Przeciwwskazania stosowania leku 5-Fluorouracil-Ebewe

Lek 5-Fluorouracil-Ebewe w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji (50 mg/ml) zawiera jako substancję czynną fluorouracyl, który jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy antymetabolitów. Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii tym lekiem należy wziąć pod uwagę szereg przeciwwskazań, które wykluczają jego zastosowanie ze względów bezpieczeństwa¹.

Nadwrażliwość i niedobór DPD

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania 5-Fluorouracil-Ebewe jest nadwrażliwość na substancję czynną (5-fluorouracyl) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produkcie². Szczególnie istotnym przeciwwskazaniem jest rozpoznany całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), enzymu odpowiedzialnego za metabolizm fluorouracylu³. Niedobór DPD prowadzi do znacznego nasilenia toksyczności leku, ponieważ u pacjentów z tym defektem nawet standardowe dawki fluorouracylu mogą spowodować ciężkie działania niepożądane⁴.

Zaburzenia hematologiczne

Leczenie 5-fluorouracylem jest przeciwwskazane u pacjentów z następującymi zaburzeniami hematologicznymi:

• Zahamowanie czynności szpiku kostnego, szczególnie po wcześniejszej radioterapii lub leczeniu innymi chemioterapeutykami⁵
• Znaczące zmiany w składzie krwi – nieprawidłowości w obrazie morfologicznym krwi⁶
• Krwotoki – aktywne krwawienia stanowią przeciwwskazanie ze względu na możliwość ich nasilenia w trakcie terapii fluorouracylem⁷

Zaburzenia układu pokarmowego

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z następującymi schorzeniami układu pokarmowego:

• Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego – fluorouracyl może nasilać te zmiany i zwiększać ryzyko powikłań⁸
• Ciężka biegunka – stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, które mogą być potencjalnie zagrażające życiu⁹

Zaburzenia czynności narządów

Przeciwwskazaniem do podania 5-Fluorouracil-Ebewe są również:

• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – lek jest metabolizowany głównie w wątrobie, dlatego jego stosowanie u pacjentów z niewydolnością tego narządu może prowadzić do nasilenia toksyczności¹⁰
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – niewydolność nerek może upośledzać eliminację metabolitów leku¹¹
• Stężenie bilirubiny w osoczu powyżej 85 μmol/l – świadczy o zaburzeniu funkcji wątroby i zwiększa ryzyko toksyczności leku¹²

Inne przeciwwskazania

Do pozostałych istotnych przeciwwskazań należą:

• Ciężkie choroby zakaźne – ze względu na immunosupresyjne działanie fluorouracylu, które może prowadzić do nasilenia infekcji¹³
• Ciężkie wyniszczenie organizmu (kacheksja) – pacjenci wyniszczeni mają zmniejszoną tolerancję na leczenie przeciwnowotworowe¹⁴
• Karmienie piersią – fluorouracyl może przenikać do mleka matki i powodować toksyczność u karmionego dziecka¹⁵

Interakcje jako przeciwwskazania

Szczególnie niebezpieczne interakcje, stanowiące przeciwwskazanie do stosowania 5-Fluorouracil-Ebewe, to:

• Niedawne lub jednoczesne leczenie brywudyną (lek przeciwwirusowy) – interakcja między brywudyną a fluoropirymidynami (w tym 5-fluorouracylem) może prowadzić do ciężkich, potencjalnie śmiertelnych powikłań¹⁶

Szczepienia podczas leczenia

Podczas terapii 5-fluorouracylem obowiązują następujące ograniczenia dotyczące szczepień:

• Nie należy wykonywać szczepień żywymi szczepionkami¹⁷
• Należy unikać kontaktu ze szczepionkami przeciw wirusowi polio, w tym z osobami, które niedawno otrzymały takie szczepionki¹⁸

Monitorowanie pacjentów z ryzykiem niedoboru DPD

Warto zaznaczyć, że u pacjentów, u których wystąpią ciężkie działania niepożądane po podaniu fluorouracylu, wskazane może być kontrolowanie aktywności enzymu DPD w celu wykluczenia jego niedoboru¹⁹. W przypadku potwierdzenia niedoboru DPD, dalsze stosowanie 5-fluorouracylu jest przeciwwskazane²⁰.