Właściwości farmakodynamiczne
Duphalac 667 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne laktulozy

Laktuloza należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeczyszczających o działaniu osmotycznym (kod ATC: A06AD11). Jako prebiotyk, wykazuje złożone działanie na poziomie jelita grubego, wpływając zarówno na motorykę przewodu pokarmowego, jak i na skład mikrobioty jelitowej.¹

Mechanizm działania w zaparciach

Podstawowy mechanizm działania laktulozy opiera się na jej metabolizmie w jelicie grubym. Po dotarciu do okrężnicy, laktuloza jest rozkładana przez bakterie jelitowe do kwasów organicznych o niskiej masie cząsteczkowej. Proces ten prowadzi do dwóch kluczowych efektów fizjologicznych:²

• Obniżenie pH w świetle okrężnicy – zakwaszenie środowiska jelitowego stymuluje perystaltykę
• Działanie osmotyczne – wzrost objętości treści jelitowej przez przyciąganie wody do światła jelita

Powyższe mechanizmy skutecznie stymulują perystaltykę okrężnicy, co prowadzi do przywrócenia prawidłowej konsystencji stolca. W efekcie dochodzi do ustąpienia zaparcia i normalizacji fizjologicznego rytmu perystaltyki jelita grubego.³

Działanie w encefalopatii wątrobowej

W przypadku encefalopatii wątrobowej, laktuloza wykazuje złożone działanie terapeutyczne, które obejmuje kilka mechanizmów:⁴

1. Zahamowanie wzrostu bakterii proteolitycznych – zwiększenie populacji bakterii acidofilnych (np. pałeczek kwasu mlekowego) ogranicza wzrost bakterii rozkładających białka
2. Stabilizacja amoniaku w postaci jonowej – zakwaszenie treści okrężnicy ogranicza wchłanianie amoniaku do krwiobiegu
3. Efekt przeczyszczający – niskie pH w okrężnicy stymuluje perystaltykę i przyspiesza usuwanie związków azotowych
4. Modyfikacja metabolizmu azotu bakteryjnego – stymulacja bakterii do wykorzystania amoniaku do syntezy własnych białek

Należy jednak podkreślić, że sama hiperamonemia nie wyjaśnia w pełni neuropsychicznych objawów encefalopatii wątrobowej. Amoniak stanowi raczej związek modelowy dla innych substancji zawierających azot, które mogą przyczyniać się do rozwoju objawów klinicznych tego schorzenia.⁵

Działanie prebiotyczne

Laktuloza wykazuje właściwości prebiotyczne, które przyczyniają się do korzystnej modyfikacji składu mikrobioty jelitowej. Mechanizm ten polega na:⁶

• Nasileniu wzrostu korzystnych dla zdrowia bakterii, głównie:
  • Bifidobacterium – bakterie wytwarzające krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe
  • Lactobacillus – bakterie fermentacji mlekowej o właściwościach probiotycznych
• Zahamowaniu wzrostu bakterii potencjalnie patogennych:
  • Clostridium – bakterie mogące wytwarzać toksyny
  • Escherichia coli – bakterie mogące wykazywać działanie patogenne

Efektem tych zmian jest osiągnięcie korzystniejszej równowagi flory jelitowej, co ma znaczenie zarówno w leczeniu zaparć, jak i w terapii encefalopatii wątrobowej.⁷