Wpływ leku Levomentis na płodność, ciążę i laktację

Levomepromazyna, substancja czynna leku Levomentis (25 mg, tabletki powlekane), należy do grupy leków przeciwpsychotycznych, których stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce, rozważając włączenie tego leku.¹

Stosowanie levomepromazyny podczas ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że levomepromazyna przenika przez barierę łożyskową. Obecnie brakuje wystarczających danych klinicznych, które pozwoliłyby na jednoznaczne określenie bezpieczeństwa stosowania tego leku podczas ciąży. Istnieją jednak pewne obserwacje dotyczące potencjalnych zagrożeń, które lekarz powinien omówić z pacjentką.²

Na podstawie badań przeprowadzonych na zwierzętach (szczurach i królikach) z zastosowaniem haloperydolu, innego leku blokującego receptory dopaminowe, zaobserwowano zaburzenia behawioralne dotyczące uczenia się oraz zaburzenia motoryczne u potomstwa zwierząt otrzymujących lek w późnym okresie ciąży. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że podobny efekt może wystąpić po zastosowaniu wszystkich związków blokujących receptory dopaminowe, w tym levomepromazyny.³

W literaturze medycznej opisano kilka przypadków wystąpienia wad wrodzonych u dzieci matek przyjmujących fenotiazyny (grupa leków, do której należy levomepromazyna). Należy jednak zaznaczyć, że nie udowodniono bezpośredniego związku przyczynowego między tymi wadami a leczeniem fenotiazynami.⁴

Zalecenia dotyczące stosowania levomepromazyny w poszczególnych trymestrach ciąży

Ze względu na brak wiarygodnych danych z kontrolowanych badań klinicznych, lekarz powinien poinformować pacjentkę o następujących zaleceniach:

• Pierwszy trymestr ciąży – levomepromazyna nie powinna być stosowana w tym okresie ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.⁵
• Drugi i trzeci trymestr ciąży – stosowanie levomepromazyny można rozważyć jedynie w uzasadnionych przypadkach, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki leku, po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.⁶

Ryzyko dla noworodków matek przyjmujących levomepromazynę w ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zagrożenia dla noworodków, których matki przyjmowały levomepromazynę w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki te znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z działaniem leku.⁷

Objawy, które mogą wystąpić u noworodka, obejmują:

• Objawy pozapiramidowe – związane z blokadą receptorów dopaminowych przez lek
• Objawy z odstawienia – wynikające z nagłego zaprzestania działania leku po porodzie

Zaobserwowano przypadki występowania następujących objawów u noworodków:

• Pobudzenie – nadmierna drażliwość, niepokój
• Wzmożone napięcie mięśniowe – sztywność, trudności w karmieniu
• Obniżone napięcie mięśniowe – wiotkość, trudności w oddychaniu
• Drżenia – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
• Senność – nadmierna, trudna do przerwania
• Zespół zaburzeń oddechowych – trudności z oddychaniem, spłycenie oddechów
• Trudności podczas karmienia – zaburzenia ssania, problemy z przyjmowaniem pokarmu

Ze względu na powyższe ryzyko, lekarz powinien poinformować, że stan noworodków matek leczonych levomepromazyną powinien być starannie monitorowany po porodzie.⁸

Stosowanie levomepromazyny podczas karmienia piersią

Należy jednoznacznie poinformować pacjentkę, że levomepromazyna przenika do mleka ludzkiego. Brak jest wystarczających danych, które pozwoliłyby na określenie bezpieczeństwa stosowania tego leku podczas karmienia piersią. Z tego powodu stosowanie levomepromazyny u kobiet karmiących piersią jest przeciwwskazane.⁹

W przypadku konieczności zastosowania levomepromazyny u kobiety w okresie poporodowym, należy zalecić zaprzestanie karmienia piersią i rozważyć alternatywne metody karmienia noworodka.

Wpływ levomepromazyny na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że levomepromazyna, podobnie jak inne neuroleptyki, może wywoływać hiperprolaktynemię (podwyższony poziom prolaktyny we krwi). Stan ten może wiązać się z różnorodnymi zaburzeniami funkcji rozrodczych i seksualnych, takimi jak:¹⁰

• Zaburzenia miesiączkowania – nieregularne miesiączki, brak miesiączki, skąpe miesiączki
• Zaburzenia libido – zmniejszenie popędu płciowego
• Zaburzenia erekcji – u mężczyzn

Pacjentka powinna zostać poinformowana o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów ze strony układu rozrodczego podczas terapii levomepromazyną, co umożliwi odpowiednią modyfikację leczenia.

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania levomepromazyny u kobiet w wieku rozrodczym

1. Przed włączeniem levomepromazyny u kobiet w wieku rozrodczym należy rozważyć zastosowanie skutecznej antykoncepcji.
2. U kobiet planujących ciążę należy rozważyć możliwość zmiany leczenia na bezpieczniejszą alternatywę.
3. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia levomepromazyną, należy dokonać ponownej oceny korzyści i ryzyka kontynuowania terapii.
4. Jeżeli stosowanie leku jest konieczne w czasie ciąży, należy wybierać najniższą skuteczną dawkę.
5. Stan noworodka matki przyjmującej levomepromazynę w trzecim trymestrze ciąży wymaga szczególnego monitorowania po porodzie.
6. Kobiety leczone levomepromazyną nie powinny karmić piersią.

Każda decyzja dotycząca leczenia levomepromazyną u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, po szczegółowej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka, a także po przedstawieniu pacjentce wszystkich istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa terapii.