Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram Aurovitas

Escytalopram, substancja czynna leku Escitalopram Aurovitas, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwdepresyjne, a dokładniej do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Sklasyfikowany jest w systemie ATC pod kodem N 06 AB 10¹.

Mechanizm działania

Escytalopram działa jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT), charakteryzujący się wysokim powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoniny. Dodatkowo wiąże się z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, jednak z powinowactwem około 1000 razy mniejszym niż do miejsca pierwotnego².

Substancja wykazuje wyjątkową selektywność, ponieważ nie wiąże się lub ma minimalne powinowactwo do wielu innych receptorów, w tym:

• Receptorów serotoninergicznych 5-HT_1A i 5-HT₂ – odgrywających rolę w regulacji nastroju i lęku
• Receptorów dopaminergicznych D₁ i D₂ – związanych z układem nagrody i kontrolą motoryki
• Receptorów adrenergicznych α₁, α₂ i β – odpowiedzialnych za regulację układu współczulnego
• Receptorów histaminowych H₁ – związanych z regulacją czuwania i senności
• Receptorów muskarynowych cholinergicznych – odpowiedzialnych za funkcje autonomiczne
• Receptorów benzodiazepinowych – zaangażowanych w działanie anksjolityczne
• Receptorów opioidowych – odpowiedzialnych za percepcję bólu i nagrody³

Hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm działania, który wyjaśnia farmakologiczne i kliniczne efekty escytalopramu⁴.

Działanie elektrofizjologiczne

W badaniach elektrokardiograficznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo u zdrowych ochotników wykazano, że escytalopram wywiera zależny od dawki wpływ na odstęp QT. Zmiana odstępu QT (skorygowanego metodą Friderica) w stosunku do wartości wyjściowej wyniosła:

• 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2; 6,4) przy dawce 10 mg na dobę
• 10,7 milisekundy (90% CI: 8,6; 12,8) przy dawce 30 mg na dobę⁵

Skuteczność kliniczna

Duże epizody depresyjne

Escytalopram wykazał skuteczność w krótkoterminowym leczeniu dużych epizodów depresyjnych w trzech z czterech 8-tygodniowych badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Dodatkowo przeprowadzono długoterminowe badania dotyczące profilaktyki nawrotów, w których 274 pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na escytalopram w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej, zostało losowo przydzielonych do grupy kontynuującej leczenie escytalopramem w tej samej dawce lub do grupy placebo, na okres do 36 tygodni. Wyniki tego badania wykazały, że u pacjentów przyjmujących escytalopram czas do nawrotu choroby w ciągu kolejnych 36 tygodni był istotnie statystycznie dłuższy w porównaniu z grupą otrzymującą placebo⁶.

Fobia społeczna

Skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej potwierdzono zarówno w trzech krótkoterminowych 12-tygodniowych badaniach, jak i w 6-miesięcznym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom u pacjentów odpowiadających na leczenie. Przeprowadzono również 24-tygodniowe badanie mające na celu ustalenie optymalnego sposobu dawkowania, które wykazało skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg⁷.

Zaburzenie lękowe uogólnione

W przypadku zaburzenia lękowego uogólnionego, escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę wykazał skuteczność we wszystkich czterech badaniach z podwójnie ślepą próbą kontrolowanych placebo. Analiza zbiorcza wyników trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo) wykazała, że:

Efekt terapeutyczny obserwowano już od pierwszego tygodnia leczenia. Długoterminowa skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę została potwierdzona w randomizowanym badaniu trwającym od 24 do 76 tygodni, oceniającym utrzymywanie się skuteczności u 373 pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na leczenie podczas początkowej 12-tygodniowej fazy otwartej⁸.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach leczenia pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę uzyskali istotnie lepsze wyniki w zakresie całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. W dłuższej obserwacji, po 24 tygodniach, przewagę nad placebo wykazały zarówno dawki 10 mg, jak i 20 mg escytalopramu na dobę⁹.

Przeprowadzono również badanie dotyczące zapobiegania nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, w którym pacjenci, którzy pozytywnie zareagowali na escytalopram w początkowej 16-tygodniowej fazie otwartej, zostali następnie poddani 24-tygodniowemu leczeniu w ramach randomizowanej, kontrolowanej placebo fazy podwójnie ślepej próby. Wyniki potwierdziły skuteczność escytalopramu w dawkach 10 i 20 mg na dobę w zapobieganiu nawrotom zaburzenia¹⁰.