Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lenalidomid wchodzi w różnorodne interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas jednoczesnego stosowania. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego i skutecznego prowadzenia terapii u pacjentów ze szpiczakiem mnogim oraz innymi wskazaniami do stosowania lenalidomidu.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ krzepnięcia

Czynniki pobudzające erytropoezę oraz inne środki mogące zwiększać ryzyko zakrzepicy (np. hormonalna terapia zastępcza) powinny być stosowane z dużą ostrożnością u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. Jest to spowodowane zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowych w tej grupie pacjentów.²

W przypadku warfaryny, badania wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu. Jednak nie ma pewności, czy interakcja zachodzi podczas długotrwałego stosowania klinicznego, szczególnie przy jednoczesnym leczeniu deksametazonem, który jest słabym lub umiarkowanym induktorem enzymów. Wpływ deksametazonu na warfarynę nie został dokładnie zbadany, dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia i stężenia warfaryny podczas terapii skojarzonej.³

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Istotne jest jednak, że lenalidomid nie jest induktorem enzymów. W badaniach in vitro na ludzkich hepatocytach wykazano, że lenalidomid w różnych stężeniach nie indukował CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. Dlatego przy stosowaniu lenalidomidu w monoterapii nie przewiduje się indukcji enzymatycznej, która mogłaby prowadzić do zmniejszenia skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.⁴

Należy jednak zwrócić uwagę, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, ma słabe do umiarkowanego działanie indukujące aktywność CYP3A4, co prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i białka transportujące. Nie można wykluczyć, że podczas takiego leczenia skojarzonego skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona. Z tego powodu podczas terapii lenalidomidem zaleca się stosowanie skutecznych metod zapobiegania ciąży, niezależnie od stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych.⁵

Interakcje z digoksyną

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie digoksyny w osoczu (po podaniu pojedynczej dawki 0,5 mg) o 14% (90% przedział ufności [0,52% – 28,2%]). Nie wiadomo jednak, czy efekt ten będzie bardziej nasilony w praktyce klinicznej, szczególnie przy stosowaniu większych dawek lenalidomidu i podczas jednoczesnego leczenia deksametazonem. Z tego powodu podczas terapii lenalidomidem zaleca się regularne monitorowanie stężenia digoksyny w osoczu, zwłaszcza na początku leczenia.⁶

Interakcje ze statynami

Podczas jednoczesnego stosowania statyn i lenalidomidu istnieje zwiększone ryzyko rabdomiolizy, które może mieć charakter addytywny. W związku z tym, w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego zaleca się wzmożoną kontrolę kliniczną pacjenta (ocena objawów mięśniowych) oraz monitorowanie parametrów laboratoryjnych (kinaza kreatynowa, mioglobina).⁷

Interakcje z deksametazonem

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę). Oznacza to, że pod względem farmakokinetycznym skojarzenie tych leków jest bezpieczne.⁸

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

W badaniach in vitro wykazano, że lenalidomid jest substratem glikoproteiny P (P-gp), nie jest natomiast jej inhibitorem. Badania kliniczne z wielokrotnymi dawkami chinidyny (600 mg dwa razy na dobę), silnego inhibitora P-gp, oraz temsyrolimusu (25 mg), który jest umiarkowanym inhibitorem/substratem P-gp, nie wykazały istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg). Ponadto, jednoczesne podawanie lenalidomidu nie wpływa na farmakokinetykę temsyrolimusu.⁹

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Lenalidomide Zentiva nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i przyjmowania lenalidomidu z kilku powodów:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność czy zmęczenie, które mogą również występować podczas leczenia lenalidomidem
• Pacjenci ze szpiczakiem mnogim często mają upośledzoną funkcję nerek lub wątroby, a alkohol może dodatkowo obciążać te narządy
• Alkohol może teoretycznie zwiększać ryzyko hematologicznych działań niepożądanych lenalidomidu, szczególnie w zakresie funkcji szpiku kostnego

Z uwagi na brak konkretnych danych naukowych dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii lenalidomidem, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją narządów oraz tych, którzy doświadczają działań niepożądanych leku.

Tabela interakcji lekowych

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje lenalidomidu z innymi lekami oraz z alkoholem. W praktyce klinicznej należy zawsze uwzględniać pełen profil farmakoterapeutyczny pacjenta i monitorować potencjalne interakcje, zwłaszcza u pacjentów stosujących leczenie skojarzone lub wielolekowe.¹⁰