Właściwości farmakodynamiczne
Esogno 2 mg

Właściwości farmakodynamiczne eszopiklonu

Eszopiklon należy do grupy farmakoterapeutycznej leków działających na ośrodkowy układ nerwowy (psycholeptyki), podgrupy leków nasennych i uspokajających, pochodnych benzodiazepin, sklasyfikowany kodem ATC: N05CF04. Jest niebenzodiazepinową substancją nasenną, będącą pochodną pirolopirazyny z grupy cyklopirolonu. Pod względem struktury chemicznej eszopiklon nie jest związany z pirazolopirymidynami, imidazopirymidami, benzodiazepinami ani barbituranami, co decyduje o jego unikalnym profilu farmakodynamicznym.¹

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania eszopiklonu nie został w pełni poznany. Uważa się jednak, że jego działanie wynika z modulacji makromolekularnych kompleksów receptora kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)-A zawierających podjednostki alfa-1, alfa-2, alfa-3 i alfa-5. Eszopiklon zwiększa przewodnictwo chlorkowe wywołane przez GABA, co prowadzi do hiperpolaryzacji neuronowej. Proces ten skutkuje hamowaniem transmisji neuronalnej, czego efektem jest indukcja snu.²

Skuteczność kliniczna eszopiklonu w różnych typach bezsenności

Przemijająca bezsenność

W modelu eksperymentalnym przemijającej bezsenności u zdrowych dorosłych ochotników, eszopiklon w dawce 3 mg wykazał wyraźną przewagę nad placebo w obiektywnych parametrach polisomnograficznych dotyczących zarówno zasypiania, jak i utrzymania snu. Dodatkowo, subiektywna ocena jakości i głębokości snu przeprowadzona przez badanych była znacząco lepsza po zastosowaniu eszopiklonu w porównaniu z placebo.³

Pierwotna bezsenność

Badania kontrolowane placebo trwające do 6 miesięcy, przeprowadzone u pacjentów z przewlekłą bezsennością, wykazały, że eszopiklon zapewnia trwałą poprawę w zakresie:

• Zasypiania – skrócenie latencji snu mierzone zarówno obiektywnie, jak i subiektywnie
• Utrzymania snu – redukcja liczby i czasu trwania nocnych przebudzeń
• Całkowitego czasu snu – wydłużenie okresu efektywnego snu
• Jakości snu – poprawa regeneracyjnego charakteru snu

Poprawa jakości snu przekładała się na lepsze funkcjonowanie pacjentów w ciągu dnia następującego po zastosowaniu leku. W badaniach kontrolowanych placebo nie zaobserwowano rozwoju tolerancji u pacjentów z przewlekłą bezsennością leczonych eszopiklonem przez okres do 6 miesięcy, ani u pacjentów cierpiących jednocześnie na bezsenność i depresję, lęk lub ból, leczonych przez okres do 8 tygodni.⁴

Istotnym spostrzeżeniem klinicznym jest fakt, że dawka 1 mg eszopiklonu u dorosłych pacjentów wykazywała niespójną skuteczność w poprawie zasypiania i redukcji nocnych przebudzeń. Co więcej, nie prowadziła do wydłużenia całkowitego czasu snu w żadnym z przeprowadzonych badań. W związku z tym, oczekuje się, że najczęściej stosowaną skuteczną dawką dla dorosłych będzie 2 lub 3 mg.⁵

Współwystępująca bezsenność

Eszopiklon wykazuje szczególną skuteczność w bezsenności współistniejącej z innymi schorzeniami:⁶

• Bezsenność z depresją lub lękiem – 8-tygodniowe jednoczesne podawanie eszopiklonu z selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) wykazało znaczącą poprawę parametrów snu. Co ważne, zaobserwowano również poprawę w klinicznie istotnych wskaźnikach odpowiedzi na leczenie antydepresyjne i anksjolityczne (np. wyniki w skali depresji i oceny lęku Hamiltona) w porównaniu do monoterapii SSRI.⁷
• Bezsenność z reumatoidalnym zapaleniem stawów lub objawami okołomenopauzalnymi – 4-tygodniowe badania wykazały znaczącą poprawę parametrów snu (zasypianie i utrzymanie snu) przez cały okres terapii. Dodatkowo, u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów odnotowano zmniejszenie dolegliwości bólowych, a u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i menopauzalnym poprawę objawów związanych z nastrojem.⁸

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku 65 lat i starszych obserwuje się zwiększoną ekspozycję na eszopiklon, dlatego całkowita dawka dobowa eszopiklonu w tej grupie wiekowej nie powinna przekraczać 2 mg. Randomizowane badania z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo, prowadzone przez okres do 12 tygodni u pacjentów w podeszłym wieku z przewlekłą bezsennością, wykazały, że eszopiklon w dawce 2 mg podawany raz na dobę przed snem zapewniał znaczącą poprawę w zakresie zasypiania i utrzymania snu przez cały okres badania.⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków odroczyła obowiązek dołączania wyników badań eszopiklonu w leczeniu bezsenności we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży. Brak jest zatem pełnych danych dotyczących skuteczności farmakodynamicznej w tej grupie wiekowej.¹⁰

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych eszopiklonu