Właściwości farmakodynamiczne
Atorvastatin Medical Valley 40 mg
Atorwastatyna, będąca selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do istotnej redukcji stężenia LDL-C (o 41-61%), cholesterolu całkowitego (o 30-46%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%), a także do umiarkowanego wzrostu HDL-C. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie liczby receptorów LDL na hepatocytach, co nasila wychwyt i katabolizm LDL, a także korzystne zmiany jakościowe cząsteczek LDL. Atorwastatyna wykazuje skuteczność także u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, redukując LDL-C średnio o około 20% przy dawkach do 80 mg/dobę. W badaniu REVERSAL (80 mg/dobę) wykazano zatrzymanie progresji miażdżycy tętnic wieńcowych oraz znaczną poprawę profilu lipidowego (LDL-C z 3,89 ± 0,7 mmol/L do 2,04 ± 0,8 mmol/L, całkowity cholesterol -34,1%, triglicerydy -20%, apolipoproteina B -39,1%, CRP -36,4%). Profile bezpieczeństwa atorwastatyny i prawastatyny były porównywalne.
- Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny – mechanizm działania
- Skuteczność kliniczna atorwastatyny
- Skuteczność atorwastatyny w szczególnych populacjach pacjentów
- Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia
- Miażdżyca
- Ostry zespół wieńcowy
- Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
- Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym u pacjentów z cukrzycą
- Zapobieganie udarom mózgu
- Skuteczność u dzieci i młodzieży
Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny – mechanizm działania
Atorwastatyna należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki modyfikujące stężenie lipidów, inhibitory reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C 10 AA 05). Jako selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA, atorwastatyna hamuje kluczowy enzym ograniczający szybkość syntezy cholesterolu w organizmie. Reduktaza HMG-CoA katalizuje przemianę 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A do mewalonianu, który stanowi prekursor steroli, w tym cholesterolu.1
Mechanizm działania atorwastatyny obejmuje kilka procesów biologicznych. W wątrobie triglicerydy i cholesterol są wbudowywane w lipoproteiny bardzo niskiej gęstości (VLDL) i transportowane w osoczu do tkanek obwodowych. Z VLDL powstają lipoproteiny niskiej gęstości (LDL), które są katabolizowane głównie za pośrednictwem receptorów o wysokim powinowactwie do LDL.2
Wpływ na metabolizm cholesterolu
Atorwastatyna wykazuje złożony mechanizm redukcji stężenia lipidów w osoczu, oddziałując na kilka poziomów metabolizmu lipoprotein:
- Zmniejsza stężenie cholesterolu w osoczu i lipoprotein w surowicy poprzez hamowanie reduktazy HMG-CoA
- Hamuje biosyntezę cholesterolu w wątrobie
- Zwiększa liczbę receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów
- Nasila wychwyt i katabolizm LDL
- Zmniejsza wytwarzanie LDL oraz ilość cząsteczek LDL
- Prowadzi do nasilonego i utrzymującego się wzrostu aktywności receptora LDL
- Powoduje korzystne zmiany jakościowe krążących cząsteczek LDL3
Szczególnie istotne jest to, że atorwastatyna skutecznie zmniejsza LDL-C również u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na standardowe leczenie zmniejszające stężenie lipidów we krwi.4
Skuteczność kliniczna atorwastatyny
Zależność efektu od dawki
W badaniach nad zależnością odpowiedzi od wielkości dawki wykazano, że atorwastatyna wywiera istotny wpływ na profil lipidowy, powodując:
- Zmniejszenie stężenia całkowitego cholesterolu o 30-46%
- Redukcję LDL-C o 41-61%
- Obniżenie stężenia apolipoproteiny B o 34-50%
- Zmniejszenie stężenia triglicerydów o 14-33%
- Różnie nasilone zwiększenie stężenia HDL-C i apolipoproteiny A15
Powyższe efekty terapeutyczne potwierdzono zarówno u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, jak i innymi postaciami hipercholesterolemii oraz hiperlipidemiami mieszanymi, w tym u pacjentów z cukrzycą insulinoniezależną.6
Redukcja ryzyka sercowo-naczyniowego
Liczne badania kliniczne potwierdziły, że obniżenie stężenia całkowitego cholesterolu, LDL-C i apolipoproteiny B znacząco zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych.7
Skuteczność atorwastatyny w szczególnych populacjach pacjentów
Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia
W wieloośrodkowym, 8-tygodniowym otwartym badaniu klinicznym z wykorzystaniem procedury „compassionate use” (z opcjonalną fazą dodatkową) oceniono skuteczność atorwastatyny u 335 pacjentów, spośród których 89 zidentyfikowano jako osoby z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. U tych 89 pacjentów stwierdzono średnią procentową redukcję poziomu LDL-C o około 20%. Atorwastatynę podawano w dawkach do 80 mg/dobę.8
Miażdżyca
Badanie REVERSAL (ang. Reversing Atherosclerosis with Aggressive Lipid-Lowering Study) oceniało wpływ intensywnego leczenia hipolipemizującego atorwastatyną (80 mg) w porównaniu ze standardowym leczeniem prawastatyną (40 mg) na miażdżycę tętnic wieńcowych. Badanie było randomizowane, wieloośrodkowe, kontrolowane z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, z użyciem ultrasonografii wewnątrznaczyniowej (IVUS) u 502 pacjentów z chorobą wieńcową.9
W grupie leczonej atorwastatyną (n=253) nie stwierdzono progresji miażdżycy. Mediana procentowej zmiany całkowitej objętości blaszek miażdżycowych w stosunku do wartości wyjściowych (główny punkt końcowy badania) wynosiła -0,4% (p=0,98) w grupie leczonej atorwastatyną i +2,7% (p=0,001) w grupie leczonej prawastatyną (n=249). Różnica w skuteczności między atorwastatyną a prawastatyną była statystycznie znamienna (p=0,02).10
Atorwastatyna spowodowała również istotne zmiany w parametrach lipidowych:
- Zmniejszenie stężenia LDL-C z wartości wyjściowej 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 28 mg/dL) do 2,04 ± 0,8 mmol/L (78,9 ± 30 mg/dL)
- Redukcję średniego stężenia cholesterolu całkowitego o 34,1% (w grupie prawastatyny o 18,4%, p<0,0001)
- Zmniejszenie średniego stężenia TG o 20% (w grupie prawastatyny o 6,8%, p<0,0009)
- Redukcję średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (w grupie prawastatyny o 22,0%, p<0,0001)
- Zwiększenie średniego stężenia HDL-C o 2,9% (w grupie prawastatyny o 5,6%, różnica nieistotna statystycznie)
- Zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4% (w grupie prawastatyny o 5,2%, p<0,0001)<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 28 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/L (78,9 ± 30 mg/dL), a w grupie leczonej prawastatyną – z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 26 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/L (110 ± 26 mg/dL) (p<0,0001). Atorwastatyna powodowała też znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001). Stosowanie atorwastatyny prowadziło do zwiększenia średniego stężenia HDL-C o 2,9% (po prawastatynie o 5,6%, wartość p nieznamienna statystycznie). W grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono ponadto zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną zmniejszenie to wynosiło średnio 5,2% (p11
Należy zaznaczyć, że powyższe wyniki uzyskano po dawce 80 mg i nie można ich ekstrapolować na mniejsze dawki. Profile bezpieczeństwa i tolerancji obu leków były porównywalne.12
Ostry zespół wieńcowy
W badaniu MIRACL oceniano stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg u 3086 pacjentów (atorwastatyna: n=1538; placebo: n=1548) z ostrym zespołem wieńcowym (zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, niestabilna dławica piersiowa). Leczenie rozpoczynano w fazie ostrej po przyjęciu do szpitala i prowadzono przez 16 tygodni.13
Podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg/dobę wydłużało czas do osiągnięcia złożonego głównego punktu końcowego (zgon bez względu na przyczynę, zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem, zatrzymanie akcji serca zakończone udaną resuscytacją lub dławica piersiowa z cechami niedokrwienia mięśnia sercowego wymagająca hospitalizacji), co wskazywało na redukcję ryzyka rzędu 16% (p=0,048).14
Do tego działania najbardziej przyczyniło się zmniejszenie o 26% częstości ponownych hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej z cechami niedokrwienia mięśnia sercowego (p=0,018). W przypadku pozostałych drugorzędowych punktów końcowych nie osiągnięto progu znamienności statystycznej (łącznie – placebo: 22,2%, atorwastatyna: 22,4%).15
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
Wpływ atorwastatyny na zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę wieńcową oceniano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu ASCOT-LLA (Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial Lipid Lowering Arm) z zastosowaniem podwójnie ślepej próby. W badaniu uczestniczyli pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w wieku 40-79 lat, bez wywiadu zawału mięśnia sercowego oraz leczenia dławicy piersiowej, ze stężeniem cholesterolu całkowitego ≤ 6,5 mmol/L (251 mg/dL).16
U wszystkich uczestników występowały przynajmniej 3 spośród wcześniej ustalonych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: płeć męska, wiek ≥ 55 lat, palenie tytoniu, cukrzyca, dodatni wywiad w kierunku występowania choroby wieńcowej u krewnego pierwszego stopnia, TC:HDL-C > 6, choroba naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminuria. 6, chorobę naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminurię.”>17
W badaniu pacjenci otrzymywali leki przeciwnadciśnieniowe (schemat oparty na amlodypinie lub atenololu) oraz atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=5168) lub placebo (n=5137). Wyniki badania wykazały istotną redukcję ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych podczas stosowania atorwastatyny:18
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem | 36% | 100 vs. 154 | 1,1% | 0,0005 |
| Zdarzenia sercowo-naczyniowe i zabiegi rewaskularyzacji łącznie | 20% | 389 vs. 483 | 1,9% | 0,0008 |
| Zdarzenia wieńcowe łącznie | 29% | 178 vs. 247 | 1,4% | 0,0006 |
Śmiertelność całkowita oraz śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych uległy nieznamiennemu statystycznie zmniejszeniu (śmiertelność całkowita: 185 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 212 w grupie placebo, p=0,17; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 74 zgony w grupie leczonej atorwastatyną i 82 w grupie placebo, p=0,51).19
Analiza w podgrupach wykazała znamienną zależność skuteczności leczenia od stosowanego leku przeciwnadciśnieniowego. Ryzyko wystąpienia głównego punktu końcowego (zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem) zmniejszyło się w wyniku stosowania atorwastatyny u pacjentów leczonych amlodypiną [HR 0,47 (0,32-0,69), p=0,00008], ale nie u pacjentów leczonych atenololem [HR 0,83 (0,59-1,17), p=0,287].20
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym u pacjentów z cukrzycą
Badanie CARDS (Collaborative Atorvastatin Diabetes Study) było randomizowanym, wieloośrodkowym, kontrolowanym placebo badaniem prowadzonym w warunkach podwójnie ślepej próby, które oceniało wpływ atorwastatyny na zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę układu sercowo-naczyniowego u pacjentów z cukrzycą typu 2 w wieku 40-75 lat, bez wcześniejszych chorób układu krążenia, ze stężeniem LDL-C ≤ 4,14 mmol/L (≤ 160 mg/dL) i TG ≤ 6,78 mmol/L (≤ 600 mg/dL).21
Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka: nadciśnienie tętnicze, aktualne palenie tytoniu, retinopatię, mikroalbuminurię lub makroalbuminurię. Pacjenci otrzymywali atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=1428) albo placebo (n=1410) przez okres obserwacji, którego mediana czasu trwania wynosiła 3,9 lat.22
Wyniki badania CARDS wykazały istotną redukcję ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych podczas stosowania atorwastatyny:
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Duże zdarzenia sercowo-naczyniowe* | 37% | 83 vs. 127 | 3,2% | 0,001 |
| Zawał mięśnia sercowego** | 42% | 38 vs. 64 | 1,9% | 0,007 |
| Udary mózgu (zakończone i niezakończone zgonem) | 48% | 21 vs. 39 | 1,3% | 0,0163 |
* Zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego, zgon z powodu ostrej postaci choroby wieńcowej, niestabilna dławica piersiowa, CABG, PTCA, rewaskularyzacja, udar mózgu
** Zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego23
Nie stwierdzono różnic w skuteczności leczenia ze względu na płeć pacjentów, wiek lub początkową wartość stężenia cholesterolu LDL. Obserwowano korzystny trend w odniesieniu do wskaźnika umieralności (82 zgony w grupie placebo wobec 61 zgonów w grupie atorwastatyny, p=0,0592).24
Zapobieganie udarom mózgu
Badanie SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) oceniało wpływ podawania atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę lub placebo na występowanie udarów mózgu u 4731 pacjentów z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA) przebytymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy, bez choroby niedokrwiennej serca (CHD) w wywiadzie.25
Pacjenci byli w 60% płci męskiej, w wieku 21-92 lata (średnia: 63 lata). Średnie wyjściowe stężenie LDL wynosiło 133 mg/dL (3,4 mmol/L). W trakcie leczenia atorwastatyną średnie stężenie LDL-C wynosiło 73 mg/dL (1,9 mmol/L), a w grupie placebo 129 mg/dL (3,3 mmol/L). Mediana okresu obserwacji wynosiła 4,9 roku.26
Podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do zmniejszenia ryzyka wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego w postaci udaru mózgu prowadzącego lub nieprowadzącego do zgonu o 15% (HR 0,85; 95% CI, 0,72-1,00; p=0,05 lub 0,84; 95% CI, 0,71-0,99; p=0,03 po korekcie uwzględniającej czynniki wyjściowe) w porównaniu do placebo.27
Analiza post hoc wykazała, że stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do zmniejszenia częstości występowania udarów niedokrwiennych (218/2365, 9,2% wobec 274/2366, 11,6%, p=0,01) i do zwiększenia częstości występowania udarów krwotocznych (55/2365, 2,3% wobec 33/2366, 1,4%, p=0,02) w porównaniu do placebo.28
Szczególną uwagę należy zwrócić na zróżnicowany wpływ leku w zależności od rodzaju przebytego udaru:
- U pacjentów z przebytym udarem krwotocznym stwierdzono zwiększenie ryzyka kolejnego udaru krwotocznego (7/45 w grupie atorwastatyny wobec 2/48 w grupie placebo; HR 4,06; 95% CI, 0,84-19,57)
- U pacjentów z przebytym udarem lakunarnym stwierdzono zwiększenie ryzyka udaru krwotocznego (20/708 w grupie atorwastatyny wobec 4/701 w grupie placebo; HR 4,99; 95% CI, 1,71-14,61), jednak równocześnie obserwowano obniżenie ryzyka udaru niedokrwiennego (79/708 w grupie atorwastatyny wobec 102/701 w grupie placebo; HR 0,76; 95% CI, 0,57-1,02)29
Możliwe, że u pacjentów z przebytym udarem lakunarnym, którzy otrzymują atorwastatynę w dawce 80 mg/dobę, stwierdza się zwiększenie ryzyka udaru „netto”. W podgrupie pacjentów z przebytym udarem krwotocznym umieralność ogólna wynosiła 15,6% (7/45) w populacji leczonej atorwastatyną wobec 10,4% (5/48) w populacji placebo. W podgrupie pacjentów z przebytym udarem lakunarnym umieralność ogólna wynosiła 10,9% (77/708) po leczeniu atorwastatyną wobec 9,1% (64/701) po zastosowaniu placebo.30
Skuteczność u dzieci i młodzieży
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna u dzieci
Skuteczność atorwastatyny u dzieci i młodzieży z hipercholesterolemią rodzinną została oceniona w kilku badaniach klinicznych:
Badanie 8-tygodniowe
W 8-tygodniowym, otwartym badaniu oceniono właściwości farmakokinetyczne, farmakodynamiczne oraz profil bezpieczeństwa i tolerancji atorwastatyny u 39 dzieci i młodzieży (w wieku 6-17 lat) z genetycznie potwierdzoną heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną i początkowym stężeniem LDL-C ≥4 mmol/L. Badanych podzielono na dwie kohorty:31
- Kohorta A: 15 dzieci w wieku 6-12 lat w stadium 1 w skali Tannera (początkowa dawka atorwastatyny: 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia)
- Kohorta B: 24 dzieci w wieku 10-17 lat w stadium ≥2 w skali Tannera (początkowa dawka atorwastatyny: 10 mg na dobę w postaci tabletki)32
Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C <3,35 mmol/L w tygodniu 4. oraz jeśli produkt był dobrze tolerowany.<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C 33
Już w tygodniu 2. u wszystkich pacjentów zaobserwowano zmniejszenie średnich wartości LDL-C, TC, VLDL-C i Apo B, z dodatkowym zmniejszeniem po zwiększeniu dawki. Średnie procentowe zmniejszenie wartości parametrów lipidów było podobne w obu kohortach, niezależnie od stosowanej dawki. W tygodniu 8. średnia procentowa zmiana w stosunku do początkowego stężenia LDL-C i TC wynosiła odpowiednio około 40% i 30% w całym zakresie dawkowania.34
Badanie 3-letnie
W długoterminowym badaniu klinicznym wzięło udział 271 dzieci i młodzieży (w wieku 6-15 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, z początkowym stężeniem LDL-C ≥ 4 mmol/L (około 152 mg/dL). Uczestnicy byli leczeni atorwastatyną przez okres do trzech lat.35
W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Dawkowanie ustalono na podstawie wieku pacjentów:36
- Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci poniżej 10 lat: 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia)
- Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci w wieku 10 lat i starszych: 10 mg (raz na dobę)37
U wszystkich pacjentów istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C <3,35 mmol/L. Średnia ważona dawka u dzieci w wieku od 6 do 9 lat wynosiła 19,6 mg, natomiast średnia ważona dawka u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 23,9 mg.<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C 38
Wyniki badania wykazały istotne obniżenie parametrów lipidowych. Średnie wyjściowe stężenie LDL-C wynosiło 6,12 (1,26) mmol/L (około 233 mg/dL). Po 30 miesiącach leczenia stężenie LDL-C obniżyło się do 3,25 (0,67) mmol/L, a po 36 miesiącach do 3,45 (0,81) mmol/L. Podobne redukcje zaobserwowano dla cholesterolu całkowitego, triglicerydów i apolipoproteiny B.39
Co istotne, badanie potwierdziło brak wpływu leczenia na parametry wzrostu i rozwoju (wzrost, waga, wskaźnik BMI, stadium rozwoju według skali Tannera, ocena ogólnego rozwoju i dojrzewania) u dzieci i młodzieży w okresie 3-letniej obserwacji.40
Szczegółowe wyniki zmian parametrów lipidowych w badaniu 3-letnim przedstawia poniższa tabela:
| Parametr | Początek badania | Miesiąc 30 | Miesiąc 36/ET |
|---|---|---|---|
| N | 271 | 206 | 240 |
| TC (SD) [mmol/L] | 7,86 (1,30) | 4,95 (0,77)* | 5,12 (0,86) |
| LDL-C (SD) [mmol/L] | 6,12 (1,26) | 3,25 (0,67) | 3,45 (0,81) |
| HDL-C (SD) [mmol/L] | 1,314 (0,2663) | 1,327 (0,2796) | 1,308 (0,2739) |
| TG (SD) [mmol/L] | 0,93 (0,47) | 0,79 (0,38)* | 0,78 (0,41) |
| Apo B (SD) [g/l] | 1,42 (0,28)** | 0,90 (0,17)* | 0,93 (0,20)*** |
TC = cholesterol całkowity; LDL-C = lipoproteina o niskiej gęstości C; HDL-C = lipoproteina o wysokiej gęstości C; TG = trójglicerydy; Apo B = apolipoproteina B
* Miesiąc 30 N dla tego parametru wyniosła 207
** Początek badania N dla tego parametru wyniosła 270
*** Miesiąc 36/ET N dla tego parametru wyniosła 24341
Badanie 26-tygodniowe z podwójnie ślepą próbą
W kolejnym badaniu wzięło udział 187 chłopców i miesiączkujących dziewcząt w wieku 10-17 lat (średni wiek 14,1 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) lub ciężką hipercholesterolemią. Uczestników przydzielono losowo do grupy przyjmującej atorwastatynę (n=140) lub placebo (n=47) przez okres 26 tygodni, a następnie wszyscy uczestnicy przyjmowali atorwastatynę przez kolejne 26 tygodni.42
Dawkowanie dostosowywano następująco:
- Przez pierwsze 4 tygodnie: 10 mg atorwastatyny raz na dobę
- Jeśli stężenie LDL-C wynosiło >3,36 mmol/L, dawkę zwiększano do 20 mg3,36 mmol/L, dawkę zwiększano do 20 mg.”>43
Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/L (zakres: 1,81-6,26 mmol/L) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/L (zakres: 3,93-9,96 mmol/L) w grupie placebo.44
Dodatkowo, w badaniu porównawczym atorwastatyny i kolestypolu u pacjentów w wieku 10-18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p<0,05) w porównaniu do kolestypolu (N=31).<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dodatkowym badaniu atorwastatyny i kolestypolu u pacjentów w wieku 10–18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p45
Badanie typu „compassionate use”
W badaniu dotyczącym stosowania produktu leczniczego w wyjątkowych przypadkach (ang. compassionate use) u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią (w tym hipercholesterolemią homozygotyczną) wzięło udział 46 dzieci leczonych atorwastatyną w dawce zależnej od reakcji na produkt leczniczy (niektórzy pacjenci otrzymywali 80 mg atorwastatyny na dobę). Badanie było prowadzone przez 3 lata, a stężenie cholesterolu LDL zmniejszyło się o 36%.46
Należy podkreślić, że nie ustalono długoterminowej skuteczności leczenia atorwastatyną w okresie dziecięcym, skutkującej zmniejszeniem zachorowalności i śmiertelności u dorosłych.47
Europejska Agencja Leków zniosła obowiązek zgłaszania wyników badań nad atorwastatyną u dzieci w wieku od 0 do poniżej 6 lat w leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii i u dzieci w wieku od 0 do poniżej 18 lat w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, hipercholesterolemii mieszanej, hipercholesterolemii pierwotnej oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych.48
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania