Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxyzinum Hasco, może wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami oraz innymi substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, zmniejszenia skuteczności leczenia lub nawet wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca.¹

Mechanizmy interakcji lekowych hydroksyzyny

Hydroksyzyna może wpływać na metabolizm innych leków poprzez oddziaływanie na różne układy enzymatyczne. Jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego izoenzymu.²

Pomimo hamowania aktywności cytochromu P450 (izoenzymów 2C9, 2C19 oraz 3A4), dzieje się to w stężeniach znacznie przekraczających maksymalne stężenie hydroksyzyny w osoczu (IC50 od 103 do 140 μM, 46 do 52 μg/ml), co czyni niekorzystny wpływ na metabolizm leków będących substratami tych enzymów mało prawdopodobnym.³

Hydroksyzyna jest metabolizowana przy udziale dehydrogenazy alkoholowej oraz CYP3A4/5, co oznacza, że podczas równoczesnego stosowania inhibitorów tych enzymów może dojść do zwiększenia stężenia hydroksyzyny w osoczu. Należy jednak zauważyć, że gdy hamowana jest aktywność tylko jednego ze szlaków metabolicznych, wówczas zwiększona aktywność drugiego może kompensować wywołane zaburzenie metabolizmu.⁴

Interakcje z lekami wpływającymi na OUN

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może prowadzić do nasilenia działań sedatywnych. W takich przypadkach dawkowanie należy dostosować indywidualnie do potrzeb pacjenta.⁵

Należy unikać równoczesnego podawania hydroksyzyny razem z inhibitorami monoaminooksydazy (inhibitorami MAO) ze względu na potencjalne wzajemne oddziaływanie.⁶

Interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym

Hydroksyzyna może nasilać działanie leków o właściwościach przeciwcholinergicznych, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia i zatrzymanie moczu.⁷

Hydroksyzyna działa antagonistycznie w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności tych leków.⁸

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Szczególnie istotne są interakcje hydroksyzyny z lekami mogącymi prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Jednoczesne podawanie hydroksyzyny i produktów leczniczych mogących wywołać zaburzenia rytmu serca może zwiększać ryzyko wystąpienia zmian w zapisie EKG – wydłużenia odcinka QT lub wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes.⁹

Hydroksyzyna ogranicza wzrost ciśnienia krwi wywołany działaniem adrenaliny, co może być istotne klinicznie w niektórych sytuacjach.¹⁰

Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi

Hydroksyzyna może zmniejszać przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny, co wykazano w badaniach na szczurach. Pacjenci leczeni jednocześnie hydroksyzyną i fenytoiną mogą wymagać dostosowania dawki leku przeciwpadaczkowego.¹¹

Interakcje z cymetydyną

Podanie 600 mg cymetydyny dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%. Może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych hydroksyzyny.¹²

Interakcje z alkoholem

Alkohol nasila działanie sedatywne hydroksyzyny. Jednoczesne spożywanie napojów alkoholowych podczas terapii hydroksyzyną może prowadzić do znacznego zwiększenia działania uspokajającego, nasilenia senności oraz obniżenia sprawności psychofizycznej.¹³

Ze względu na fakt, że hydroksyzyna jest metabolizowana przy udziale dehydrogenazy alkoholowej, alkohol może również wpływać na metabolizm hydroksyzyny, co może prowadzić do zwiększenia jej stężenia w osoczu.¹⁴

Pacjenci podczas terapii hydroksyzyną powinni całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu w jakiejkolwiek postaci, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zaburzeń świadomości i koordynacji ruchowej, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, np. podczas prowadzenia pojazdów.

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny jest przeciwwskazane z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT i/lub wywołują zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes.¹⁵

Do przeciwwskazanych połączeń lekowych należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)¹⁶
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)¹⁷
• Niektóre leki przeciwhistaminowe¹⁸
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)¹⁹
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)²⁰
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)²¹
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)²²
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)²³
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)²⁴
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)²⁵
• Metadon²⁶

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z poniższymi lekami:

• Silne inhibitory dehydrogenazy alkoholowej i CYP3A4/5 – mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi²⁷
• Leki wywołujące bradykardię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca²⁸
• Leki wywołujące hipokaliemię – obniżony poziom potasu może zwiększać ryzyko arytmii²⁹

Tabela interakcji hydroksyzyny z innymi lekami

Wpływ hydroksyzyny na enzymy metabolizujące

Hydroksyzyna nie wpływa hamująco na aktywność UDP-glukuronylotransferazy-1A1 oraz 1A6 w mikrosomach ludzkich komórek wątrobowych.³⁰

Metabolit hydroksyzyny – cetyryzyna, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.³¹