem mózgu. W praktyce klinicznej odnotowano toksyczność po długotrwałych infuzjach wysokich dawek, np. 80 IU (133,6 µg) przez 35 godzin, 488 IU (815 µg) przez 40 godzin oraz 800 IU (1336 µg) przez 60 godzin, natomiast mniejsze dawki u noworodków i małych dzieci (2-10 IU domięśniowo, 8 IU donosowo) nie wykazywały objawów toksyczności.

Pobierz ChPL PDF Oxytocin Grindeks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 16,7 mcg/ml
  1. Przedawkowanie oksytocyny
    1. Powikłania związane z przedawkowaniem
    2. Przypadki kliniczne przedawkowania
    3. Objawy przedawkowania
    4. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ciąża przenoszona
  2. cięcie cesarskie
  3. indukcja porodu
  4. leczenie krwotoku poporodowego
  5. leczenie poporodowej atonii macicy
  6. nadciśnienie spowodowane ciążą
  7. nieodwracalne poronienie
  8. niepełne poronienie
  9. przedwczesne pęknięcie błon porodowych
  10. stan przedrzucawkowy
  11. stymulacja porodu w przypadku bezwładu macicy
  12. stymulacja porodu w przypadku hipotonii macicy
  13. zapobieganie krwotokowi poporodowemu
  14. zapobieganie poporodowej atonii macicy
  15. zatrzymane poronienie
Substancja czynna
  1. oksytocyna
Kategoria leku
  1. leki stosowane w położnictwie
  2. leki uterotoniczne

Przedawkowanie oksytocyny

Przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do szeregu poważnych powikłań, które mogą dotyczyć zarówno płodu jak i matki. Konsekwencje przedawkowania wymagają natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na potencjalne zagrożenie życia. Znajomość objawów i zasad postępowania w przypadku przedawkowania jest kluczowa dla personelu medycznego stosującego preparat Oxytocin Grindeks.1

Powikłania związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do następujących powikłań:

  • Zagrożenie płodu – manifestujące się jako bradykardia płodu, obecność płynu owodniowego zabarwionego smółką oraz niedotlenienie, co wymaga natychmiastowego monitorowania stanu płodu i podjęcia odpowiednich działań2
  • Hipertonia macicy – nadmierne napięcie mięśnia macicy, które może prowadzić do zaburzeń przepływu łożyskowego3
  • Skurcze tężcowe – długotrwałe, silne skurcze macicy bez fazy rozkurczu, stanowiące zagrożenie dla matki i płodu4
  • Pęknięcie macicy – najbardziej niebezpieczne powikłanie, mogące prowadzić do masywnego krwotoku i konieczności natychmiastowej interwencji chirurgicznej5
  • Zatrucie wodne – związane z antydiuretycznym działaniem oksytocyny, prowadzące do zaburzeń elektrolitowych i potencjalnie obrzęku mózgu6

Przypadki kliniczne przedawkowania

W praktyce klinicznej zaobserwowano przypadki poważnego zatrucia oksytocyną u osób dorosłych po przedłużonych infuzjach wysokich dawek leku, takich jak:

  • Infuzja 80 IU oksytocyny (około 133,6 mikrogramów) w roztworze izotonicznej glukozy przez 35 godzin7
  • Infuzja 488 IU oksytocyny (około 815 mikrogramów) w ciągu 40 godzin8
  • Infuzja 800 IU oksytocyny (około 1336 mikrogramów) w ciągu 60 godzin9

Warto zauważyć, że nie odnotowano objawów toksyczności po podaniu mniejszych dawek oksytocyny u noworodków i małych dzieci: 2-3 IU oraz 10 IU domięśniowo u noworodków, a także 8 IU donosowo u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 18 miesięcy.10

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie oksytocyny może manifestować się szeregiem objawów, które są związane głównie z jej działaniem antydiuretycznym oraz wpływem na układ sercowo-naczyniowy i macicę.11

Objawy przedawkowania Opis Mechanizm
Działanie antydiuretyczne Zatrzymanie płynów, prowadzące do ryzyka zatrucia wodnego Oksytocyna wykazuje strukturalne podobieństwo do wazopresyny i może aktywować receptory wazopresynowe V2
Hiponatremia Obniżone stężenie sodu w surowicy <135 mmol/l Efekt rozcieńczenia spowodowany zatrzymaniem wody
Hipo-osmolalność Obniżona osmolalność osocza <280 mOsm/kg H₂O Konsekwencja zatrzymania wody i zwiększonej objętości płynów pozakomórkowych
Obrzęk mózgu Powiększenie objętości tkanki mózgowej wskutek napływu wody Następstwo hiponatremii i hipo-osmolalności prowadzące do przemieszczenia wody do komórek mózgowych
Skurcz naczyń Zwężenie światła naczyń krwionośnych Działanie oksytocyny na receptory w mięśniówce gładkiej naczyń
Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego Efekt skurczu naczyń krwionośnych
Hipertonia macicy Nadmierne napięcie mięśnia macicy Oksytocyna stymuluje receptory oksytocynowe w mięśniówce macicy
Skurcze tężcowe Długotrwałe skurcze bez fazy rozkurczu Nadmierna stymulacja receptorów oksytocynowych w macicy
Pęknięcie macicy Przerwanie ciągłości ściany macicy Następstwo nadmiernych, długotrwałych skurczów macicy

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania oksytocyny powinno być dostosowane do występujących objawów i wymaga ścisłego monitorowania pacjentki.12

  1. Zatrzymanie płynów – wymaga ścisłej obserwacji pacjentki, monitorowania bilansu płynów oraz parametrów życiowych13
  2. Zatrucie wodne – postępowanie obejmuje:
    • Zastosowanie diuretyków – mannitolu lub furosemidu w celu zwiększenia diurezy i eliminacji nadmiaru płynów14
    • Wlewy roztworu sodu – mające na celu korekcję hiponatremii15
    • Leczenie obrzęku mózgu – jeśli wystąpił, wymaga specjalistycznego postępowania neurochirurgicznego16
  3. Leczenie objawowe – w zależności od klinicznych manifestacji przedawkowania, może obejmować:
    • Leki przeciwnadciśnieniowe – przy wystąpieniu nadciśnienia tętniczego
    • Tokolityki – przy nadmiernej czynności skurczowej macicy
    • Interwencję chirurgiczną – w przypadku pęknięcia macicy

    17

W przypadku podejrzenia przedawkowania oksytocyny konieczne jest natychmiastowe przerwanie jej podawania oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego. Szczególnie istotne jest monitorowanie parametrów życiowych pacjentki, stanu płodu (jeśli dotyczy), równowagi wodno-elektrolitowej oraz funkcji nerek.18

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl