Właściwości farmakokinetyczne
Escitalopram Aurovitas 15 mg

Charakterystyka farmakokinetyki escytalopramu

Escytalopram, substancja czynna preparatu Escitalopram Aurovitas dostępnego w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem poszczególnych etapów jego losów w organizmie.¹

Wchłanianie escytalopramu

Escytalopram podlega niemal całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, a ten proces nie jest zależny od jednoczesnego spożywania pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 4 godzin po podaniu wielokrotnym. Bezwzględna biodostępność escytalopramu szacowana jest na poziomie około 80%, co odpowiada wartościom obserwowanym dla racemicznej mieszaniny cytalopramu.²

Dystrybucja w organizmie

Po podaniu doustnym escytalopram charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji (Vd,β/F) w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Substancja czynna oraz jej główne metabolity wykazują zdolność wiązania z białkami osocza na poziomie nieprzekraczającym 80%, co może mieć znaczenie dla jej interakcji z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami.³

Metabolizm wątrobowy

Escytalopram podlega procesom biotransformacji w wątrobie, gdzie powstają farmakologicznie czynne metabolity: metabolit demetylowany oraz metabolit didemetylowany. Dodatkowo, możliwa jest reakcja utleniania azotu prowadząca do powstania metabolitu w postaci N-tlenku. Zarówno substancja macierzysta, jak i jej metabolity, mogą być częściowo wydalane w postaci koniugatów glukuronidowych.⁴

Po wielokrotnym podaniu leku, średnie stężenia metabolitów w osoczu wynoszą:

• Metabolit demetylowany: 28-31% stężenia escytalopramu<sup data-drug="Escitalopram Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 5
• Metabolit didemetylowany: poniżej 5% stężenia escytalopramu<sup data-drug="Escitalopram Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po wielokrotnym podaniu dawki średnie stężenia metabolitu demetylowanego i didemetylowanego wynoszą zazwyczaj odpowiednio 28-31% i 6

W metabolizmie escytalopramu uczestniczą głównie izoenzymy cytochromu P450:

• CYP2C19 – główny izoenzym odpowiedzialny za demetylację escytalopramu⁷
• CYP3A4 – o mniejszym znaczeniu w procesie biotransformacji⁸
• CYP2D6 – o mniejszym znaczeniu w procesie biotransformacji⁹

Eliminacja z organizmu

Okres półtrwania (t½ β) escytalopramu po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) kształtuje się na poziomie około 0,6 l/min. Należy zwrócić uwagę, że główne metabolity escytalopramu charakteryzują się znacząco dłuższym okresem półtrwania niż związek macierzysty.¹⁰

Eliminacja escytalopramu oraz jego głównych metabolitów zachodzi dwoma drogami:

• Drogą wątrobową (metaboliczną)
• Drogą nerkową

Dominującą formą eliminacji jest wydalanie metabolitów przez nerki.¹¹

Liniowość farmakokinetyki

Escytalopram wykazuje farmakokinetykę liniową, co oznacza, że wzrost ekspozycji na lek jest proporcjonalny do podanej dawki. Stan stacjonarny stężenia leku w osoczu jest osiągany po około tygodniu regularnego stosowania. Średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l (z zakresem od 20 do 125 nmol/l) przy stosowaniu dawki dobowej wynoszącej 10 mg.¹²

Farmakokinetyka w wybranych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów powyżej 65. roku życia obserwuje się zmienioną farmakokinetykę escytalopramu w porównaniu z młodszymi osobami. Charakterystyczne zmiany obejmują:

• Wolniejszą eliminację leku
• Zwiększoną ekspozycję na lek (AUC) o około 50% w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami

Powyższe różnice uzasadniają konieczność indywidualnego doboru dawki u pacjentów geriatrycznych.¹³

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby znacząco wpływają na farmakokinetykę escytalopramu. W przypadku pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (według klasyfikacji Childa i Pugha – kategoria A i B) obserwuje się:

• Wydłużenie okresu półtrwania escytalopramu około dwukrotnie
• Zwiększenie ekspozycji na lek o około 60% w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby

Te zmiany parametrów farmakokinetycznych należy uwzględnić przy dostosowywaniu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Informacje dotyczące farmakokinetyki escytalopramu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek pochodzą z badań nad racemicznym cytalopramem. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min) obserwowano:

• Wydłużenie okresu półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek

Mimo że nie przeprowadzono bezpośrednich badań stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu u tych pacjentów, należy przypuszczać, że mogą być one zwiększone. Informacje te powinny być brane pod uwagę podczas ustalania schematu dawkowania u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.¹⁵

Polimorfizm genetyczny a farmakokinetyka

Zmienność genetyczna w zakresie ekspresji enzymów metabolizujących leki ma istotny wpływ na farmakokinetykę escytalopramu:

Powyższe zależności wskazują na dominującą rolę izoenzymu CYP2C19 w metabolizmie escytalopramu i konieczność uwzględnienia polimorfizmu tego enzymu w indywidualizacji terapii.¹⁶