Leki w grupie
„lek sympatykomimetyczny”

Leki sympatykomimetyczne (adrenomimetyki) naśladują działanie układu współczulnego przez pobudzanie receptorów adrenergicznych (α i β). Mechanizm ich działania polega na bezpośrednim pobudzaniu receptorów adrenergicznych lub pośrednim zwiększaniu stężenia noradrenaliny w szczelinie synaptycznej. Skutkuje to skurczem naczyń krwionośnych, zwiększeniem częstości akcji serca, rozszerzeniem oskrzeli oraz zwiększeniem glikogenolizy.

Główne grupy leków sympatykomimetycznych to: α-mimetyki (fenylefryna, oksymetazolina), β-mimetyki (salbutamol, formoterol), α i β-mimetyki (adrenalina, noradrenalina) oraz pośrednio działające sympatykomimetyki (efedryna, pseudoefedryna). Najczęściej stosowane leki z tej grupy w Polsce to: Adrenalina WZF (adrenalina), Ventolin (salbutamol), Levonor (noradrenalina), Efrinol (fenylefryna) oraz Sudafed (pseudoefedryna).

Leki sympatykomimetyczne znajdują zastosowanie w wielu stanach klinicznych. α-mimetyki stosowane są w leczeniu niedociśnienia, obkurczaniu naczyń krwionośnych błon śluzowych oraz jako składniki kropli do oczu. β-mimetyki, szczególnie β2-mimetyki, stosowane są głównie w leczeniu astmy i POChP. Adrenalina, działająca zarówno na receptory α jak i β, jest lekiem z wyboru w leczeniu anafilaksji i zatrzymania krążenia.

Największe zalety leków sympatykomimetycznych to ich szybkie działanie, co jest szczególnie ważne w stanach nagłych, jak wstrząs anafilaktyczny czy atak astmy. Leki te często ratują życie w sytuacjach zagrożenia. Dodatkowo, selektywne β2-mimetyki charakteryzują się wysoką skutecznością przy minimalnych działaniach niepożądanych, co czyni je bezpiecznymi w długotrwałej terapii chorób obturacyjnych płuc.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Najczęstsze działania niepożądane to tachykardia, arytmie, nadciśnienie tętnicze, drżenie rąk, niepokój i bezsenność. U pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi stosowanie tych leków wymaga szczególnej ostrożności. Długotrwałe stosowanie niektórych sympatykomimetyków może prowadzić do tachyfilaksji (zmniejszenia odpowiedzi na lek) oraz uzależnienia (szczególnie w przypadku leków stosowanych donosowo).

Leki sympatykomimetyczne można podzielić ze względu na selektywność receptorową na: selektywne α1-mimetyki (fenylefryna), selektywne α2-mimetyki (klonidyna), nieselektywne β-mimetyki (izoprenalina), selektywne β1-mimetyki (dobutamina), selektywne β2-mimetyki (salbutamol, formoterol) oraz nieselektywne α i β-mimetyki (adrenalina). Dodatkowo wyróżnia się podział ze względu na mechanizm działania na bezpośrednio i pośrednio działające sympatykomimetyki.

Lista leków w tej grupie

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl