Przedawkowanie leku Modafen Extra Grip (200 mg + 30 mg)

Przedawkowanie produktu leczniczego Modafen Extra Grip, zawierającego 200 mg ibuprofenu i 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Należy podkreślić, że działanie toksyczne pseudoefedryny może nie korelować bezpośrednio z przyjętą dawką, ponieważ u niektórych osób występuje szczególna wrażliwość na jej działanie sympatykomimetyczne. W przypadku przedawkowania, efekty kliniczne wynikają w większym stopniu z działania pseudoefedryny niż ibuprofenu.¹

Objawy przedawkowania

Symptomatologia przedawkowania Modafen Extra Grip obejmuje szeroki zakres objawów, które można podzielić na te związane z działaniem pseudoefedryny oraz ibuprofenu. Objawy mogą manifestować się w różny sposób u poszczególnych pacjentów.²

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Działanie pseudoefedryny na ośrodkowy układ nerwowy może manifestować się dwojako:

• Działanie depresyjne na OUN: działanie sedatywne, bezdech, zmniejszenie zdolności do koncentracji, sinica, śpiączka, zapaść krążeniowa
• Działanie pobudzające na OUN: bezsenność, omamy, drżenie, drgawki

W najcięższych przypadkach może nastąpić zgon.³

U dzieci częściej obserwuje się pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, któremu mogą towarzyszyć: suchość błony śluzowej jamy ustnej, szerokie i sztywne źrenice, uderzenia gorąca, gorączka oraz zaburzenia dotyczące przewodu pokarmowego.⁴

Inne objawy kliniczne

Przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia wielu dodatkowych objawów klinicznych, takich jak:⁵

• Neurologiczne: ból głowy, lęk, zawroty głowy, niezborność
• Mięśniowo-szkieletowe: osłabienie i napięcie mięśni
• Moczowo-płciowe: trudności w oddawaniu moczu
• Psychiatryczne: euforia, pobudzenie
• Sercowo-naczyniowe: częstoskurcz, kołatanie serca, podwyższone lub obniżone ciśnienie tętnicze krwi, ból w klatce piersiowej
• Metaboliczne: zwiększone pragnienie, pocenie się
• Przewód pokarmowy: nudności, wymioty
• Sensoryczne: szumy uszne, nieostre widzenie

Objawy przedawkowania ibuprofenu

W przypadku przedawkowania ibuprofenu (składnika NLPZ) w dawkach znaczących klinicznie, mogą wystąpić:⁶

• Nudności i wymioty
• Ból w nadbrzuszu
• Rzadziej: biegunka
• Zawroty głowy
• Zaburzenia widzenia, oczopląs
• Szumy uszne
• Ból głowy
• Krwawienie z przewodu pokarmowego

Ciężkie zatrucie

Ciężkie zatrucie może manifestować się następującymi objawami:⁷

• Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego: senność, bardzo rzadko pobudzenie i dezorientacja lub śpiączka
• Bardzo rzadko: drgawki
• Zmniejszenie ciśnienia tętniczego
• Niewydolność nerek
• Kwasica metaboliczna

W ciężkim zatruciu może wystąpić kwasica metaboliczna.⁸

Podczas ciężkich zatruć czas protrombinowy (INR) może być zwiększony. Może wystąpić ostra niewydolność nerek lub uszkodzenie wątroby. U pacjentów z astmą może nastąpić zaostrzenie objawów astmy.⁹

Postępowanie w przedawkowaniu

Nie ma swoistego antidotum. Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania Modafen Extra Grip obejmuje:¹⁰

Obserwacja szpitalna: W razie przyjęcia pseudoefedryny w dawce większej od maksymalnej dawki dobowej zaleca się obserwację w szpitalu przez okres minimum 4 godzin:^{240 mg; dzieci: od 6 do 12 lat: >120 mg, od 2 do 5 lat: >60 mg, poniżej 2 lat każda ilość) zaleca się obserwację w szpitalu przez okres minimum 4 godzin.”>11}

• Dorośli: >240 mg pseudoefedryny
• Dzieci od 6 do 12 lat: >120 mg pseudoefedryny
• Dzieci od 2 do 5 lat: >60 mg pseudoefedryny
• Dzieci poniżej 2 lat: każda ilość pseudoefedryny

Dekontaminacja: Nie zaleca się płukania żołądka, ponieważ ryzyko ciężkiego działania toksycznego jest małe. W przypadku zgłoszenia się pacjenta w ciągu jednej godziny od spożycia produktu leczniczego zaleca się podanie węgla aktywowanego:¹²

• Dorośli: 50 g węgla aktywowanego
• Dzieci: 1 g/kg masy ciała węgla aktywowanego

Leczenie objawowe i podtrzymujące:¹³

• Kontrola stężenia elektrolitów
• Wykonanie badania elektrokardiograficznego

Monitorowanie czynności serca: W razie występowania zmian w elektrokardiogramie, niestabilności układu krążenia lub ciężkich objawów klinicznych (np. śpiączka, drgawki) należy monitorować czynność serca przez okres od 12 do 24 godzin.¹⁴

Leczenie drgawek: W przypadku wystąpienia drgawek można podać dożylnie diazepam lub lorazepam.¹⁵

Pacjenci z astmą: W przypadku pacjentów z astmą należy podać preparaty rozszerzające oskrzela.¹⁶

Tabela objawów przedawkowania