Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Bortezomib wykazuje określone interakcje z innymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis zidentyfikowanych interakcji, ich mechanizmów oraz istotności klinicznej dla bezpieczeństwa pacjenta.¹

Metabolizm i udział enzymów CYP450

Badania laboratoryjne in vitro wskazują, że bortezomib jest słabym inhibitorem kilku izoenzymów cytochromu P450, w tym: CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4. Należy jednak zauważyć, że udział izoenzymu CYP2D6 w metabolizmie bortezomibu jest ograniczony (zaledwie 7%), co sugeruje, że pacjenci z fenotypem o słabym metabolizmie CYP2D6 nie powinni wykazywać istotnych klinicznie zmian w odpowiedzi na lek.²

Interakcje z inhibitorami CYP

Przeprowadzono badania interakcji lekowych oceniające wpływ silnych inhibitorów poszczególnych izoenzymów CYP na farmakokinetykę bortezomibu (podawanego drogą dożylną):

• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) – badanie wykazało średnie zwiększenie pola pod krzywą AUC bortezomibu o 35% [CI90% (1,032 do 1,772)] w oparciu o dane od 12 pacjentów. W związku z tym pacjentów otrzymujących bortezomib w połączeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (takimi jak ketokonazol czy rytonawir) należy poddawać wnikliwej obserwacji klinicznej.³
• Omeprazol (silny inhibitor CYP2C19) – nie stwierdzono znamiennego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu na podstawie danych od 17 pacjentów, co wskazuje na brak istotnej klinicznie interakcji.⁴

Interakcje z induktorami CYP

Induktory enzymów cytochromu P450 mogą znacząco wpływać na stężenie bortezomibu w osoczu:

• Ryfampicyna (silny induktor CYP3A4) – badanie u 6 pacjentów wykazało średnie zmniejszenie AUC bortezomibu podawanego dożylnie o 45%. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania bortezomibu z silnymi induktorami CYP3A4, takimi jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital czy ziele dziurawca (Hypericum perforatum), gdyż skuteczność terapii bortezomibem może zostać istotnie zmniejszona.⁵
• Deksametazon (słaby induktor CYP3A4) – nie wykazano istotnego wpływu na właściwości farmakokinetyczne bortezomibu podawanego dożylnie na podstawie danych od 7 pacjentów, co potwierdza bezpieczeństwo jednoczesnego stosowania tych leków.⁶

Interakcje z lekami przeciwnowotworowymi

W przypadku jednoczesnego stosowania z innymi lekami przeciwnowotworowymi:

• Melfalan i prednizon – badania interakcji lekowych wykazały zwiększenie pola powierzchni pod krzywą AUC bortezomibu średnio o 17%, w oparciu o dane zebrane od 21 pacjentów. Jednak ten wzrost nie jest klinicznie istotny i nie wymaga dostosowania dawkowania.⁷

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

U pacjentów z cukrzycą stosujących doustne leki hipoglikemizujące podczas terapii bortezomibem zaobserwowano zarówno przypadki hipo-, jak i hiperglikemii. Pacjenci przyjmujący doustne leki przeciwcukrzycowe, którzy jednocześnie otrzymują bortezomib, wymagają wnikliwego monitorowania stężenia glukozy w osoczu krwi oraz potencjalnego dostosowania dawek leków przeciwcukrzycowych.⁸

Interakcje bortezomibu z alkoholem

Chociaż w przedstawionych danych źródłowych nie podano bezpośrednich informacji dotyczących interakcji bortezomibu z alkoholem, należy uwzględnić ogólne zasady dotyczące jednoczesnego stosowania alkoholu i leków przeciwnowotworowych. Alkohol może potencjalnie:

• Nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które są typowe dla terapii bortezomibem
• Wpływać na metabolizm wątrobowy leków poprzez oddziaływanie na enzymy CYP450
• Podwyższać ryzyko neurotoksyczności, która jest znanym działaniem niepożądanym bortezomibu
• Potęgować zmęczenie i ogólne osłabienie organizmu

Z powyższych względów, jak w przypadku większości terapii przeciwnowotworowych, zaleca się ograniczenie lub całkowite unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia bortezomibem.

Tabela interakcji lekowych