Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lenalidomide Zentiva

Przed rozpoczęciem terapii lenalidomidem należy zapoznać się z Charakterystykami Produktów Leczniczych wszystkich jednocześnie stosowanych leków. Produkt leczniczy Lenalidomide Zentiva wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności ze względu na swój potencjał teratogenny oraz inne zagrożenia zdrowotne.¹

Ostrzeżenie dotyczące ciąży i potencjału teratogennego

Lenalidomid charakteryzuje się strukturą chemiczną podobną do talidomidu – substancji o znanym działaniu teratogennym u ludzi, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady rozwojowe podobne do obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. W przypadku ekspozycji na lek podczas ciąży należy oczekiwać działania teratogennego u ludzi.²

Program Zapobiegania Ciąży

Wszystkie pacjentki w wieku rozrodczym muszą bezwzględnie spełniać warunki Programu Zapobiegania Ciąży, chyba że istnieją wiarygodne przesłanki, że pacjentka nie może zajść w ciążę.³

Kryteria dla kobiet niemogących zajść w ciążę

Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za niezdolną do zajścia w ciążę tylko wtedy, gdy spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:⁴

• Wiek ≥50 lat i fizjologiczny brak miesiączki przez ≥1 rok (brak miesiączki spowodowany leczeniem przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁵
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁶
• Wykonana wcześniej obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia⁷
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁸

Poradnictwo dla pacjentów

Kobiety w wieku rozrodczym

Stosowanie produktu Lenalidomide Zentiva u kobiet w wieku rozrodczym jest przeciwwskazane, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie poniższe warunki:⁹

• Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogennego działania na płód¹⁰
• Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia¹¹
• Nawet jeśli pacjentka w wieku rozrodczym nie miesiączkuje, musi przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹²
• Pacjentka jest w stanie stosować się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹³
• Pacjentka została poinformowana i rozumie możliwe następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji z lekarzem w przypadku ryzyka zajścia w ciążę¹⁴
• Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu z apteki i uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁵
• Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁶
• Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu¹⁷

Pacjenci płci męskiej

Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w nasieniu w skrajnie małym stężeniu podczas leczenia i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Z uwagi na szczególne grupy pacjentów z wydłużonym czasem eliminacji (np. z zaburzeniami czynności nerek), wobec wszystkich pacjentów płci męskiej przyjmujących lenalidomid muszą być spełnione następujące warunki:¹⁸

• Pacjent rozumie spodziewane ryzyko teratogennego działania na płód, jeśli współżyje z kobietą w ciąży lub z kobietą, która może zajść w ciążę¹⁹
• Pacjent rozumie konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia²⁰
• Pacjent rozumie, że jeśli jego partnerka zajdzie w ciążę w trakcie przyjmowania przez niego produktu Lenalidomide Zentiva lub wkrótce po zakończeniu jego stosowania, mężczyzna powinien poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się skierowanie partnerki do lekarza specjalizującego się lub posiadającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady²¹

Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid

Lekarz przepisujący lenalidomid musi upewnić się, że kobieta w wieku rozrodczym:²²

• Przestrzega wymogów programu zapobiegania ciąży, w tym musi uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia²³
• Wyraziła zgodę na powyższe warunki²⁴

Antykoncepcja

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem, nawet w przypadku przerwy w jego stosowaniu. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy pacjentka zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej, potwierdzanej co miesiąc abstynencji seksualnej.²⁵

Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika służby zdrowia po poradę dotyczącą zapobiegania ciąży w celu umożliwienia wdrożenia antykoncepcji.²⁶

Odpowiednie metody antykoncepcji

Poniższe metody mogą stanowić przykłady odpowiedniej antykoncepcji:²⁷

• Implant antykoncepcyjny²⁸
• Wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁹
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot³⁰
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów³¹
• Współżycie tylko z partnerem po wazektomii (skuteczność wazektomii musi być potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia)³²
• Tabletki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)³³

Przeciwwskazania antykoncepcyjne

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej i, w mniejszym stopniu, u otrzymujących lenalidomid w monoterapii pacjentów ze szpiczakiem mnogim, nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.³⁴

Jeśli pacjentka stosuje obecnie złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna dokonać zmiany na jedną ze skutecznych metod wymienionych wyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.³⁵

Jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.³⁶

Uwagi dotyczące konkretnych metod antykoncepcji

Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, zwłaszcza u pacjentek z neutropenią.³⁷

Zasadniczo nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i nadmierną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub małopłytkowością.³⁸

Testy ciążowe

U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykonanie pod nadzorem lekarza testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml, zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten obejmuje również kobiety w wieku rozrodczym, które zachowują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.³⁹

Optymalnie, test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinno odbyć się w tym samym dniu. Lenalidomid powinien zostać wydany kobiecie w wieku rozrodczym w ciągu 7 dni od jego przepisania.⁴⁰

Schemat wykonywania testów ciążowych

1. Przed rozpoczęciem leczenia: Należy przeprowadzić test ciążowy pod nadzorem lekarza w trakcie wizyty, podczas której przepisywany jest lenalidomid lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że w chwili rozpoczynania leczenia lenalidomidem pacjentka nie jest w ciąży.⁴¹
2. Obserwacja i zakończenie leczenia: Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza należy powtarzać przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia. Wyjątek stanowią przypadki potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lenalidomid.⁴²

Dodatkowe środki ostrożności

• Należy poinformować pacjentów, aby nigdy nie przekazywali tego produktu leczniczego innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia.⁴³
• Podczas leczenia lenalidomidem, w tym w trakcie przerw w dawkowaniu, i przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi ani nasienia.⁴⁴
• Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką.⁴⁵
• Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.⁴⁶

Materiały edukacyjne i ograniczenia dotyczące przepisywania i wydawania produktu leczniczego

W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid, podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu przekaże fachowemu personelowi medycznemu materiały edukacyjne podkreślające ostrzeżenia dotyczące spodziewanej teratogenności lenalidomidu. Materiały te zawierają porady na temat antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia oraz wskazówki dotyczące konieczności wykonywania testów ciążowych.⁴⁷

Lekarz przepisujący lenalidomid musi poinformować pacjentki i pacjentów o znanym zagrożeniu związanym z działaniem teratogennym i o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie Zapobiegania Ciąży. Lekarz powinien przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, kartę pacjenta i/lub równoważne narzędzie, według ustaleń z odpowiednimi krajowymi władzami rejestracyjnymi.⁴⁸

W porozumieniu z odpowiednimi władzami rejestracyjnymi wdrożono Krajowy system kontrolowanej dystrybucji, który obejmuje stosowanie kart pacjenta i/lub równoważnego narzędzia do kontrolowania przepisywania i/lub wydawania leku oraz zbierania informacji związanych ze wskazaniem, mający na celu monitorowanie stosowania produktu leczniczego poza wskazaniami na terenie danego kraju.⁴⁹

Wystawienie recepty i wydanie produktu leczniczego powinno odbywać się w tym samym dniu. Wydanie produktu leczniczego kobietom w wieku rozrodczym powinno nastąpić w ciągu 7 dni od wystawienia recepty, po uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego wykonanego pod nadzorem medycznym.⁵⁰

Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia.⁵¹