Właściwości farmakokinetyczne
Oxytocin Grindeks 16,7 mcg/ml

Właściwości farmakokinetyczne oksytocyny

Oksytocyna jest naturalnym hormonem peptydowym, którego farmakokinetyka charakteryzuje się specyficznymi właściwościami w zależności od drogi podania oraz stanu fizjologicznego pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych leku Oxytocin Grindeks (8,3 mikrogramów/ml oraz 16,7 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji).¹

Wchłanianie i początek działania

Po zastosowaniu dożylnej infuzji oksytocyny z szybkością 4 milijednostek na minutę u ciężarnych kobiet w terminie porodu, stężenia leku w osoczu osiągają poziom od 2 do 5 mikrojednostek/ml. Efekt terapeutyczny pojawia się stopniowo, a stan stacjonarny jest zwykle osiągany po 20-40 minutach od rozpoczęcia infuzji.²

Przy podaniu w postaci jednorazowego wstrzyknięcia, Oxytocin Grindeks charakteryzuje się szybkim rozpoczęciem działania – efekt terapeutyczny pojawia się:

• około 1 minuty po podaniu dożylnym (i.v.)
• od 2 do 4 minut po podaniu domięśniowym (i.m.)

Działanie leku utrzymuje się przez 30-60 minut po podaniu domięśniowym i prawdopodobnie nieco krócej po podaniu dożylnym.³

Dystrybucja

W stanie stacjonarnym objętość dystrybucji oksytocyny wynosi w przybliżeniu 12,2 l, co odpowiada około 170 ml/kg masy ciała u mężczyzn. Cechą charakterystyczną oksytocyny jest niskie wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jej dystrybucję w organizmie.⁴

Oksytocyna ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową w obu kierunkach, co jest istotną informacją w kontekście stosowania leku u kobiet ciężarnych. Ponadto, hormon ten jest również obecny w niewielkich ilościach w mleku kobiecym, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku u kobiet karmiących piersią.⁵

Metabolizm

Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm oksytocyny jest oksytocynaza – aminopeptydaza glikoproteinowa, która jest wytwarzana w okresie ciąży. Enzym ten występuje w osoczu i prowadzi do degradacji oksytocyny.⁶

Aktywność oksytocynazy wykazuje charakterystyczne zmiany w przebiegu ciąży i porodu:

• stopniowy wzrost przed rozpoczęciem porodu
• gwałtowny wzrost podczas porodu
• ponowne zmniejszenie aktywności po porodzie

Warto podkreślić, że aktywność tego enzymu jest szczególnie wysoka w tkance łożyskowej i tkance macicy w okresie okołoporodowym.⁷

W metabolizmie i eliminacji oksytocyny z osocza główną rolę odgrywają trzy układy organizmu: wątroba, nerki oraz krążenie ogólnoustrojowe, które wspólnie przyczyniają się do biotransformacji tego hormonu.⁸

Eliminacja

Okres półtrwania oksytocyny w osoczu mieści się w zakresie od 3 do 20 minut, co wskazuje na stosunkowo szybką eliminację leku z organizmu. Metabolity oksytocyny są wydalane głównie z moczem, natomiast mniej niż 1% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem.⁹

Klirens metaboliczny oksytocyny różni się w zależności od stanu fizjologicznego pacjenta:

• u kobiet w ciąży – około 17 ml/kg/min
• u mężczyzn oraz kobiet niebędących w ciąży – około 20 ml/kg/min

Te różnice w klirensie mogą mieć znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania leku.¹⁰

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

Zaburzenia czynności nerek

Nie przeprowadzono dedykowanych badań farmakokinetycznych z udziałem pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ze względu na właściwości antydiuretyczne oksytocyny oraz jej wydzielanie nerkowe, u pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do kumulacji leku w organizmie, co potencjalnie może prowadzić do przedłużonego działania terapeutycznego.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

Również w przypadku zaburzeń czynności wątroby nie przeprowadzono specyficznych badań farmakokinetycznych. Jednakże, istotne zmiany w farmakokinetyce oksytocyny u pacjentów z dysfunkcją wątroby są mało prawdopodobne z dwóch głównych powodów:

1. Enzym oksytocynaza, odpowiedzialny za metabolizm oksytocyny, nie jest obecny wyłącznie w wątrobie
2. W okresie okołoporodowym stężenie oksytocynazy w łożysku znacząco wzrasta

W związku z powyższym, zaburzenia czynności wątroby prawdopodobnie nie powodują istotnych klinicznie zmian w klirensie metabolicznym oksytocyny.¹²

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych oksytocyny