Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Elicea Q-Tab 20 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Elicea Q-Tab

W przypadku escytalopramu nie przeprowadzono pełnego zakresu konwencjonalnych badań przedklinicznych. Decyzja ta była uzasadniona wynikami badań toksykologiczno-kinetycznych i toksykologicznych przeprowadzonych na szczurach, które wskazały na podobny profil escytalopramu i cytalopramu. Z tego powodu informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania cytalopramu można odnieść do escytalopramu.¹

Kardiotoksyczność w badaniach przedklinicznych

Porównawcze badania toksykologiczne przeprowadzone na szczurach wykazały, że zarówno escytalopram, jak i cytalopram mogą wywierać szkodliwy wpływ na serce. Po kilku tygodniach podawania obu substancji w dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne obserwowano powstawanie zastoinowej niewydolności serca. Warto zaznaczyć, że kardiotoksyczne działanie wykazuje silniejszy związek z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją mierzoną wartością AUC.²

Maksymalne stężenia escytalopramu w osoczu, przy których nie obserwowano działań niepożądanych, były ośmiokrotnie wyższe od stężeń osiąganych podczas stosowania klinicznego. Wartość AUC dla escytalopramu była jedynie 3-4 razy większa niż ekspozycja podczas stosowania klinicznego. W przypadku cytalopramu, wartości AUC dla S-enancjomeru były 6-7 razy większe od ekspozycji uzyskiwanej w warunkach klinicznych.³

Obserwowane efekty kardiotoksyczne prawdopodobnie wynikają z silnego wpływu obu substancji na aminy biogenne, co prowadzi do zaburzeń hemodynamicznych (zmniejszenie przepływu krwi w naczyniach wieńcowych) i w konsekwencji do niedokrwienia mięśnia sercowego. Dokładny mechanizm działania kardiotoksycznego nie został jednak w pełni wyjaśniony.⁴

Warto podkreślić, że dotychczasowe doświadczenie kliniczne ze stosowaniem cytalopramu oraz wyniki badań klinicznych z escytalopramem nie wskazują na korelację między obserwowanymi działaniami kardiotoksycznymi w badaniach przedklinicznych a bezpieczeństwem stosowania tych leków w praktyce klinicznej.⁵

Fosfolipidoza

Długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu szczurom prowadziło do zwiększenia zawartości fosfolipidów w niektórych tkankach. Zjawisko to obserwowano szczególnie w płucach, najądrzach i wątrobie. W przypadku najądrzów i wątroby zwiększenie stężenia fosfolipidów występowało przy ekspozycji podobnej do tej, jaka ma miejsce u ludzi. Co istotne, efekt ten miał charakter odwracalny i ustępował po zaprzestaniu podawania leku.⁶

Zjawisko kumulacji fosfolipidów (fosfolipidoza) u zwierząt doświadczalnych było obserwowane również w przypadku wielu innych leków o właściwościach amfifilnych kationów. Nie określono dotychczas klinicznego znaczenia tego zjawiska u ludzi.⁷

Toksyczność rozwojowa i wpływ na reprodukcję

W badaniach oceniających toksyczny wpływ escytalopramu na rozwój płodów u szczurów zaobserwowano działanie embriotoksyczne przy ekspozycji (mierzonej wartością AUC) przekraczającej narażenie występujące podczas stosowania klinicznego. Objawy embriotoksyczności obejmowały zmniejszenie masy ciała płodów oraz przemijające opóźnienie kostnienia. Co istotne, nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania wad rozwojowych.⁸

Badania prowadzone w okresie około- i pourodzeniowym wykazały zmniejszoną przeżywalność potomstwa w okresie laktacji. Efekt ten obserwowano przy ekspozycji (wartość AUC) większej od narażenia występującego w warunkach klinicznych.⁹

Dostępne dane z badań na zwierzętach wskazują, że cytalopram powoduje zmniejszenie wskaźników płodności i ciążowego, redukcję liczby implantacji oraz powstawanie nieprawidłowego nasienia. Efekty te obserwowano przy narażeniu znacznie przekraczającym ekspozycję uzyskiwaną u ludzi. Należy zaznaczyć, że brak analogicznych danych dotyczących wpływu escytalopramu na parametry reprodukcyjne u zwierząt.¹⁰

Interpretacja danych przedklinicznych

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa escytalopramu wskazują na potencjalne działania niepożądane, takie jak kardiotoksyczność, fosfolipidoza oraz wpływ na rozwój zarodkowo-płodowy, które występują głównie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi. Istotne jest, że dotychczasowe doświadczenia kliniczne nie potwierdzają istotnego klinicznego znaczenia tych zjawisk przy stosowaniu terapeutycznych dawek escytalopramu. Należy jednak podkreślić, że obserwowane w badaniach przedklinicznych działania niepożądane stanowią ważny element oceny bezpieczeństwa leku i powinny być brane pod uwagę w kontekście indywidualnego profilu korzyści i ryzyka u poszczególnych pacjentów.¹¹