Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Allopurynol, jako inhibitor oksydazy ksantynowej, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotny wpływ na skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji produktu leczniczego Dnor (allopurynol 300 mg) z innymi lekami.¹

Leki immunosupresyjne i cytostatyczne

Azatiopryna i 6-merkaptopuryna – podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem konieczne jest zmniejszenie dawki tych leków do 25% zwykłej dawki. Allopurynol, hamując aktywność oksydazy ksantynowej, przeciwdziała metabolicznej inaktywacji azatiopryny i 6-merkaptopuryny, co może prowadzić do osiągnięcia stężeń toksycznych tych leków w surowicy.²

Cyklosporyna – dostępne doniesienia wskazują na możliwość zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu podczas jednoczesnego podawania allopurynolu. Należy brać pod uwagę możliwość nasilenia toksyczności cyklosporyny i odpowiednio monitorować pacjenta.³

Cytostatyki – zaburzenia składu krwi występują częściej, gdy allopurynol podaje się razem z cytostatykami (np. cyklofosfamid, doksorubicyna, bleomycyna, prokarbazyna, halogenki alkilowe) niż gdy te substancje czynne są podawane osobno. Z tego powodu konieczne jest regularne kontrolowanie morfologii krwi u pacjentów leczonych tymi kombinacjami leków.⁴

Leki przeciwwirusowe

Widarabina (arabinozyd adeniny) – dostępne dane wskazują, że obecność allopurynolu wydłuża okres półtrwania widarabiny. Podczas jednoczesnego podawania tych leków konieczna jest uważna obserwacja pacjenta w celu wykrycia objawów zwiększonego działania toksycznego.⁵

Dydanozyna – jednoczesne stosowanie allopurynolu (w dawce 300 mg na dobę) u zdrowych ochotników oraz u pacjentów zakażonych wirusem HIV otrzymujących dydanozynę powoduje podwojenie wartości Cmax w osoczu oraz AUC dydanozyny, pozostając bez wpływu na okres półtrwania w fazie eliminacji. Generalnie nie zaleca się jednoczesnego podawania tych dwóch produktów leczniczych. Jeśli nie można uniknąć takiego połączenia, może być konieczne zmniejszenie dawki dydanozyny, a pacjenci wymagają dokładnego monitorowania.⁶

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe

Pochodne kumaryny – opisywano rzadkie przypadki zwiększenia działania warfaryny i innych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny podczas jednoczesnego stosowania z allopurynolem. Z tego powodu wszyscy pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe wymagają uważnego monitorowania parametrów koagulologicznych.⁷

Salicylany i inne leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego – oksypurynol, który jest głównym metabolitem allopurynolu i wykazuje działanie terapeutyczne, jest wydalany przez nerki w sposób podobny do moczanów. Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego, takie jak probenecyd, lub salicylany w dużych dawkach mogą przyspieszyć wydalanie oksypurynolu, co potencjalnie może zmniejszyć działanie terapeutyczne allopurynolu. Kliniczne znaczenie tej interakcji należy oceniać indywidualnie.⁸

Leki przeciwcukrzycowe

Chlorpropamid – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących jednocześnie allopurynol i chlorpropamid, może wystąpić zwiększone ryzyko przedłużenia działania hipoglikemizującego. Jest to spowodowane potencjalną konkurencją allopurynolu i chlorpropamidu podczas wydalania w cewkach nerkowych.⁹

Leki przeciwpadaczkowe

Fenytoina – allopurynol może hamować utlenianie fenytoiny w wątrobie, jednak kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało jednoznacznie wykazane. Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny u pacjentów rozpoczynających leczenie allopurynolem.¹⁰

Leki stosowane w chorobach układu oddechowego

Teofilina – istnieją doniesienia o hamowaniu metabolizmu teofiliny przez allopurynol. Mechanizm tej interakcji wynika z udziału oksydazy ksantynowej w metabolizmie teofiliny u człowieka. Zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny u pacjentów rozpoczynających leczenie allopurynolem lub gdy zwiększana jest jego dawka.¹¹

Antybiotyki

Ampicylina lub amoksycylina – obserwowano zwiększoną częstość występowania wysypek skórnych u pacjentów przyjmujących jednocześnie ampicylinę lub amoksycylinę i allopurynol, w porównaniu z pacjentami niestosującymi obu leków jednocześnie. Chociaż nie ustalono jednoznacznie przyczyny tej zależności, zaleca się stosowanie innych antybiotyków niż ampicylina lub amoksycylina u pacjentów leczonych allopurynolem, jeśli tylko jest to możliwe.¹²

Leki wpływające na układ sercowo-naczyniowy

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) – zgłaszano zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości związanych z podaniem allopurynolu jednocześnie z inhibitorami ACE, głównie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Przykładowo, jednoczesne stosowanie allopurynolu i kaptoprylu może zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji skórnych, zwłaszcza w przypadku przewlekłej niewydolności nerek.¹³

Leki moczopędne – odnotowano interakcję między allopurynolem i furosemidem, która powoduje zwiększenie stężenia moczanu i osoczowego stężenia oksypurynolu w surowicy. Zwiększone ryzyko nadwrażliwości zgłaszano również w przypadku podawania allopurynolu z lekami moczopędnymi, zwłaszcza tiazydami, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.¹⁴

Inne interakcje

Wodorotlenek glinu – jednoczesne przyjmowanie wodorotlenku glinu może prowadzić do zmniejszenia działania allopurynolu. Należy zachować odstęp co najmniej 3 godzin między przyjmowaniem obu produktów leczniczych.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji allopurynolu z alkoholem w przedstawionych informacjach o produkcie, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów:

• Wpływ na metabolizm wątrobowy – zarówno allopurynol, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co potencjalnie może prowadzić do konkurencji o enzymy wątrobowe.
• Wpływ na funkcję nerek – alkohol może zaburzać czynność nerek, co jest szczególnie istotne, ponieważ allopurynol i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki.
• Ryzyko hepatotoksyczności – jednoczesne stosowanie allopurynolu i alkoholu może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby.
• Dna moczanowa – spożywanie alkoholu, szczególnie piwa i mocnych alkoholi, może zwiększać poziom kwasu moczowego w organizmie, co może zmniejszać skuteczność terapeutyczną allopurynolu.

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii allopurynolem. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek powinni być szczególnie ostrożni i unikać jednoczesnego spożywania alkoholu podczas leczenia allopurynolem.

Tabela interakcji z produktem leczniczym Dnor