Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Etopiryna PRO w postaci tabletek dojelitowych zawierających 500 mg kwasu acetylosalicylowego posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zaleceniem tego leku pacjentowi. Znajomość pełnego spektrum przeciwwskazań umożliwi bezpieczne stosowanie preparatu i uniknięcie potencjalnie poważnych działań niepożądanych.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną (kwas acetylosalicylowy) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku, w tym czerwień koszenilową, lak (E 124). Należy zaznaczyć, że nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy występuje u 0,3% populacji ogólnej, jednak wśród pacjentów z astmą oskrzelową lub przewlekłą pokrzywką odsetek ten wzrasta do 20%. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się pokrzywką, a w skrajnych przypadkach nawet wstrząsem anafilaktycznym, który może wystąpić w ciągu 3 godzin od przyjęcia leku.²

Przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, przebiegająca z objawami takimi jak skurcz oskrzeli, katar sienny czy wstrząs. Reakcje krzyżowe między różnymi NLPZ mogą stanowić istotny problem kliniczny.³

Schorzenia układu oddechowego

U pacjentów z chorobami układu oddechowego należy zachować szczególną ostrożność. Etopiryna PRO jest przeciwwskazana u osób z:⁴

• Astmą oskrzelową – pacjenci astmatyczni są szczególnie narażeni na wystąpienie napadów duszności po przyjęciu NLPZ
• Przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego – mogą one ulec zaostrzeniu pod wpływem kwasu acetylosalicylowego
• Gorączką sienną – lek może nasilać objawy alergicznego nieżytu nosa
• Obrzękiem błony śluzowej nosa – pacjenci z tym schorzeniem reagują na NLPZ częściej niż populacja ogólna

U pacjentów z powyższymi schorzeniami istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia napadów astmy, obrzęku naczynioruchowego (ograniczonego obrzęku skóry i błony śluzowej) lub pokrzywki po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego.⁵

Choroby przewodu pokarmowego

Etopiryna PRO jest przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy oraz stanami zapalnymi lub krwawieniami z przewodu pokarmowego. Zastosowanie kwasu acetylosalicylowego w tych przypadkach może spowodować nasilenie krwawienia z przewodu pokarmowego lub zaostrzenie choroby wrzodowej, co wiąże się z poważnym ryzykiem dla pacjenta.⁶

Niewydolność narządowa

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁷

• Ciężką niewydolnością wątroby – ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzenia hepatocytów i zaburzony metabolizm kwasu acetylosalicylowego
• Ciężką niewydolnością nerek – ze względu na ryzyko dalszego pogorszenia funkcji nerek i zatrzymania płynów
• Ciężką niewydolnością serca – kwas acetylosalicylowy może powodować retencję sodu i wody, co może nasilać objawy niewydolności krążenia

Zaburzenia hematologiczne i krzepnięcia

Etopiryna PRO nie powinna być stosowana u pacjentów z:⁸

• Zaburzeniami krzepnięcia krwi – takimi jak hemofilia czy małopłytkowość
• Pacjentów jednocześnie leczonych środkami przeciwzakrzepowymi (np. pochodnymi kumaryny, heparyną) – ze względu na zwiększone ryzyko krwawień
• Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej – kwas acetylosalicylowy może wywołać hemolizę lub niedokrwistość hemolityczną u osób z tym genetycznym defektem enzymatycznym

Interakcje lekowe istotne klinicznie

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Etopiryny PRO z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych ze względu na ryzyko wystąpienia mielotoksyczności. Kwas acetylosalicylowy hamuje wydalanie metotreksatu, co może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w surowicy i nasilenia toksycznego działania na szpik kostny.⁹

Przeciwwskazania wiekowe i fizjologiczne

Etopiryna PRO jest przeciwwskazana w następujących grupach pacjentów:¹⁰

• Dzieci i młodzież w wieku poniżej 16 lat – ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a, rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego powikłania charakteryzującego się encefalopatią i stłuszczeniem wątroby
• Kobiety w trzecim trymestrze ciąży – kwas acetylosalicylowy może powodować przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu, a także zwiększać ryzyko krwawień u matki i noworodka podczas porodu
• Kobiety w okresie karmienia piersią – kwas acetylosalicylowy przenika do mleka matki i może wywoływać działania niepożądane u karmionego dziecka

Szczególne grupy pacjentów wymagające uwagi

Należy zachować szczególną ostrożność rozważając zastosowanie Etopiryny PRO u pacjentów z:¹¹

• Wywiadem choroby wrzodowej
• Umiarkowaną niewydolnością wątroby lub nerek
• Łagodną do umiarkowanej niewydolnością serca
• Zaburzeniami krzepnięcia o mniejszym nasileniu
• Nadciśnieniem tętniczym

W tych przypadkach należy indywidualnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko leczenia, a w razie decyzji o włączeniu leku – monitorować pacjenta pod kątem ewentualnych działań niepożądanych.