Właściwości farmakodynamiczne leku Midazolam

Midazolam jest substancją czynną należącą do grupy farmakoterapeutycznej psycholeptyków, leków nasennych i uspokajających, pochodnych benzodiazepiny, oznaczoną kodem ATC: N05CD08. Produkt leczniczy Midazolam SUN dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji w ampułko-strzykawce o stężeniach 1 mg/ml oraz 2 mg/ml.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania midazolamu, podobnie jak innych benzodiazepin, opiera się na wzmocnieniu neurotransmisji GABA-ergicznej w synapsach hamujących ośrodkowego układu nerwowego. Benzodiazepiny działają poprzez pozytywną modulację allosteryczną, która zwiększa powinowactwo receptora GABA do neuroprzekaźnika. Efektem tego jest nasilenie oddziaływania uwolnionego GABA na napływ jonów chlorkowych przez błonę postsynaptyczną, co prowadzi do hamowania aktywności neuronalnej.²

Charakterystyka chemiczna

Z punktu widzenia struktury chemicznej, midazolam jest pochodną grupy imidazobenzodiazepinowej. Szczególną cechą tej substancji jest obecność zasadowego azotu w pozycji 2 pierścienia imidazobenzodiazepiny. Ta właściwość umożliwia cząsteczkom midazolamu tworzenie rozpuszczalnych w wodzie soli z kwasami, co przekłada się na powstanie stabilnego i dobrze tolerowanego roztworu do iniekcji. Istotną cechą farmakodynamiczną midazolamu jest zmiana jego właściwości fizykochemicznych w zależności od pH środowiska. Przy fizjologicznym pH dochodzi do zamknięcia pierścienia diazepinowego, w wyniku czego powstaje wolna zasada o charakterze lipofilnym, która wykazuje natychmiastowe działanie farmakologiczne.³

Profil farmakodynamiczny

Midazolam charakteryzuje się wielokierunkowym profilem działania farmakodynamicznego. Wykazuje przede wszystkim działanie:

• Nasenne i uspokajające – o szybkim początku działania i krótkim czasie utrzymywania się efektu
• Przeciwlękowe – redukuje stany napięcia i lęku
• Przeciwdrgawkowe – hamuje aktywność drgawkową
• Zwiotczające mięśnie – zmniejsza napięcie mięśniowe

Krótki czas działania midazolamu wynika przede wszystkim z jego szybkiej przemiany metabolicznej oraz redystrybucji w organizmie.⁴

Wpływ na funkcje psychoruchowe

Podczas stosowania midazolamu, zarówno w dawkach pojedynczych jak i wielokrotnych, obserwuje się zaburzenia funkcji psychoruchowych. Mimo istotnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, lek powoduje jedynie bardzo niewielkie zmiany parametrów hemodynamicznych, co jest korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa jego stosowania.⁵

Efekt amnestyczny

Charakterystycznym efektem farmakodynamicznym midazolamu jest wywoływanie niepamięci następczej (amnezji anterogradowej). Po podaniu domięśniowym lub dożylnym pacjent może nie pamiętać wydarzeń, które miały miejsce w okresie najsilniejszego działania leku. Ten efekt ma charakter krótkotrwały i jest związany z bezpośrednim wpływem leku na procesy zapamiętywania w ośrodkowym układzie nerwowym.⁶

Skład i postać farmaceutyczna

Midazolam SUN występuje w dwóch stężeniach:

Produkt zawiera również substancję pomocniczą o znanym działaniu – sód. Każda ampułko-strzykawka o pojemności 50 ml zawiera 157,36 mg (6,84 mmol) sodu, co odpowiada 3,15 mg (0,14 mmol) sodu w każdym mililitrze roztworu.⁷

Midazolam SUN jest przezroczystym, bezbarwnym i lepkim roztworem do wstrzykiwań/do infuzji. Jego pH mieści się w zakresie od 2,9 do 3,7, a osmolalność wynosi od 230 do 290 mOsm/kg.⁸