Dawkowanie i sposób podawania leku Calcium folinate Sandoz (10 mg/ml)

Calcium folinate Sandoz, zawierający 10 mg kwasu folinowego w postaci wapnia folinianu w każdym ml roztworu, jest stosowany jako lek ochronny przy terapii metotreksatem oraz w skojarzeniu z 5-fluorouracylem w leczeniu cytotoksycznym. Pełni również funkcję odtrutki na antagonistów kwasu foliowego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tego preparatu¹.

Ochronne działanie przy stosowaniu metotreksatu

Schemat dawkowania folinianu wapnia w terapii ochronnej jest ściśle zależny od dawkowania i sposobu podawania średnich i dużych dawek metotreksatu. Protokół dawkowania metotreksatu stanowi podstawę do określenia odpowiedniego schematu podawania folinianu wapnia².

Ochronne podanie folinianu wapnia jest bezwzględnie konieczne przy dawkach metotreksatu przekraczających 500 mg/m² pc. Należy również rozważyć takie leczenie w przypadku dawek metotreksatu w zakresie 100-500 mg/m² pc³.

Standardowo pierwszą dawkę folinianu wapnia, wynoszącą 15 mg (6-12 mg/m² pc.) należy podać w ciągu 12 do 24 godzin (najdalej 24 godziny) po rozpoczęciu infuzji metotreksatu. Następnie taką samą dawkę powtarza się co 6 godzin przez 72 godziny. Po podaniu kilku dawek drogą parenteralną można przejść na podawanie doustne⁴.

U pacjentów z zespołami złego wchłaniania lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego powodującymi zaburzenia wchłaniania jelitowego, folinian wapnia należy podawać parenteralnie. Dawki powyżej 25-50 mg również powinny być podawane parenteralnie ze względu na ograniczone wchłanianie jelitowe folinianu wapnia⁵.

Integralną część ochronnej terapii stanowi zapewnienie szybkiego wydalania metotreksatu poprzez⁶:

• Utrzymywanie obfitej diurezy
• Alkalizację moczu
• Codzienne monitorowanie stężenia kreatyniny w surowicy w celu kontroli czynności nerek

Modyfikacja dawkowania według stężenia metotreksatu

Po 48 godzinach od rozpoczęcia infuzji metotreksatu konieczne jest oznaczenie jego resztkowego stężenia we krwi. Jeśli stężenie to przekracza 0,5 μmol/l, dawkowanie folinianu wapnia należy dostosować zgodnie z poniższą tabelą⁷.

Terapia skojarzona z 5-fluorouracylem w leczeniu cytotoksycznym

W terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem stosuje się różne dawki i schematy dawkowania, przy czym nie ustalono dawki optymalnej. Poniżej przedstawiono przykładowe schematy stosowane w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego z przerzutami u dorosłych i osób w podeszłym wieku⁸.

Schemat dwutygodniowy:

• Folinian wapnia: 200 mg/m² pc. w dwugodzinnej infuzji dożylnej
• Następnie 5-fluorouracyl: 400 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus)
• Oraz 5-fluorouracyl: 600 mg/m² pc. w 22-godzinnej infuzji przez dwa kolejne dni (dzień 1. i 2.)
• Cykl powtarzany co 2 tygodnie

⁹

Schemat tygodniowy:

• Folinian wapnia: 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) lub 200-500 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji
• 5-fluorouracyl: 500 mg/m² pc. (bolus) podawany w trakcie trwania (w środku) lub pod koniec infuzji folinianu wapnia

¹⁰

Schemat miesięczny:

• Folinian wapnia: 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) lub 200-500 mg/m² pc. w dwugodzinnej infuzji dożylnej
• Natychmiast po folinianie 5-fluorouracyl: 425 mg/m² pc. lub 370 mg/m² pc. (bolus)
• Schemat powtarzany przez 5 kolejnych dni

¹¹

Podczas leczenia skojarzonego z 5-fluorouracylem mogą być konieczne modyfikacje dawek 5-fluorouracylu i przerw w dawkowaniu, zależnie od stanu pacjenta, odpowiedzi klinicznej i toksyczności ograniczającej dawkę. Nie jest wymagane zmniejszenie dawki folinianu wapnia. Liczba cykli leczenia zależy od decyzji lekarza¹².

Folinian wapnia jako odtrutka na antagonistów kwasu foliowego

Toksyczność trimetreksatu

Zapobieganie toksyczności: folinian wapnia należy podawać codziennie podczas stosowania trimetreksatu i kontynuować przez 72 godziny po podaniu ostatniej dawki leku. Dostępne są dwie opcje podawania¹³:

• Dożylnie: 20 mg/m² pc. w ciągu 5-10 minut, co 6 godzin, do całkowitej dawki dobowej 80 mg/m² pc.
• Doustnie: 4 dawki po 20 mg/m² pc. podawane w jednakowych odstępach czasu

Dobowe dawki folinianu wapnia należy dostosować w zależności od nasilenia zmian hematologicznych wywołanych przez trimetreksat¹⁴.

W przypadku przedawkowania trimetreksatu (występuje prawdopodobnie po dawkach większych niż 90 mg/m² pc. bez jednoczesnego zastosowania folinianu wapnia): po zakończeniu podawania trimetreksatu, folinian wapnia stosuje się w dawce 40 mg/m² pc. dożylnie co 6 godzin przez 3 dni¹⁵.

Toksyczność trimetoprimu

Po zakończeniu leczenia trimetoprimem stosuje się 3 mg do 10 mg folinianu wapnia na dobę do czasu powrotu liczby elementów morfotycznych krwi do wartości prawidłowych¹⁶.

Toksyczność pirymetaminy

W przypadku podawania dużych dawek pirymetaminy lub długotrwałego leczenia małymi dawkami, należy jednocześnie podawać folinian wapnia w dawce 5 mg do 50 mg na dobę, w zależności od obrazu krwi obwodowej¹⁷.

Sposób podawania

Folinian wapnia należy podawać wyłącznie we wstrzyknięciu domięśniowym lub dożylnym. Ze względu na bezpieczeństwo nie wolno podawać folinianu wapnia dooponowo. Odnotowano przypadki zgonów w wyniku dooponowego podania folinianu wapnia po przedawkowaniu metotreksatu podawanego dooponowo¹⁸.

Przy podaniu dożylnym folinian wapnia nie powinien być podawany z prędkością większą niż 160 mg na minutę, co wynika z zawartości wapnia w roztworze¹⁹.

W przypadku infuzji dożylnej roztwór folinianu wapnia może być rozcieńczony 0,9% roztworem chlorku sodu lub 5% roztworem glukozy²⁰.