Przedawkowanie
Donepesan 5 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej Donepesanu (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg), prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co może skutkować przełomem cholinergicznym – stanem zagrażającym życiu. W badaniach na zwierzętach LD50 wynosiła 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada 225- i 160-krotności maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (10 mg/dobę). Objawy przedawkowania obejmują m.in. nudności, wymioty, ślinienie, nadmierne pocenie, bradykardię, niedociśnienie, depresję oddechową, drgawki, osłabienie mięśni prowadzące do niewydolności oddechowej, łzawienie i zwężenie źrenic oraz obniżoną temperaturę ciała. Szczególnie niebezpieczne jest postępujące osłabienie mięśni oddechowych, które może prowadzić do zgonu.
Przedawkowanie leku Donepesan
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej leku Donepesan (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych), stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Związane jest to z nadmiernym pobudzeniem układu cholinergicznego, co może prowadzić do szeregu objawów zagrażających życiu pacjenta 1.
Toksyczność leku Donepesan
W badaniach na zwierzętach określono średnią dawkę śmiertelną chlorowodorku donepezylu po jednokrotnym podaniu doustnym. U myszy wynosi ona 45 mg/kg masy ciała, a u szczurów 32 mg/kg masy ciała, co stanowi odpowiednio około 225- i 160-krotność maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej u ludzi (10 mg na dobę) 2.
Przebieg przedawkowania
Przedawkowanie inhibitorów cholinoesterazy, do których należy donepezyl, może prowadzić do przełomu cholinergicznego. Jest to stan zagrożenia życia manifestujący się licznymi objawami związanymi z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego 3.
Szczególnie niebezpiecznym aspektem przedawkowania donepezylu jest postępujące osłabienie mięśni, które w skrajnych przypadkach może prowadzić do niewydolności mięśni oddechowych i w konsekwencji do zgonu pacjenta 4.
Objawy przedawkowania
Objawy przedawkowania donepezylu obejmują szerokie spektrum manifestacji klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano zależne od dawki objawy pobudzenia cholinergicznego, które mogą występować również u ludzi 5.
| Układ/narząd | Objawy przedawkowania | Opis |
|---|---|---|
| Układ pokarmowy | Silne nudności, wymioty, ślinienie | Nadmierna stymulacja cholinergiczna prowadzi do wzmożonej aktywności gruczołów trawiennych i zwiększonej perystaltyki przewodu pokarmowego |
| Układ autonomiczny | Nadmierne pocenie się | Efekt pobudzenia gruczołów potowych poprzez receptory muskarynowe |
| Układ sercowo-naczyniowy | Bradykardia, niedociśnienie tętnicze | Zwolnienie akcji serca i rozszerzenie naczyń krwionośnych na skutek nadmiernej stymulacji cholinergicznej |
| Układ oddechowy | Depresja oddechowa, zapaść oddechowa | Osłabienie mięśni oddechowych oraz zwiększone wydzielanie śluzu w drogach oddechowych |
| Ośrodkowy układ nerwowy | Drgawki, zapaść | Wynik nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych w OUN |
| Układ mięśniowy | Postępujące osłabienie mięśni, drżenie pęczkowe mięśni | Może prowadzić do niewydolności mięśni oddechowych stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia |
| Narząd wzroku | Łzawienie, zwężenie źrenic | Rezultat pobudzenia receptorów muskarynowych w gruczołach łzowych i mięśniu zwieraczu źrenicy |
| Objawy ogólne | Zmniejszenie spontanicznej ruchliwości, chwiejny chód, obniżona temperatura powierzchni ciała | Złożone efekty nadmiernej stymulacji cholinergicznej wpływające na motorykę i termoregulację |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania donepezylu wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno ogólne leczenie podtrzymujące, jak i specyficzną antydototerapię 6:
- Leczenie podtrzymujące – standardowe postępowanie jak w przypadku każdego przedawkowania, ukierunkowane na podtrzymanie funkcji życiowych
- Leczenie przyczynowe (antydotum) – zaleca się zastosowanie leków antycholinergicznych, w szczególności amin trzeciorzędowych, takich jak atropina 7
Protokół podawania antidotum
W przypadku przedawkowania donepezylu zaleca się następujący schemat podawania siarczanu atropiny 8:
- Dawka początkowa: 1 do 2 mg dożylnie
- Dawki kolejne: w zależności od reakcji klinicznej pacjenta
- Droga podania: dożylna (i.v.)
Należy zachować ostrożność przy stosowaniu kombinacji leków cholinomimetycznych z czwartorzędowymi lekami antycholinergicznymi (np. glikopirolanem), gdyż obserwowano atypowe zmiany ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości pracy serca przy takim skojarzeniu 9.
Eliminacja leku z organizmu
Należy zaznaczyć, że skuteczność metod nerkozastępczych (hemodializy, dializy otrzewnowej lub hemofiltracji) w usuwaniu donepezylu i/lub jego metabolitów z organizmu nie została dotychczas ustalona 10. W związku z tym nie można obecnie rekomendować tych metod jako standardowego postępowania w przypadku przedawkowania tego leku.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania