upośledzenie umysłowe
Wskazanie

Upośledzenie umysłowe, obecnie określane jako niepełnosprawność intelektualna, charakteryzuje się istotnym ograniczeniem funkcjonowania intelektualnego oraz deficytem w zakresie zachowań adaptacyjnych. Diagnoza stawiana jest na podstawie oceny poziomu IQ (poniżej 70) oraz deficytów w funkcjonowaniu adaptacyjnym, które muszą wystąpić przed 18 rokiem życia. Według klasyfikacji ICD-10 wyróżnia się cztery stopnie niepełnosprawności intelektualnej: lekki (IQ 50-69), umiarkowany (IQ 35-49), znaczny (IQ 20-34) i głęboki (IQ poniżej 20).

W leczeniu farmakologicznym pacjentów z niepełnosprawnością intelektualną skupiamy się głównie na objawach współwystępujących, takich jak zaburzenia zachowania, nadpobudliwość czy zaburzenia nastroju. Wśród leków stosowanych w Polsce znajdują się: risperidon (Rispolept, Orizon), aripiprazol (Abilify, Aryzalera), olanzapina (Zyprexa, Olzapin), kwetiapina (Ketrel, Bonogren) przy objawach psychotycznych i agresji; metylofenidat (Concerta, Medikinet) przy ADHD; walproiniany (Depakine, Convulex) jako stabilizatory nastroju; oraz benzodiazepiny (Xanax, Lorafen) stosowane doraźnie przy nasilonym lęku.

Kompleksowe podejście do pacjenta z niepełnosprawnością intelektualną obejmuje również terapię behawioralną, zajęcia edukacyjne dostosowane do możliwości pacjenta, terapię mowy oraz fizjoterapię. Niezbędne jest również wsparcie psychologiczne i socjalne dla rodziny pacjenta. W przypadku głębszego upośledzenia konieczna może być stała opieka lub umieszczenie w specjalistycznej placówce opiekuńczej.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z niepełnosprawnością intelektualną obejmują: problemy z komunikacją i oceną objawów, szczególnie bólu; zwiększone ryzyko działań niepożądanych leków psychotropowych; polipragmazję wynikającą z mnogości objawów współwystępujących; problemy z przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych; oraz wyzwania związane z koordynacją opieki wielospecjalistycznej. Istotnym problemem jest również niedostateczna liczba specjalistycznych placówek oferujących kompleksową opiekę oraz ograniczony dostęp do nowoczesnych metod terapeutycznych, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl