Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Bonapiryna 300 mg

Wpływ kwasu acetylosalicylowego na płodność, ciążę i laktację

Kwas acetylosalicylowy (ASA), jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wywiera istotny wpływ na układ rozrodczy, ciążę oraz może przenikać do mleka matki. Lekarz przepisujący preparat Bonapiryna 300 mg powinien szczegółowo zapoznać się z poniższymi informacjami i przekazać je pacjentce, jeśli rozważa stosowanie leku w okresie prokreacji, ciąży lub laktacji.¹

Wpływ na płodność

Istnieją udokumentowane dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę, a tym samym syntezę prostaglandyn (w tym kwas acetylosalicylowy), mogą wywoływać zaburzenia płodności u kobiet. Mechanizm tego działania polega na wpływie na proces owulacji. Należy jednak podkreślić, że działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii.²

Wpływ na ciążę

Kwas acetylosalicylowy bardzo łatwo przenika przez barierę łożyskową, co sprawia, że jego stosowanie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności i ścisłych wskazań medycznych.³

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Hamowanie syntezy prostaglandyn przez kwas acetylosalicylowy może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz występowania wad wrodzonych, szczególnie wad serca i przewodu pokarmowego, w przypadku stosowania inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnych tygodniach ciąży.⁴

Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększało się w badaniach epidemiologicznych z wartości poniżej 1% do prawie 1,5%. Istotne jest, że ryzyko to prawdopodobnie wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki leku oraz wydłużaniem okresu terapii.<sup data-drug="Bonapiryna" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększało się w tych badaniach z wartości 5

W badaniach na zwierzętach, którym podawano inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego. Stwierdzono również, że dawka śmiertelna dla płodu była większa niż dawki stosowane klinicznie.⁶

W pierwszych 6 miesiącach ciąży kwas acetylosalicylowy może być stosowany jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności medycznej. Jeżeli zachodzi potrzeba zastosowania leku u kobiet, które zaszły w ciążę, bądź podczas pierwszego lub drugiego trymestru ciąży, należy podawać najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres czasu.⁷

Trzeci trymestr ciąży

Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w ostatnim trymestrze ciąży.⁸

W końcowych trzech miesiącach ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym kwas acetylosalicylowy, mogą powodować u płodu następujące zaburzenia:⁹

• Uszkodzenia układu krążenia – nadciśnienie płucne z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego Botalla¹⁰
• Zaburzenia funkcji nerek – może wystąpić niewydolność nerek z małowodziem¹¹

Ponadto, wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn podawane kobietom w trzecim trymestrze ciąży mogą:¹²

1. Powodować wydłużenie czasu krwawienia zarówno u matek, jak i u noworodków oraz wywoływać działanie antyagregacyjne, nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek¹³
2. Hamować kurczliwość macicy, co w badaniach na zwierzętach wiązało się ze zwiększoną częstością występowania dystocji i opóźnionego porodu¹⁴

Powikłania u noworodków

U noworodków, których matki stosowały kwas acetylosalicylowy przed porodem, obserwowano nieprawidłowe krwawienia, takie jak:¹⁵

• Wylewy podspojówkowe – gromadzenie się krwi pod spojówką oka, co objawia się czerwonym zabarwieniem białka oka
• Krwiomocz – obecność krwi w moczu
• Wybroczyny – drobne, punktowe wylewy krwi, najczęściej widoczne na skórze
• Krwiak podokostnowy czaszki – gromadzenie się krwi między okostną a kością czaszki

Ponadto, w innym badaniu obserwowano częstsze występowanie krwawień wewnątrzczaszkowych u wcześniaków urodzonych przez matki, które stosowały kwas acetylosalicylowy na tydzień przed porodem.¹⁶

Wpływ na laktację

Preparat Bonapiryna 300 mg zawierający kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią. Wynika to z możliwości przenikania substancji czynnej do mleka matki i potencjalnego ryzyka działań niepożądanych u niemowlęcia, w tym zaburzeń krzepnięcia krwi.¹⁷

Zalecenia dla lekarzy

Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym, planującymi ciążę, będącymi w ciąży lub karmiącymi piersią, lekarz powinien:

1. Dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem kwasu acetylosalicylowego
2. Poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniu do stosowania leku w III trymestrze ciąży
3. Poinformować o przeciwwskazaniu do stosowania podczas karmienia piersią
4. W przypadku konieczności zastosowania leku w I lub II trymestrze ciąży, zalecić najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres czasu
5. Poinformować pacjentkę o konieczności natychmiastowego zgłoszenia jakichkolwiek niepokojących objawów w trakcie terapii
6. Rozważyć alternatywne metody leczenia, szczególnie u kobiet planujących ciążę