Działania niepożądane
Dnor 300 mg

Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Dnor

Dnor (allopurynol 300 mg) jest lekiem, którego profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy przepisujących ten preparat. Częstość działań niepożądanych może być różna w zależności od stosowanej dawki oraz w przypadku leczenia skojarzonego z innymi produktami leczniczymi. Warto podkreślić, że dla większości działań niepożądanych nie są dostępne odpowiednie dane pozwalające dokładnie określić częstość występowania, dlatego też zostały one określone w przybliżeniu na podstawie obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że częstość występowania działań niepożądanych zwiększa się w przypadkach współistniejącej choroby nerek i/lub wątroby, co ma istotne znaczenie kliniczne przy kwalifikowaniu pacjentów do terapii allopurynolem.²

Kategorie częstości występowania działań niepożądanych

W celu standaryzacji opisu częstości występowania działań niepożądanych, przyjęto następujące kategorie:³

• Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
• Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
• Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie układu krwiotwórczego allopurynol może powodować bardzo rzadko występujące, ale potencjalnie poważne zaburzenia hematologiczne. Należą do nich agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia, leukopenia, leukocytoza, eozynofilia oraz wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby, u których ryzyko wystąpienia tych zaburzeń jest zwiększone.⁴

Zaburzenia układu immunologicznego

Wśród bardzo rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych, znajdują się ciężkie reakcje nadwrażliwości. Mogą one obejmować reakcje skórne ze złuszczaniem naskórka, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych, bóle stawów i/lub eozynofilię, w tym z zespołem Stevensa-Johnsona i toksycznym martwiczym oddzieleniem się naskórka. Związane z tym zapalenie naczyń i odczyny tkankowe mogą manifestować się w różnoraki sposób, w tym jako zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek, zapalenie dróg żółciowych, odkładanie się złogów ksantynowych i bardzo rzadko drgawki.⁵

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów reakcji nadwrażliwości, produkt leczniczy Dnor należy odstawić natychmiast i na stałe. Bardzo rzadko opisywano wstrząs anafilaktyczny. Istotne jest, aby nie narażać ponownie na kontakt z allopurynolem pacjentów, u których wystąpił zespół nadwrażliwości oraz SJS i/lub TEN.⁶

W leczeniu skórnych reakcji nadwrażliwości korzystny wpływ może mieć zastosowanie glikokortykosteroidów. Warto odnotować, że wystąpienie uogólnionej reakcji nadwrażliwości związane było zwykle ze współistnieniem zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby, szczególnie w przypadkach zakończonych zgonem.⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne są najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi i mogą pojawić się w każdym momencie leczenia. Mogą to być zmiany powodujące świąd, grudkowo-plamiste, niekiedy łuskowate, czasem plamicze i rzadko złuszczające. W przypadku wystąpienia takich zmian należy natychmiast odstawić produkt Dnor.⁸

Po ustąpieniu zmian o niewielkim nasileniu można, jeśli to konieczne, ponownie podać allopurynol, stosując początkowo małą dawkę (np. 50 mg na dobę) i stopniowo ją zwiększać. Jeżeli zmiany skórne wystąpią ponownie, allopurynol należy odstawić na stałe, ponieważ mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości.⁹

W przypadku podejrzenia SJS i TEN lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości, NIE WOLNO ponownie zastosować allopurynolu ze względu na ryzyko ciężkich lub nawet prowadzących do zgonu reakcji. Podstawą do podjęcia decyzji pozostaje kliniczne rozpoznanie SJS/TEN.¹⁰

Zaburzenia żołądka i jelit

W zakresie układu pokarmowego obserwowano występowanie nudności i wymiotów, szczególnie we wczesnych badaniach klinicznych. W celu zwiększenia tolerancji ze strony układu pokarmowego, produkt leczniczy Dnor należy przyjmować po posiłku.¹¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Opisywano zaburzenia czynności wątroby bez wyraźnych innych objawów uogólnionej nadwrażliwości. Jest to istotna informacja diagnostyczna, gdyż pozwala różnicować z objawową hepatotoksycznością w przebiegu reakcji nadwrażliwości.¹²

Inne zaburzenia

Zgłaszano również występowanie obrzęku naczynioruchowego z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami bardziej uogólnionej reakcji nadwrażliwości, jak i bez takich objawów. Podobnie, obserwowano gorączkę zarówno jako izolowany objaw, jak i w ramach uogólnionej reakcji nadwrażliwości.¹³

Odnotowano również zwiększone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), jednakże nie miało ono żadnego wpływu na stężenie wolnej T4, ani też nie wskazywało na subkliniczną niedoczynność tarczycy.¹⁴

Tabela działań niepożądanych według częstości występowania

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵

Dane kontaktowe:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Fax: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁶