Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna zawarta w preparacie Elicea Q-Tab, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Interakcje te mają charakter zarówno farmakodynamiczny (wzajemne oddziaływanie na poziomie mechanizmów działania), jak i farmakokinetyczny (wpływ na procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania). Zrozumienie tych interakcji jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą mechanizmu działania leków i mogą prowadzić do wzmocnienia lub osłabienia efektów terapeutycznych, a także zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.²

Skojarzenia przeciwwskazane

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – równoczesne stosowanie z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w połączeniu z nieselektywnym nieodwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) odnotowano wystąpienie ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po odstawieniu escytalopramu należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO.³

Odwracalny selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – skojarzenie escytalopramu z moklobemidem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. W rzadkich przypadkach, gdy takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy stosować najmniejsze zalecane dawki obu leków, a pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁴

Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO-A (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować najmniejsze zalecane dawki obu leków pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁵

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT w zapisie EKG, takimi jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• leki przeciwpsychotyczne (pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• wybrane antybiotyki (sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna dożylna)
• leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Nie prowadzono badań farmakodynamiki i farmakokinetyki escytalopramu w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć ich addycyjnego działania.⁶

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – podczas stosowania escytalopramu z selegiliną należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego. Historycznie stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem (z którego wywodzi się escytalopram) było bezpieczne.⁷

Leki serotoninergiczne – podawanie escytalopramu jednocześnie z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest potencjalnie zagrażającym życiu stanem.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami, które również mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁹

Lit, tryptofan – zgłaszano przypadki nasilenia działania leków z grupy SSRI przy ich jednoczesnym stosowaniu z litem lub tryptofanem. Dlatego należy zachować ostrożność przy stosowaniu escytalopramu z tymi substancjami.¹⁰

Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie escytalopramu z preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych.¹¹

Leki przeciwzakrzepowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów leczonych tymi lekami, przy wprowadzaniu lub kończeniu terapii escytalopramem, należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi. Jednoczesne stosowanie NLPZ może zwiększać tendencję do krwawień.¹²

Leki wywołujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami, które mogą powodować zmniejszenie stężenia potasu lub magnezu w surowicy, ponieważ stany te zwiększają ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu biorą w nim udział izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.¹⁴

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z omeprazolem (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg raz na dobę powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Podobnie, podawanie escytalopramu w skojarzeniu z cymetydyną (400 mg dwa razy na dobę, umiarkowanie silny inhibitor enzymów) prowadzi do znacznego (około 70%) zwiększenia stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁵

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w oparciu o obserwacje działań niepożądanych występujących podczas leczenia skojarzonego.¹⁶

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania escytalopramu jednocześnie z lekami, które są metabolizowane głównie przez ten enzym i mają wąski indeks terapeutyczny, np.:

• flekainid, propafenon, metoprolol (stosowany w niewydolności serca) – leki kardiologiczne
• dezypramina, klomipramina, nortryptylina – trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• rysperydon, tiorydazyna, haloperydol – leki przeciwpsychotyczne

W tych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawkowania.¹⁷

Podawanie escytalopramu jednocześnie z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu, co wynika z hamowania ich metabolizmu przez escytalopram.¹⁸

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również słabo hamować izoenzym CYP2C19. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi przez ten enzym.¹⁹

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Na podstawie badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych nie stwierdzono bezpośrednich interakcji między escytalopramem a alkoholem. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.²⁰

Chociaż escytalopram nie wchodzi w bezpośrednią interakcję z alkoholem, spożywanie alkoholu może:

• nasilać uczucie sedacji i senności
• pogarszać funkcje poznawcze i motoryczne
• zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• potencjalnie zmniejszać skuteczność terapii
• zaostrzać objawy depresji

Szczególną ostrożność należy zachować w początkowej fazie leczenia oraz przy zmianie dawkowania, gdy pacjent może być bardziej wrażliwy na działanie obu substancji.

Tabela interakcji escytalopramu