Właściwości farmakokinetyczne kwasu folinowego

Poniższe opracowanie przedstawia szczegółowe właściwości farmakokinetyczne kwasu folinowego w postaci folinianu wapnia, zawartego w preparacie Calcium folinate Sandoz 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji. Charakterystyka obejmuje wszystkie kluczowe aspekty farmakokinetyczne z uwzględnieniem specyfiki racematu kwasu folinowego.¹

Wchłanianie

Po podaniu domięśniowym roztworu wodnego kwasu folinowego obserwuje się porównywalną dostępność układową do tej, jaką uzyskuje się przy podaniu dożylnym. Istotną różnicą jest jednak to, że przy podaniu domięśniowym osiągane są niższe wartości maksymalnego stężenia leku w surowicy (Cmax).²

Dystrybucja

Objętość dystrybucji kwasu folinowego nie została dotychczas dokładnie określona. Maksymalne stężenie w surowicy związku macierzystego (kwasu D/L-formylo-tetrahydrofoliowego, czyli kwasu folinowego) jest osiągane szybko – występuje już w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym, co wskazuje na szybką dystrybucję leku.³

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu dawki 25 mg wartość AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) dla L-5-formylo-THF i 5-metylo-THF wynosiła odpowiednio 28,4 ± 3,5 mg × min/l oraz 129 ± 11 mg × min/l. Należy podkreślić, że stężenie nieaktywnego izomeru D jest większe niż stężenie aktywnego L-5-formylotetrahydrofolianu.⁴

Metabolizm

Z punktu widzenia metabolizmu należy podkreślić, że folinian wapnia stanowi racemat, w którym forma L (L-5-formylotetrahydrofolian, L-5-formylo-THF) jest enancjomerem aktywnym, odpowiedzialnym za działanie terapeutyczne. Głównym metabolitem powstającym z kwasu folinowego jest kwas 5-metylotetrahydrofoliowy (5-metylo-THF), który powstaje przede wszystkim w dwóch lokalizacjach: w wątrobie oraz śluzówce jelita.⁵

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji różni się znacząco między formami izomerycznymi kwasu folinowego. Dla aktywnej formy L okres ten wynosi 32 do 35 minut, natomiast dla nieaktywnej formy D jest on znacznie dłuższy i mieści się w zakresie 352 do 485 minut.⁶

Całkowity okres półtrwania czynnych metabolitów kwasu folinowego wynosi około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (zarówno przy podaniu dożylnym, jak i domięśniowym).⁷

Kwas folinowy jest wydalany głównie przez nerki – 80-90% podanej dawki leku wydalane jest w moczu w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim jako 5- i 10-formylotetrahydrofoliany. Eliminacja drogą jelitową stanowi mniejszy udział – z kałem wydalane jest zaledwie 5-8% podanej dawki.⁸

Porównanie parametrów farmakokinetycznych form izomerycznych

Drogi podania a właściwości farmakokinetyczne

Preparat Calcium folinate Sandoz (10 mg/ml) jest dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji, co pozwala na podanie leku zarówno drogą dożylną jak i domięśniową. Jak wspomniano wcześniej, przy podaniu domięśniowym dostępność biologiczna jest porównywalna z podaniem dożylnym, jednak maksymalne stężenie leku w surowicy jest niższe.⁹

Niezależnie od drogi podania (dożylnej czy domięśniowej), całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów wynosi około 6 godzin, co wskazuje na brak istotnych różnic w kinetyce eliminacji związanej z drogą podania.¹⁰