lek przeczyszczający
Lek przeczyszczający (laksacyjny) to substancja farmakologiczna stosowana w celu wywołania defekacji lub złagodzenia zaparć. Leki te działają poprzez różne mechanizmy: zwiększenie objętości mas kałowych, zmiękczenie stolca, stymulację perystaltyki jelit lub zwiększenie wydzielania wody do światła jelita.
W praktyce klinicznej wyróżnia się kilka głównych grup leków przeczyszczających: osmotyczne (np. laktuloza, glikol polietylenowy), drażniące (np. bisakodyl, sennozydy), pęczniejące (np. metyloceluloza, babka płesznik) oraz środki zmiękczające stolec (np. dokuzan sodowy). Wybór odpowiedniego preparatu powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, charakteru zaparcia oraz chorób współistniejących.
Stosowanie leków przeczyszczających powinno być ostrożne i krótkotrwałe, gdyż długotrwałe przyjmowanie, szczególnie środków drażniących, może prowadzić do zaburzeń elektrolitu, zespołu leniwego jelita oraz uzależnienia. U pacjentów z przewlekłymi zaparciami należy w pierwszej kolejności modyfikować styl życia (dieta bogatoresztkowa, odpowiednie nawodnienie, aktywność fizyczna) przed włączeniem farmakoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Parafina ciekła Aflofarm –
Parafina ciekła, substancja czynna produktu leczniczego Parafina ciekła Aflofarm (kod ATC: A06AA01), działa jako lek przeczyszczający poprzez mechanizm miejscowy w przewodzie pokarmowym. Jej działanie opiera się na tworzeniu ochronnej warstwy na wewnętrznej ścianie jelita oraz zmiękczaniu mas kałowych, co ułatwia ich przesuwanie i poprawia pasaż jelitowy. Parafina ciekła nie ulega wchłanianiu, a jej efekt przeczyszczający wynika ze zmiany właściwości fizycznych zawartości jelita, bez stymulacji perystaltyki.
dystrybucja w przewodzie pokarmowym, efekt przeczyszczający, leczenie objawowe zaparć, lek przeczyszczający, mechanizm działania, parafina ciekła, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, płyn doustny, postać płynu, przewód pokarmowy, ściana jelita, substancja czynna, warstwa ochronna, zmiękczanie mas kałowych, zmiękczenie mas kałowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lactulosum Espefa 2,5 g/5 ml
Laktuloza w formie syropu (Lactulosum Espefa) jest stosowana przede wszystkim w leczeniu zaparć oraz encefalopatii wątrobowej. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta i wskazania klinicznego. Dla dorosłych i młodzieży dawka początkowa wynosi 20–60 ml (10–30 g laktulozy), a dawka podtrzymująca 20–40 ml (10–20 g). U dzieci w wieku 7-14 lat dawka początkowa to 20 ml (10 g), a podtrzymująca 15–20 ml (7,5–10 g). Dla dzieci 1-6 lat dawka wynosi 5–15 ml (2,5–7,5 g), a u niemowląt poniżej 1 roku do 5 ml (do 2,5 g). Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-3 dniach terapii, a dawka początkowa powinna być wyższa niż podtrzymująca, aby szybciej osiągnąć efekt.
- Leksykon substancji czynnych
Sodu dokuzynian – Właściwości farmakodynamiczne
Sodu dokuzynian, klasyfikowany pod kodem ATC A06AA02, jest anionowym detergentem o działaniu zmiękczającym, stosowanym jako lek przeczyszczający. Jego mechanizm polega na obniżeniu napięcia powierzchniowego na granicy nabłonka przewodu pokarmowego i mas kałowych, co umożliwia lepsze przenikanie wody i tłuszczów do wnętrza stolca. W efekcie dochodzi do zmiany konsystencji i zwiększenia objętości mas kałowych, co ułatwia defekację bez wywoływania pobudzenia perystaltyki jelit, co odróżnia go od innych środków przeczyszczających.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaparcie – Epidemiologia
Zaparcie jest powszechnym zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego, którego częstość występowania w populacji ogólnej wynosi od 12% do 19%, z wyższą częstością w Ameryce Północnej i regionie Azji i Pacyfiku. Kobiety są bardziej narażone na zaparcia niż mężczyźni (stosunek 2,2:1 do 3:1), a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie po 65. roku życia, gdzie zaparcie dotyka 30-40% populacji. Wysokie rozpowszechnienie obserwuje się także u mieszkańców domów opieki (50-80%) oraz u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (15,9-43,3% w zależności od stadium) i niewydolnością serca (22%). Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek, niski status socjoekonomiczny, choroby współistniejące, stosowanie leków moczopędnych, niską aktywność fizyczną oraz dietę ubogą w błonnik. W populacji pediatrycznej częstość zaparcia wynosi średnio 8,9%, z wyższą częstością u dzieci poniżej 4 lat (17,5%). U kobiet w ciąży zaparcie funkcjonalne występuje u 13-27,3%, szczególnie przy BMI przedciążowym ≥24.
choroba współistniejąca, gastroenterolog dziecięcy, hemoroid, kryteria diagnostyczne, kryteria Rome, lek przeczyszczający, motoryka przewodu pokarmowego, niewydolność serca, polipragmazja, przewlekła choroba nerek, środek przeczyszczający, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie jelitowe, zaparcie funkcjonalne, zaparcie przewlekłe, zaparcie u dzieci, zespół jelita drażliwego