Właściwości farmakodynamiczne
Hiconcil 500 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Hiconcil

Hiconcil (amoksycylina) należy do grupy farmakoterapeutycznej penicylin o szerokim spektrum działania (kod ATC: J01CA04). Jest to półsyntetyczna penicylina należąca do antybiotyków beta-laktamowych, stosowana w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych. Dostępna jest w postaci kapsułek twardych w dawkach 250 mg i 500 mg amoksycyliny w postaci trójwodnej.¹

Mechanizm działania

Amoksycylina działa poprzez hamowanie jednego lub więcej enzymów, określanych jako białka wiążące penicylinę (PBP, ang. penicillin-binding proteins), uczestniczących w szlaku biosyntezy bakteryjnego peptydoglikanu. Peptydoglikan stanowi integralny strukturalny składnik ściany komórki bakteryjnej, a zahamowanie jego syntezy prowadzi do osłabienia ściany komórki bakteryjnej, po czym następuje liza komórki i śmierć bakterii.²

Istotnym aspektem działania amoksycyliny jest jej podatność na rozkład przez beta-laktamazy wytwarzane przez bakterie oporne. Z tego powodu zakres działania samej amoksycyliny nie obejmuje organizmów wytwarzających te enzymy.³

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Głównym wyznacznikiem skuteczności amoksycyliny jest czas, w którym jej stężenie utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC) dla danego patogenu.^{MIC) jest uznawany za główny wyznacznik skuteczności amoksycyliny.”>4}

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na amoksycylinę rozwija się poprzez różne mechanizmy. Najważniejsze z nich to:⁵

• Unieczynnienie przez beta-laktamazy bakteryjne – enzymy rozkładające pierścień beta-laktamowy antybiotyku⁶
• Zmiana struktury białek PBP, co zmniejsza powinowactwo antybiotyku do miejsca docelowego⁷
• Nieprzepuszczalność błony komórkowej bakterii lub mechanizmy pompy wyrzutowej, które mogą powodować oporność lub przyczyniać się do jej wystąpienia, szczególnie u bakterii Gram-ujemnych⁸

Wartości graniczne wrażliwości drobnoustrojów

Wartości graniczne MIC (minimalne stężenie hamujące) dla amoksycyliny zostały określone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST, ang. European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing), wersja 5.0.⁹

Interpretacja wartości granicznych:¹⁰

1. Dzikie szczepy Enterobacteriaceae są klasyfikowane jako wrażliwe na aminopenicyliny. W niektórych krajach przyjmuje się, że dzikie izolaty E. coli i P. mirabilis wykazują średnią oporność, stosując wartość graniczną MIC S ≤0,5 mg/l.¹¹
2. Większość gronkowców wytwarza penicylinazy, co powoduje ich oporność na amoksycylinę. Szczepy oporne na metycylinę są, z nielicznymi wyjątkami, oporne na wszystkie antybiotyki beta-laktamowe.¹²
3. O wrażliwości Enterococcus spp. na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na ampicylinę.¹³
4. O wrażliwości paciorkowców z grup A, B, C i G na penicyliny wnioskuje się na podstawie wrażliwości na benzylopenicylinę.¹⁴
5. Wartości graniczne dla Streptococcus pneumoniae odnoszą się jedynie do szczepów innych niż meningokoki. Dla izolatów klasyfikowanych jako średnio oporne na ampicylinę należy unikać leczenia doustnymi postaciami amoksycyliny.¹⁵
6. Wartości graniczne dla Haemophilus influenzae wyznaczono na podstawie podawania dożylnego. Szczepy wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.¹⁶
7. Bakterie Moraxella catarrhalis wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.¹⁷
8. O wrażliwości na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na benzylopenicylinę.¹⁸
9. Wartości graniczne dla Helicobacter pylori wyznaczono na podstawie epidemiologicznych wartości granicznych (ECOFFs, ang. epidemiological cut-off values), rozróżniających szczepy dzikie od tych ze zmniejszoną wrażliwością.¹⁹
10. Wartości graniczne niezależne od gatunku wyznaczono na podstawie dawek co najmniej 0,5 g podawanych 3 lub 4 razy na dobę (1,5 do 2 g/dobę).²⁰

Spektrum przeciwbakteryjne amoksycyliny

Częstość występowania oporności wybranych gatunków bakterii może zmieniać się w czasie i być różna w różnych regionach geograficznych. Z tego powodu zaleca się odniesienie do lokalnych danych dotyczących oporności, szczególnie podczas leczenia ciężkich zakażeń. W przypadkach, gdy lokalna częstość występowania oporności stawia pod znakiem zapytania skuteczność leku, należy zasięgnąć opinii specjalistycznej.²¹

Spektrum przeciwbakteryjne amoksycyliny można podzielić na następujące kategorie:²²

Szczepy zwykle wrażliwe

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:²³

• Enterococcus faecalis
• Paciorkowce beta-hemolizujące (grupy A, B, C i G)
• Listeria monocytogenes

Gatunki, u których może wystąpić problem oporności nabytej

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:²⁴

• Escherichia coli
• Haemophilus influenzae
• Helicobacter pylori
• Proteus mirabilis
• Salmonella typhi
• Salmonella paratyphi
• Pasteurella multocida

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:²⁵

• Gronkowce koagulazo-ujemne
• Staphylococcus aureus £
• Streptococcus pneumoniae
• Paciorkowce zieleniące

Beztlenowe bakterie Gram-dodatnie:²⁶

• Clostridium spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:²⁷

• Fusobacterium spp.

Inne:²⁸

• Borrelia burgdorferi

Drobnoustroje z opornością naturalną

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:²⁹

• Enterococcus faecium †

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:³⁰

• Acinetobacter spp.
• Enterobacter spp.
• Klebsiella spp.
• Pseudomonas spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:³¹

• Bacteroides spp. (wiele szczepów Bacteroides fragilis jest opornych)

Inne:³²

• Chlamydia spp.
• Mycoplasma spp.
• Legionella spp.

Szczególne uwagi dotyczące wrażliwości:³³

• † Naturalna pośrednia wrażliwość i brak nabytego mechanizmu oporności.
• £ Niemal wszystkie szczepy S. aureus są oporne na amoksycylinę z powodu wytwarzania penicylinaz. Ponadto, wszystkie szczepy oporne na metycylinę są oporne na amoksycylinę.