Właściwości farmakokinetyczne
Allopurinol Aurovitas 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Allopurinol Aurovitas

Allopurynol po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Lek można wykryć we krwi już po 30-60 minutach od momentu przyjęcia. Biodostępność allopurynolu jest stosunkowo wysoka i waha się w przedziale 67-90%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest zazwyczaj po około 1,5 godziny od podania doustnego, jednak stężenie to szybko spada i po upływie 6 godzin staje się praktycznie niewykrywalne.¹

Wiązanie z białkami i dystrybucja

Allopurynol w minimalnym stopniu wiąże się z białkami osocza, co sprawia, że ewentualne zmiany w wiązaniu z białkami nie wpływają istotnie na klirens leku. Pozorna objętość dystrybucji allopurynolu wynosi około 1,6 l/kg, co wskazuje na stosunkowo intensywny wychwyt przez tkanki. Choć nie przeprowadzono dokładnych pomiarów stężeń allopurynolu w tkankach u ludzi, przypuszcza się, że zarówno allopurynol jak i jego główny metabolit – oksypurynol – występują w najwyższych stężeniach w wątrobie oraz błonie śluzowej jelit, czyli w miejscach, gdzie aktywność oksydazy ksantynowej jest największa.²

Metabolizm i eliminacja

Eliminacja allopurynolu zachodzi głównie na drodze metabolicznej poprzez konwersję do oksypurynolu, która zachodzi przy udziale oksydazy ksantynowej i oksydazy aldehydowej. W postaci niezmienionej z moczem wydala się mniej niż 10% przyjętego leku. Okres półtrwania allopurynolu w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi od 1 do 2 godzin. Około 20% przyjętej doustnie dawki allopurynolu jest wydalane z kałem w ciągu 48-72 godzin.³

Oksypurynol – główny metabolit

Oksypurynol, główny metabolit allopurynolu, wykazuje słabsze działanie hamujące na oksydazę ksantynową niż związek macierzysty, jednak jego okres półtrwania w osoczu jest znacznie dłuższy. Szacowane wartości u ludzi wahają się w przedziale od 13 do 30 godzin. Ta właściwość ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ zapewnia skuteczne hamowanie oksydazy ksantynowej przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dobowej dawki allopurynolu.⁴

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek obserwuje się stopniową akumulację oksypurynolu, aż do osiągnięcia stanu stacjonarnego. U osób przyjmujących 300 mg allopurynolu na dobę, stężenie oksypurynolu w osoczu wynosi zazwyczaj 5-10 mg/l.⁵

Oksypurynol jest wydalany w postaci niezmienionej z moczem, jednakże charakteryzuje się długim okresem półtrwania w fazie eliminacji ze względu na proces wchłaniania zwrotnego w kanalikach nerkowych. Opisywane wartości okresu półtrwania w fazie eliminacji mieszczą się w przedziale od 13,6 do 29 godzin. Tak duża rozbieżność w podawanych wartościach może wynikać z różnic w metodologii badań lub z indywidualnych różnic w klirensie kreatyniny u badanych pacjentów.⁶

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek obserwuje się znaczące zmniejszenie klirensu zarówno allopurynolu, jak i oksypurynolu, co prowadzi do podwyższonych stężeń obu związków podczas długotrwałej terapii. W przypadku pacjentów z obniżoną czynnością nerek, u których klirens kreatyniny wynosi między 10 a 20 ml/min, po przedłużonym leczeniu allopurynolem w dawce 300 mg na dobę, stężenia oksypurynolu w osoczu mogą osiągać wartości około 30 mg/l. Należy podkreślić, że jest to stężenie porównywalne z tym, jakie uzyskuje się u pacjentów z prawidłową czynnością nerek przyjmujących dawkę 600 mg allopurynolu na dobę.⁷

W związku z powyższym, u chorych z zaburzoną czynnością nerek konieczne jest odpowiednie zmniejszenie dawki allopurynolu, aby uniknąć potencjalnej toksyczności związanej z nadmiernym stężeniem leku i jego metabolitu.⁸

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku kinetyka allopurynolu prawdopodobnie nie ulega istotnym zmianom, poza tymi, które wynikają z pogorszenia czynności nerek, często towarzyszącego procesowi starzenia się organizmu. Oznacza to, że u pacjentów geriatrycznych należy brać pod uwagę przede wszystkim parametry funkcji nerek podczas dostosowywania dawkowania leku.⁹