Działania niepożądane
Bedicort G (0,5 mg + 1 mg)/g
Bedicort G w postaci maści zawiera betametazon dipropionian (0,5 mg/g) oraz gentamycynę siarczan (1 mg/g). Preparat wykazuje działania niepożądane typowe dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów i aminoglikozydów. Szczególne ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych betametazonu występuje przy długotrwałym stosowaniu (>2 tygodni), aplikacji na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry, stosowaniu okładów zamkniętych oraz u dzieci. Gentamycyna może wywoływać nefrotoksyczność, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych lub u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Działania niepożądane obejmują m.in. zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemię, jaskrę, ototoksyczność, nadciśnienie tętnicze, zmiany skórne (atrofia, teleangiektazje, rozstępy, plamica posteroidowa), reakcje alergiczne oraz uszkodzenie nerek.
- Działania niepożądane leku Bedicort G (betametazon + gentamycyna)
- Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Działania niepożądane związane z komponentą kortykosteroidową
- Działania niepożądane związane z gentamycyną
- Reakcje nadwrażliwości
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Bedicort G (betametazon + gentamycyna)
Bedicort G w postaci maści zawiera betametazon (0,5 mg/g) w postaci betametazonu dipropionianu oraz gentamycynę (1 mg/g) w postaci gentamycyny siarczanu. Ze względu na złożony charakter preparatu, jego profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane charakterystyczne zarówno dla kortykosteroidów, jak i aminoglikozydów stosowanych miejscowo.1
Czynniki ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
Szczególne ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych ze składnikiem kortykosteroidowym występuje w następujących przypadkach:2
- Długotrwałe stosowanie (powyżej 2 tygodni)
- Aplikacja na rozległych powierzchniach skóry
- Aplikacja na uszkodzoną skórę
- Stosowanie okładów zamkniętych
- Stosowanie u dzieci
Gentamycyna wchodząca w skład produktu może powodować działania nefrotoksyczne, szczególnie w przypadku:3
- Jednoczesnego stosowania innych leków nefrotoksycznych
- Występowania wcześniejszych zaburzeń czynności nerek
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W charakterystyce produktu leczniczego stosuje się następującą klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Bedicort G" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych została określona w następujący sposób: Bardzo często: (≥ 1/10) […] Często: (≥ 1/100, < 1/10) […] Niezbyt często: (≥ 1/1 000, < 1/100) […] Rzadko: (≥ 1/10 000, < 1/1 000) […] Bardzo rzadko: (4
- Bardzo często: ≥ 1/10 (dotyczy więcej niż 1 na 10 osób)
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (dotyczy od 1 do 10 na 100 osób)
- Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (dotyczy od 1 do 10 na 1 000 osób)
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 (dotyczy od 1 do 10 na 10 000 osób)
- Bardzo rzadko: < 1/10 000 (dotyczy mniej niż 1 na 10 000 osób), w tym pojedyncze przypadki
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie mieszków włosowych | Nieznana | Infekcja mieszków włosowych objawiająca się zaczerwienieniem i stanem zapalnym wokół mieszków |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Nieznana | Objawy nadwrażliwości wymagające natychmiastowego przerwania leczenia |
| Immunosupresja | Nieznana | Osłabienie funkcji układu odpornościowego, zwiększające podatność na infekcje | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza | Nieznana | Efekt systemowy kortykosteroidów, występujący przy zwiększonym wchłanianiu |
| Zespół Cushinga | Nieznana | Objawy hiperkortyzolemii, takie jak otyłość centralna, zaokrąglenie twarzy, osłabienie mięśni | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Nieznana | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Zaburzenia oka | Jaskra | Nieznana | Nasilenie objawów jaskry przy stosowaniu na skórę powiek |
| Zaćma, nieostre widzenie | Nieznana | Przyspieszenie rozwoju zaćmy przy aplikacji w okolicy oczu | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Ototoksyczność | Nieznana | Uszkodzenie narządu słuchu związane z gentamycyną, szczególnie przy stosowaniu na dużych powierzchniach lub uszkodzonej skórze |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Nieznana | Podwyższone ciśnienie krwi jako systemowy efekt wchłoniętych kortykosteroidów |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zmiany trądzikopodobne | Nieznana | Wykwity przypominające trądzik |
| Plamica posteroidowa | Nieznana | Wylewy krwawe pod skórą spowodowane osłabieniem ścian naczyń krwionośnych | |
| Zahamowanie wzrostu naskórka | Nieznana | Spowolnienie regeneracji skóry | |
| Zaniki tkanki podskórnej | Nieznana | Utrata tkanki podskórnej w miejscu aplikacji | |
| Suchość skóry, odbarwienie lub przebarwienie skóry | Nieznana | Zmiany w pigmentacji i nawilżeniu skóry | |
| Zanik i rozstępy skóry, teleangiektazje | Nieznana | Ścieńczenie skóry, pojawianie się rozstępów i rozszerzonych naczyń krwionośnych | |
| Nadmierne owłosienie skóry | Nieznana | Hirsutyzm w miejscu aplikacji | |
| Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa, zapalenie skóry wokół ust | Nieznana | Reakcje alergiczne i podrażnienia skórne, szczególnie przy stosowaniu na twarzy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki | Opóźnienie wzrostu | Nieznana | Zahamowanie wzrostu, zwłaszcza u dzieci przy długotrwałym stosowaniu |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Uszkodzenie nerek | Nieznana | Związane z zawartością gentamycyny, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych |
| Cukromocz (glikozuria) | Nieznana | Obecność glukozy w moczu | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Obrzęk | Nieznana | Zatrzymanie płynów i obrzęki jako systemowy efekt kortykosteroidów |
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Działania niepożądane związane z komponentą kortykosteroidową
Składnik kortykosteroidowy (betametazonu dipropionian) może powodować zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, szczególnie w sytuacjach zwiększonego wchłaniania systemowego.5
Działania endokrynologiczne mogą obejmować zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zespół Cushinga, które charakteryzują się obrazem klinicznym hiperkortyzolemii i mogą potencjalnie powodować dalsze zaburzenia metaboliczne.6
Działania dermatologiczne są szczególnie istotne ze względu na miejscową aplikację leku i mogą obejmować:7
- Atrofię skóry – ścieńczenie wszystkich warstw skóry
- Teleangiektazje – widoczne rozszerzenia drobnych naczyń krwionośnych
- Rozstępy skórne – linijne przebarwienia powstające w wyniku nadmiernego rozciągnięcia włókien kolagenowych
- Plamica posteroidowa – związana z osłabieniem naczyń krwionośnych
- Zaburzenia pigmentacji – odbarwienia lub przebarwienia skóry
Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie preparatu na skórę twarzy lub w okolicach oczu. Aplikacja na skórę powiek może prowadzić do nasilenia objawów jaskry lub przyspieszenia rozwoju zaćmy i nieostrego widzenia.8 Natomiast stosowanie na skórę twarzy może powodować zapalenie skóry wokół ust.9
Działania niepożądane związane z gentamycyną
Gentamycyna jako antybiotyk aminoglikozydowy może wykazywać potencjalne działania ototoksyczne i nefrotoksyczne, szczególnie w przypadku zwiększonego wchłaniania systemowego preparatu.10
Ototoksyczność może objawiać się zaburzeniami słuchu lub zaburzeniami równowagi. Ryzyko jest większe przy stosowaniu na dużych powierzchniach lub uszkodzonej skórze, co zwiększa przenikanie gentamycyny do krążenia ogólnego.11
Nefrotoksyczność stanowi istotne ryzyko, zwłaszcza:12
- U pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek
- Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o działaniu nefrotoksycznym
- Przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry
Reakcje nadwrażliwości
U pacjentów stosujących Bedicort G mogą wystąpić objawy nadwrażliwości na składniki preparatu. Reakcje takie wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.13 Mogą one objawiać się jako:
- Pokrzywka
- Wysypka plamisto-grudkowa
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu do obrotu istotne znaczenie ma monitorowanie jego bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych.14 Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:15
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49-21-301
- fax: +48 22 49-21-309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania