nakłucie lędźwiowe
Nakłucie lędźwiowe (punkcja lędźwiowa) to procedura diagnostyczna i terapeutyczna polegająca na wprowadzeniu igły punkcyjnej do przestrzeni podpajęczynówkowej kanału kręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, zwykle między kręgami L3-L4 lub L4-L5. Procedura umożliwia pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) do badań diagnostycznych oraz podanie leków bezpośrednio do przestrzeni podpajęczynówkowej.
Wskazania do nakłucia lędźwiowego obejmują diagnostykę chorób zapalnych ośrodkowego układu nerwowego (OUN), krwawień podpajęczynówkowych, chorób demielinizacyjnych, nowotworów OUN oraz w przypadku podejrzenia zaburzeń ciśnienia śródczaszkowego. Procedura ma również zastosowanie terapeutyczne przy podawaniu leków, chemioterapeutyków oraz znieczulenia podpajęczynówkowego.
Przeciwwskazania do nakłucia lędźwiowego obejmują objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (z wyjątkiem podejrzenia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), zmiany zapalne skóry w miejscu wkłucia, zaburzenia krzepnięcia krwi oraz brak współpracy pacjenta. Powikłania procedury mogą obejmować zespół popunkcyjny (bóle głowy), infekcje, krwawienia oraz rzadko uszkodzenie korzeni nerwowych.
Ocena płynu mózgowo-rdzeniowego obejmuje badanie makroskopowe (przejrzystość, barwa, ciśnienie), biochemiczne (stężenie białka, glukozy, elektrolitów), cytologiczne (pleocytoza, rodzaj komórek) oraz mikrobiologiczne (posiewy, badania molekularne). Prawidłowy PMR jest przejrzysty, bezbarwny, z niewielką liczbą komórek (do 5/μl), zawartością białka 15-45 mg/dl i stężeniem glukozy wynoszącym około 60% wartości glikemii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tuxanuva
Dabigatran eteksylan jest związany z ryzykiem krwawienia, które może wystąpić w dowolnym miejscu organizmu, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak wiek ≥ 75 lat, umiarkowane zaburzenia czynności nerek (CrCL 30-50 mL/min), niska masa ciała (< 50 kg), czy współistniejące stosowanie inhibitorów P-gp (np. amiodaron, werapamil) oraz leków hamujących agregację płytek (ASA, klopidogrel) i NLPZ. W przypadku zagrażającego życiu krwawienia u dorosłych dostępny jest swoisty odwracacz działania dabigatranu – idarucyzumab, natomiast u dzieci i młodzieży jego skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały ustalone. Alternatywnie można zastosować hemodializę lub transfuzję czynników krzepnięcia. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego nie jest rutynowo wymagane, jednak w sytuacjach klinicznych pomocne mogą być testy takie jak dTT (> 67 ng/mL wskazuje na zwiększone ryzyko krwawienia), aPTT (> 1,3-krotność górnego limitu normy) oraz ECT, przy czym INR jest niewiarygodne u pacjentów leczonych dabigatranem.
agregacja płytek krwi, amiodaron, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, bakteryjne zapalenie wsierdzia, chinidyna, czas kaolinowo-kefalinowy, czas trombinowy krzepnięcia, dabigatran eteksylat, ekarynowy czas krzepnięcia, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, klopidogrel, krwiak rdzeniowy, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nakłucie lędźwiowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostra niewydolność nerek, przeciwciała antykardiolipinowe, refluks żołądkowo-przełykowy, ryzyko krwawienia, SSRI, tikagrelor, udar niedokrwienny mózgu, werapamil, zaburzenia krzepliwości, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Urokinase medac 10 000 j.m.
Urokinase medac 10 000 j.m. to ludzka urokinaza o działaniu fibrynolitycznym, stosowana do rozpuszczania skrzeplin, dostępna w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, aktywnym krwawieniem, tętniakami, malformacjami tętniczo-żylnymi, nowotworami wewnątrzczaszkowymi lub innymi nowotworami z ryzykiem krwotoku. Dodatkowo przeciwwskazania obejmują obniżoną krzepliwość krwi, ciężką trombocytopenię, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe > 200 mmHg, rozkurczowe > 100 mmHg), zapalenie osierdzia, bakteryjne zapalenie wsierdzia oraz niedawno przebyty epizod mózgowo-naczyniowy, uraz, operacje lub inwazyjne procedury w ciągu ostatnich 2 miesięcy (lub 10 dni w przypadku procedur inwazyjnych). Urokinaza jest także przeciwwskazana w ostrym zapaleniu trzustki i sepsie ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych.
aortografia, choroba naczyniowa, choroba wrzodowa, działanie fibrynolityczne, embolizacja, fibrynoliza, incydent mózgowo-naczyniowy, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie śródmózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek antyagregacyjny, lek przeciwkrzepliwy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje, nakłucie lędźwiowe, niewydolność wątroby, nowotwór wewnątrzczaszkowy, obniżona krzepliwość krwi, operacja neurochirurgiczna, ostre zapalenie trzustki, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja, retinopatia nadciśnieniowa, roztwór do wstrzykiwań, sepsa, terapia fibrynolityczna, trombocytopenia, udar niedokrwienny mózgu, urokinaza, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia