Przedawkowanie
Etopiryna PRO 500 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, aktywnego składnika leku Etopiryna PRO, prowadzi do objawów zależnych od dawki, obejmujących zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz homeostazy. Dawki 150-300 mg/kg masy ciała wywołują łagodne do średnio ciężkich objawów, takich jak nudności, wymioty, szumy uszne i przyspieszenie oddechu. Przy dawkach 300-500 mg/kg pojawiają się ciężkie objawy, w tym zaburzenia widzenia, utrata słuchu, senność przechodząca w śpiączkę, drgawki, hipertermia oraz kwasica metaboliczna i odwodnienie. Dawki powyżej 500 mg/kg są potencjalnie śmiertelne, manifestując się głęboką śpiączką, niewydolnością oddechową, zaburzeniami hemodynamicznymi i niewydolnością wielonarządową. W praktyce klinicznej odnotowano zgony po jednorazowym przyjęciu 10-30 g kwasu acetylosalicylowego u dorosłych.

Przedawkowanie leku Etopiryna PRO

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (składnik aktywny leku Etopiryna PRO) może prowadzić do szeregu poważnych objawów klinicznych, których nasilenie jest zależne od przyjętej dawki. Znajomość symptomatologii zatrucia oraz szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego jest kluczowe dla pomyślnego rokowania pacjenta.1

Symptomatologia zatrucia

Objawy przedawkowania kwasu acetylosalicylowego możemy podzielić ze względu na ich nasilenie i przyjętą dawkę leku. W obrazie klinicznym dominują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz homeostazy organizmu. Objawy wstępne obejmują nudności, wymioty, szumy uszne oraz przyspieszenie oddechu.2

Wraz z narastaniem stężenia leku w organizmie, mogą wystąpić dodatkowe objawy neurologiczne i sensoryczne takie jak: utrata słuchu, zaburzenia widzenia, bóle głowy, pobudzenie ruchowe, senność, która może przechodzić w śpiączkę. W cięższych przypadkach obserwuje się drgawki oraz hipertermię.3

W przypadku ciężkich zatruć następują istotne zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej, manifestujące się głównie jako kwasica metaboliczna i odwodnienie.4

Dawki toksyczne

Konsekwencje kliniczne przedawkowania kwasu acetylosalicylowego są ściśle skorelowane z przyjętą dawką. Wyróżniamy następujące progi toksyczności:5

  • Łagodne lub średnio ciężkie objawy toksyczności – występują po zastosowaniu dawki 150-300 mg/kg masy ciała
  • Ciężkie objawy zatrucia – występują po zażyciu dawki 300-500 mg/kg masy ciała
  • Dawka potencjalnie śmiertelna – przekracza 500 mg/kg masy ciała

Warto podkreślić, że w praktyce klinicznej obserwowano zgony u osób dorosłych po jednorazowym przyjęciu 10-30 g kwasu acetylosalicylowego.6

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania kwasu acetylosalicylowego, pacjent powinien być niezwłocznie przewieziony do szpitala. Nie istnieje specyficzna odtrutka dla kwasu acetylosalicylowego, dlatego leczenie ma charakter objawowy i wspierający.7

Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania obejmuje wielokierunkowe działania:8

  1. Eliminacja niewchłoniętego leku:
    • Sprowokowanie wymiotów lub wykonanie płukania żołądka – skuteczne w ciągu 3-4 godzin po zażyciu, a w przypadku dużych dawek nawet do 10 godzin
    • Podanie węgla aktywnego w postaci zawiesiny wodnej (50-100 g u dorosłych lub 30-60 g u dzieci)9
  2. Leczenie objawowe i podtrzymujące:
    • Obniżanie temperatury ciała (w przypadku hipertermii) poprzez utrzymywanie niskiej temperatury otoczenia oraz zastosowanie chłodnych okładów10
    • Stałe kontrolowanie i wyrównywanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej11
    • Podanie dożylne wodorowęglanu sodu w celu przyspieszenia wydalania kwasu acetylosalicylowego przez nerki oraz w leczeniu kwasicy12
    • U pacjentów z prawidłową czynnością nerek można zastosować diurezę alkaliczną do osiągnięcia pH moczu w granicach 7,5-813
    • W ciężkich zatruciach możliwe zastosowanie hemodializy lub dializy otrzewnowej, które skutecznie usuwają kwas acetylosalicylowy z organizmu oraz ułatwiają wyrównanie zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej14
    • W przypadkach wydłużenia czasu protrombinowego wskazane jest podanie witaminy K15
    • Unikanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy (np. barbituranów) ze względu na ryzyko zahamowania ośrodka oddechowego16
    • Pacjentom z zaburzeniami oddychania należy podać tlen, w razie konieczności wykonać intubację dotchawiczą i zastosować oddech zastępczy17
    • W przypadku wystąpienia wstrząsu – wdrożenie typowego postępowania przeciwwstrząsowego18
    • Uzupełnianie płynów oraz prowadzenie ogólnego leczenia objawowego19

Tabela objawów przedawkowania

Dawka kwasu acetylosalicylowego Klasyfikacja zatrucia Objawy kliniczne Zagrożenie życia
150-300 mg/kg mc. Łagodne do średnio ciężkiego
  • Nudności
  • Wymioty
  • Szumy uszne
  • Przyspieszenie oddechu
  • Umiarkowane bóle głowy
Niskie
300-500 mg/kg mc. Ciężkie zatrucie
  • Nasilone objawy z niższego progu
  • Zaburzenia widzenia
  • Utrata słuchu
  • Pobudzenie ruchowe
  • Senność mogąca przechodzić w śpiączkę
  • Drgawki
  • Hipertermia
  • Kwasica metaboliczna
  • Odwodnienie
Wysokie
Powyżej 500 mg/kg mc. Potencjalnie śmiertelne
  • Głęboka śpiączka
  • Ciężkie zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
  • Niewydolność oddechowa
  • Zaburzenia hemodynamiczne
  • Wstrząs
  • Niewydolność wielonarządowa
Bardzo wysokie
10-30 g (dawka jednorazowa u dorosłych) Dawka śmiertelna
  • Najcięższe objawy zatrucia
  • Głęboka śpiączka
  • Niewydolność krążeniowo-oddechowa
Ekstremalne

Szybkie rozpoznanie objawów przedawkowania kwasu acetylosalicylowego i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego ma kluczowe znaczenie dla przeżycia pacjenta, szczególnie w przypadkach przyjęcia wysokich dawek leku. Ze względu na złożoność obrazu klinicznego i potencjalne ciężkie powikłania, każdy przypadek podejrzenia przedawkowania powinien być leczony w warunkach szpitalnych, gdzie możliwe jest wdrożenie pełnego monitorowania parametrów życiowych oraz zaawansowanych procedur terapeutycznych.20

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl