Działania niepożądane leku Estrofem mite

Estrofem mite (1 mg estradiolu w formie estradiolu półwodnego) jest lekiem stosowanym w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Jak każdy produkt leczniczy, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu na rynek.¹

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych działania niepożądane obserwowano u mniej niż 10% pacjentek przyjmujących Estrofem mite. Do najczęściej zgłaszanych objawów należały: tkliwość lub ból piersi, ból brzucha, obrzęki obwodowe oraz ból głowy. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych jest sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).²

Działania niepożądane z badań klinicznych

Działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z klasyfikacją MedDRA. Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące często (≥1/100 do <1/10):³

• Zaburzenia psychiczne: depresja
• Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy
• Zaburzenia oka: zaburzenia widzenia
• Zaburzenia naczyniowe: zatorowość żylna
• Zaburzenia żołądka i jelit: ból brzucha, nudności, niestrawność, wymioty, wzdęcia i (lub) wiatry
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: kamica żółciowa
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka lub pokrzywka
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: kurcze mięśni kończyn dolnych
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: tkliwość, powiększenie lub ból piersi
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: obrzęki obwodowe
• Badania diagnostyczne: zwiększenie masy ciała

Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu

Oprócz działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach klinicznych, zgłaszano także spontanicznie inne reakcje, które mogą być związane ze stosowaniem leku Estrofem mite. Częstość występowania tych działań określa się jako bardzo rzadką (<1/10 000) lub nieznaną. Należy zaznaczyć, że dane z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu mogą być niedoszacowane ze względu na rzadkie zgłaszanie nieistotnych klinicznie lub dobrze znanych działań niepożądanych.⁴

Do tych działań niepożądanych należą:

• Zaburzenia układu immunologicznego: uogólnione reakcje nadwrażliwości (np. reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny)
• Zaburzenia układu nerwowego: nasilenie migreny, udar mózgu, zawroty głowy, depresja
• Zaburzenia żołądka i jelit: biegunka
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: łysienie
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: nieregularne krwawienia z dróg rodnych (u kobiet z zachowaną macicą)
• Badania diagnostyczne: zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi

Inne działania niepożądane związane z estrogenami

W związku z leczeniem estrogenami zgłaszano również inne działania niepożądane:⁵

• Zaburzenia sercowo-naczyniowe: zawał mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność serca
• Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe: żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, np. zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych lub miednicy oraz zatorowość płucna
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: choroba pęcherzyka żółciowego
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa, świąd
• Zaburzenia układu rozrodczego: kandydoza pochwy
• Nowotwory: estrogenozależne nowotwory łagodne i złośliwe, np. rak endometrium, hiperplazja endometrium lub powiększenie mięśniaków macicy
• Zaburzenia neurologiczne i psychiczne: bezsenność, padaczka, zaburzenia libido NOS (niezdefiniowane inaczej), prawdopodobnie demencja
• Zaburzenia układu oddechowego: nasilenie astmy

Ryzyko rozwoju nowotworów

Rak piersi

Zwiększenie ryzyka raka piersi u kobiet stosujących wyłącznie estrogeny jest mniejsze niż u pacjentek stosujących leczenie skojarzone estrogen-progestagen. Poziom ryzyka zależy od długości stosowania hormonalnej terapii zastępczej.⁶

Zgodnie z wynikami największej metaanalizy prospektywnych badań epidemiologicznych, oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 kg/m² wynosi:⁷

• HTZ estrogenowa: 2,7 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50 lat (współczynnik ryzyka 1,2)
• Skojarzenie estrogen-progestagen: 8,0 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50 lat (współczynnik ryzyka 1,6)

Po 10 latach stosowania HTZ ryzyko wzrasta do:⁸

• HTZ estrogenowa: 7,1 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50 lat (współczynnik ryzyka 1,3)
• Skojarzenie estrogen-progestagen: 20,8 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50 lat (współczynnik ryzyka 1,8)

Rak endometrium

U kobiet po menopauzie z zachowaną macicą ryzyko raka endometrium wynosi około 5 przypadków na 1000 kobiet niestosujących HTZ. Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ u kobiet z zachowaną macicą znacząco zwiększa to ryzyko i dlatego nie jest zalecane.⁹

W zależności od długości stosowania estrogenów w monoterapii oraz dawki estrogenu, zwiększenie ryzyka raka endometrium w badaniach epidemiologicznych wynosi od 5 do 55 dodatkowych zdiagnozowanych przypadków na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat.¹⁰

Nowotwór jajnika

Stosowanie HTZ obejmującej jedynie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56).¹¹

U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet.¹²

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Stosowanie HTZ jest związane z 1,3- do 3-krotnym zwiększeniem ryzyka rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), obejmującej zakrzepicę żył głębokich lub zatorowość płucną. Wystąpienie takiego zdarzenia jest bardziej prawdopodobne w pierwszym roku stosowania HTZ.¹³

Dodatkowe ryzyko ŻChZZ w okresie 5 lat stosowania HTZ dla kobiet w wieku 50-59 lat wynosi:¹⁴

• Doustna wyłącznie estrogenowa HTZ: 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,2)
• Doustna złożona estrogenowo-progestagenowa HTZ: 5 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 2,3)

Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych

Choroba wieńcowa: Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone u stosujących złożoną estrogenowo-progestagenową HTZ w wieku powyżej 60 lat.¹⁵

Udar niedokrwienny mózgu: Leczenie wyłącznie estrogenowe i złożone estrogenowo-progestagenowe jest związane z 1,5-krotnym zwiększeniem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone podczas stosowania HTZ.¹⁶

Względne ryzyko nie zależy od wieku czy czasu stosowania HTZ. Jednakże, wyjściowe ryzyko udaru jest silnie związane z wiekiem, dlatego całkowite ryzyko udaru u kobiet stosujących HTZ wzrasta wraz z wiekiem.¹⁷

Dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego w okresie 5 lat stosowania HTZ dla kobiet w wieku 50-59 lat wynosi 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,3).¹⁸

Przedawkowanie

W przypadku przedawkowania Estrofem mite mogą wystąpić nudności i wymioty. Nie jest dostępne swoiste antidotum i stosuje się leczenie objawowe.¹⁹

Tabela działań niepożądanych leku Estrofem mite

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, faks: + 48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁰