Specjalne ostrzeżenia
Konaten

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania atomoksetyny

Produkt leczniczy Konaten (atomoksetyna) wymaga szczególnej uwagi w zakresie bezpieczeństwa stosowania ze względu na możliwość wystąpienia szeregu istotnych działań niepożądanych. Personel medyczny powinien wdrożyć odpowiednie monitorowanie pacjentów oraz przestrzegać zalecanych środków ostrożności podczas terapii.¹

Zachowania samobójcze

U pacjentów leczonych atomoksetyną odnotowano występowanie zachowań samobójczych, obejmujących zarówno próby samobójcze, jak i myśli samobójcze. Badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą wykazały, że zachowania te występowały niezbyt często, jednak z większą częstością u dzieci i młodzieży otrzymujących atomoksetynę w porównaniu z grupą placebo. U osób dorosłych nie zaobserwowano takich różnic. Konieczne jest uważne monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku terapii oraz przy modyfikacji dawkowania, pod kątem wystąpienia lub nasilenia zachowań samobójczych.²

Ryzyko nagłej śmierci i choroby układu krążenia

Zgłaszano przypadki nagłej śmierci u pacjentów ze strukturalnymi wadami serca, którzy stosowali atomoksetynę w zalecanych dawkach. Należy pamiętać, że niektóre poważne wrodzone wady serca same w sobie zwiększają ryzyko nagłej śmierci. Stosowanie atomoksetyny u pacjentów z wadami serca dotyczącymi budowy powinno odbywać się z zachowaniem szczególnej ostrożności i po uprzedniej konsultacji kardiologicznej.³

Wpływ na układ krążenia

Atomoksetyna może wywierać wpływ na parametry układu krążenia, w tym na rytm serca i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów obserwuje się niewielkie przyspieszenie rytmu serca (średnio <10 uderzeń/min) i/lub wzrost ciśnienia tętniczego (średnio <5 mmHg). Jednakże zbiorowe dane z badań klinicznych wskazują, że bardziej nasilone zmiany występują u znaczącego odsetka pacjentów:<sup data-drug="Konaten" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Atomoksetyna może wpływać na rytm serca i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących atomoksetynę występuje niewielkie przyspieszenie rytmu serca (średnio <10 uderzeń/min) i (lub) zwiększenie ciśnienia krwi (średnio 4

• Ok. 8-12% dzieci i młodzieży oraz 6-10% dorosłych doświadcza bardziej nasilonych zmian rytmu serca (o ≥20 uderzeń/min) i ciśnienia tętniczego krwi (o 15-20 mmHg lub więcej)
• U 15-26% dzieci i młodzieży oraz 27-32% dorosłych z takimi zmianami, zmiany te utrzymują się lub nasilają podczas kontynuacji leczenia

Długotrwale utrzymujące się zmiany ciśnienia tętniczego krwi mogą prowadzić do klinicznych powikłań, takich jak przerost mięśnia sercowego.⁵

Zalecenia dotyczące monitorowania parametrów układu krążenia

Przed rozpoczęciem leczenia atomoksetyną należy:⁶

1. Przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący chorób układu krążenia
2. Wykonać podstawowe badania w celu wykrycia ewentualnych chorób układu sercowo-naczyniowego
3. W przypadku stwierdzenia chorób układu krążenia w wywiadzie lub wskazań z badania przedmiotowego, skierować pacjenta na specjalistyczne badanie kardiologiczne

W trakcie leczenia atomoksetyną zaleca się:⁷

• Wykonywać pomiar i zapis tętna oraz ciśnienia tętniczego krwi:
  • przed rozpoczęciem leczenia
  • podczas leczenia
  • po każdej modyfikacji dawki
  • następnie nie rzadziej niż co 6 miesięcy
• U dzieci należy stosować siatkę centylową do oceny wartości ciśnienia
• U dorosłych należy przestrzegać aktualnych wytycznych dotyczących postępowania w nadciśnieniu tętniczym

Przeciwwskazania i ostrożność w chorobach układu krążenia

Atomoksetyny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub zaburzeniami naczyń krwionośnych w mózgu.⁸

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania atomoksetyny u pacjentów, u których zwiększenie ciśnienia tętniczego lub częstości rytmu serca mogłoby spowodować nasilenie współistniejących chorób, takich jak:⁹

• Nadciśnienie tętnicze
• Częstoskurcz
• Choroba sercowo-naczyniowa
• Choroby naczyń krwionośnych mózgu

Szczególną uwagę należy zwrócić również na pacjentów z:¹⁰

• Wrodzonym lub nabytym zespołem wydłużonego odstępu QT
• Wywiadem rodzinnym zespołu wydłużonego odstępu QT
• Chorobami predysponującymi do niedociśnienia ortostatycznego
• Schorzeniami zwiększającymi ryzyko nagłych zmian rytmu serca lub ciśnienia tętniczego

Jeśli u pacjenta podczas leczenia atomoksetyną wystąpią następujące objawy, należy skierować go na pilne badanie kardiologiczne:¹¹

• Kołatanie serca
• Powysiłkowy ból w klatce piersiowej
• Omdlenie o niewyjaśnionej przyczynie
• Duszność
• Inne niepokojące objawy mogące wskazywać na chorobę serca

Wpływ na naczynia krwionośne w mózgu

Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka chorób naczyń mózgowych powinni być regularnie badani w kierunku występowania objawów neurologicznych podczas każdej wizyty lekarskiej. Do czynników ryzyka należą:¹²

• Zaburzenia sercowo-naczyniowe w wywiadzie
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zwiększających ciśnienie tętnicze krwi

Wpływ na wątrobę

W związku ze stosowaniem atomoksetyny zgłaszano bardzo rzadkie, ale poważne przypadki uszkodzenia wątroby, w tym:¹³

• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
• Podwyższenie stężenia bilirubiny z towarzyszącą żółtaczką
• Ciężkie uszkodzenie wątroby, w tym ostra niewydolność wątroby

W przypadku wystąpienia żółtaczki lub wyników badań laboratoryjnych wskazujących na uszkodzenie wątroby, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Konaten i nie należy ponownie rozpoczynać leczenia tym produktem.

Zaburzenia psychiczne

Objawy psychotyczne i maniakalne

Podczas stosowania atomoksetyny w zalecanych dawkach mogą wystąpić zaburzenia psychotyczne lub maniakalne u pacjentów bez wcześniejszego wywiadu psychozy lub manii. Manifestują się one jako:¹⁴

• Halucynacje
• Urojenia
• Mania
• Stan pobudzenia

W przypadku wystąpienia takich objawów należy ocenić ich związek przyczynowy ze stosowaniem atomoksetyny i rozważyć odstawienie leku. Warto pamiętać, że Konaten może powodować zaostrzenie już istniejących zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych.

Agresywne zachowanie, wrogość i chwiejność emocjonalna

W badaniach klinicznych zaobserwowano częstsze występowanie następujących objawów u pacjentów leczonych atomoksetyną w porównaniu z grupą placebo:¹⁵

• Wrogość (w tym agresja, zachowania buntownicze i przejawy gniewu) – u dzieci, młodzieży i dorosłych
• Chwiejność emocjonalna – szczególnie u dzieci

Dlatego pacjentów należy uważnie monitorować pod kątem wystąpienia lub nasilenia się agresywnych zachowań, wrogości i chwiejności emocjonalnej.

Reakcje alergiczne

U pacjentów przyjmujących atomoksetynę niezbyt często zgłaszano reakcje alergiczne, takie jak:¹⁶

• Reakcje anafilaktyczne
• Wysypka
• Obrzęk naczynioruchowy
• Pokrzywka

Napady drgawek

Atomoksetyna może być związana z ryzykiem wystąpienia napadów drgawek. Należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia atomoksetyną u pacjentów z drgawkami w wywiadzie. W przypadku wystąpienia napadów drgawek lub zwiększenia ich częstości o nieustalonej przyczynie, należy rozważyć przerwanie stosowania atomoksetyny.¹⁷

Wzrost i rozwój

Podczas stosowania atomoksetyny u dzieci i młodzieży konieczne jest kontrolowanie wzrostu i rozwoju. U pacjentów wymagających długotrwałego leczenia, którzy wykazują nieprawidłowości w zakresie wzrostu lub przyrostu masy ciała, należy rozważyć:¹⁸

• Zmniejszenie dawki
• Czasowe przerwanie leczenia

Chociaż dane kliniczne nie wykazują szkodliwego wpływu atomoksetyny na funkcje poznawcze i dojrzewanie płciowe, informacje dotyczące długotrwałego stosowania są ograniczone. Dlatego pacjenci wymagający długotrwałego leczenia powinni być dokładnie monitorowani.¹⁹

Współistniejące zaburzenia psychiczne

W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących stosowania atomoksetyny u pacjentów z ADHD i współistniejącymi innymi zaburzeniami psychicznymi nie zaobserwowano nasilenia:²⁰

• Tików u dzieci i młodzieży z ADHD i współistniejącymi przewlekłymi tikami ruchowymi lub zespołem Tourette’a
• Depresji u dorosłych pacjentów z ADHD i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi
• Stanów lękowych u pacjentów z ADHD i współistniejącymi stanami lękowymi (zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u dorosłych)

Jednakże po wprowadzeniu produktu do obrotu raportowano:²¹

• Rzadkie przypadki stanów lękowych, depresji lub obniżonego nastroju
• Bardzo rzadkie przypadki tików

Pacjenci z ADHD leczeni atomoksetyną powinni być regularnie monitorowani pod kątem pojawienia się lub nasilenia objawów lękowych, depresji, obniżonego nastroju oraz tików.²²

Ograniczenia wiekowe

Produktu Konaten nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność leku w tej grupie wiekowej nie zostały określone.²³

Inne zastosowania terapeutyczne

Atomoksetyna nie jest wskazana do stosowania w leczeniu epizodów dużej depresji ani lęku, gdyż badania kliniczne przeprowadzone z udziałem osób dorosłych bez ADHD nie wykazały skuteczności atomoksetyny w tych wskazaniach w porównaniu z placebo.²⁴