Właściwości farmakokinetyczne leku Duosone

Duosone w postaci żelu zawiera dwie substancje czynne: 50 mikrogramów kalcypotriolu (w postaci kalcypotriolu jednowodnego) oraz 0,5 mg betametazonu (w postaci betametazonu dipropionianu) w jednym gramie preparatu. Właściwości farmakokinetyczne obu składników determinują efektywność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa leku stosowanego miejscowo na skórę.¹

Ekspozycja ogólnoustrojowa

Ekspozycja układowa na kalcypotriol i betametazonu dipropionian po miejscowym zastosowaniu żelu Duosone jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną w przypadku maści o tym samym składzie i stężeniu substancji czynnych. Badania eksperymentalne przeprowadzone na szczurach i świnkach miniaturowych potwierdzają zbliżony profil farmakokinetyczny obu postaci farmaceutycznych.²

Wchłanianie przezskórne

Badania kliniczne z wykorzystaniem radioaktywnie znakowanej maści wykazały, że wchłanianie systemowe kalcypotriolu i betametazonu z preparatu zawierającego kalcypotriol + betametazon (50 mikrogramów/g + 0,5 mg/g) wynosi poniżej 1% aplikowanej dawki (2,5 g), gdy lek stosowany jest na zdrową skórę (625 cm² powierzchni) przez okres 12 godzin.³

Istotne jest uwzględnienie czynników mogących zwiększać absorpcję substancji czynnych przez skórę:

• Aplikacja na łuskę łuszczycową – może intensyfikować przenikanie składników aktywnych⁴
• Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym – zwiększa absorpcję miejscowo aplikowanych kortykosteroidów⁵
• Aplikacja na uszkodzoną skórę – wchłanianie produktu leczniczego wzrasta do około 24%⁶

Wiązanie z białkami osocza

Po przeniknięciu do krążenia ogólnego, zarówno kalcypotriol jak i betametazonu dipropionian charakteryzują się znacznym stopniem wiązania z białkami osocza, które wynosi około 64%.⁷

Metabolizm i eliminacja

Szybkość metabolizmu

Po ekspozycji układowej obie substancje czynne podlegają szybkiemu i intensywnemu procesowi metabolizmu. Okres półtrwania w osoczu po podaniu dożylnym wynosi od 5 do 6 godzin dla obu składników.⁸ Należy podkreślić, że ze względu na zdolność odkładania się substancji czynnych w skórze, faktyczny czas wydalania po podaniu miejscowym ulega znacznemu wydłużeniu i mierzony jest w dniach.⁹

Główne szlaki metaboliczne

Betametazon metabolizowany jest przede wszystkim w wątrobie, ale również w nerkach, gdzie ulega przekształceniu do glukuronidów i estrów siarczanowych.¹⁰

Kalcypotriol, zgodnie z badaniami przeprowadzonymi na szczurach i świnkach miniaturowych, wydalany jest głównie z kałem, natomiast betametazonu dipropionian jest eliminowany przede wszystkim z moczem (dane z badań na szczurach i myszach).¹¹

Dystrybucja tkankowa

Badania dystrybucji tkankowej przeprowadzone na szczurach z wykorzystaniem radioaktywnie znakowanych substancji czynnych – kalcypotriolu i betametazonu dipropionianu – wykazały, że najwyższy poziom radioaktywności odnotowano w nerkach i wątrobie. Wskazuje to na kluczową rolę tych narządów w metabolizmie i eliminacji składników aktywnych leku Duosone.¹²

Badania kliniczne farmakokinetyczne

W badaniach klinicznych obejmujących 34 pacjentów z rozległą łuszczycą obejmującą tułów i owłosioną skórę głowy, którzy byli leczeni przez okres od 4 do 8 tygodni żelem oraz maścią zawierającymi kalcypotriol i betametazon (50 mikrogramów/g + 0,5 mg/g), nie wykryto mierzalnych stężeń obu substancji czynnych w żadnej z analizowanych próbek krwi. Stężenia kalcypotriolu oraz betametazonu dipropionianu pozostawały poniżej dolnej granicy oznaczalności.¹³

W przypadku niektórych uczestników badania było możliwe oznaczenie stężenia jednego z metabolitów kalcypotriolu oraz jednego z metabolitów betametazonu dipropionianu, co potwierdza zachodzenie procesów metabolicznych przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej.¹⁴

Charakterystyka postaci farmaceutycznej

Duosone występuje w postaci żelu, który jest prawie przezroczysty, bezbarwny do barwy lekko białawej.¹⁵ Taka postać farmaceutyczna zapewnia odpowiednią penetrację składników aktywnych do skóry przy zachowaniu minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej, co potwierdzają badania farmakokinetyczne.