Leksykon wskazań

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania, strona 72 z 169

  • ameboza

    Ameboza, nazywana również pełzakowicą, to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka Entamoeba histolytica. Jest to schorzenie występujące najczęściej w rejonach tropikalnych i subtropikalnych o niskim standardzie sanitarnym. Zakażenie następuje drogą fekalno-oralną, głównie poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Pełzakowica może przebiegać bezobjawowo u około 90% zakażonych osób, które stają się nosicielami lub wywoływać objawy kliniczne w postaci amebowej czerwonki (dyzenterii) czy też powikłań pozajelitowych.

  • lamblioza

    Lamblioza (inaczej giardioza) to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka Giardia lamblia (Giardia intestinalis). Występuje na całym świecie, a w Polsce jest jedną z najczęstszych chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego. Zakażenie następuje drogą pokarmową, poprzez spożycie wody lub żywności zanieczyszczonej cystami lambli. Pasożyt ten kolonizuje błonę śluzową jelita cienkiego, powodując objawy ze strony przewodu pokarmowego.

  • ostre zakażenie przyzębia

    Ostre zakażenie przyzębia, znane również jako ostry ropień przyzębny, jest stanem zapalnym tkanek otaczających ząb, charakteryzującym się nagłym początkiem, silnym bólem, obrzękiem dziąseł i obecnością ropy. Stan ten rozwija się najczęściej jako konsekwencja nieleczonego zapalenia przyzębia, urazu mechanicznego lub wskutek osłabionej odporności pacjenta. Charakterystycznymi objawami są: silny, pulsujący ból, obrzęk dziąseł, ruchomość zęba, nieprzyjemny zapach z ust oraz możliwa gorączka i ogólne złe samopoczucie.

  • ostra choroba skóry

    Ostra choroba skóry to termin obejmujący różnorodne schorzenia dermatologiczne o nagłym początku i często intensywnym przebiegu. Mogą one wynikać z infekcji (bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych), reakcji alergicznych, zaburzeń autoimmunologicznych lub reakcji toksycznych. Do najczęstszych ostrych chorób skóry zaliczamy ostre reakcje alergiczne, ostrą pokrzywkę, atopowe zapalenie skóry w fazie zaostrzenia, kontaktowe zapalenie skóry, ostre infekcje bakteryjne (np. róża, liszajec zakaźny) oraz półpasiec.

  • nieinfekcyjne zapalenie rogówki

    Nieinfekcyjne zapalenie rogówki to stan zapalny rogówki oka, który nie jest spowodowany przez drobnoustroje takie jak bakterie, wirusy czy grzyby. Najczęstsze przyczyny to urazy mechaniczne, chemiczne lub fizyczne, alergie, choroby autoimmunologiczne, niedobory witamin, zespół suchego oka czy noszenie soczewek kontaktowych. Charakterystyczne objawy obejmują ból, światłowstręt, łzawienie, uczucie ciała obcego oraz pogorszenie ostrości widzenia.

  • nieinfekcyjne zapalenie spojówek

    Nieinfekcyjne zapalenie spojówek to stan charakteryzujący się obrzękiem, zaczerwienieniem i podrażnieniem spojówki, ale bez obecności czynnika zakaźnego. Najczęstsze jego przyczyny to alergie sezonowe lub całoroczne, narażenie na czynniki drażniące (dym, kurz, chlorowana woda), suche oko czy też zapalenie związane z używaniem soczewek kontaktowych. Może też występować jako objaw chorób układowych, takich jak zespół Sjögrena czy reumatoidalne zapalenie stawów.

  • zapalenie pośredniego odcinka błony naczyniowej oka

    Zapalenie pośredniego odcinka błony naczyniowej oka (intermediate uveitis) jest stanem zapalnym dotyczącym części środkowej błony naczyniowej oka, głównie ciała rzęskowego i obwodowej części siatkówki. Charakteryzuje się obecnością komórek zapalnych w ciele szklistym, często z tworzeniem się tzw. śniegu kulkowego (snowbanking) na skrajach siatkówki. Schorzenie to stanowi około 15-20% wszystkich przypadków zapaleń błony naczyniowej i najczęściej dotyka osoby w wieku 15-40 lat.

  • zapobieganie niedoborom witaminy D

    Zapobieganie niedoborom witaminy D jest kluczowym elementem profilaktyki zdrowotnej. Niedobory tej witaminy są powszechne, szczególnie w krajach o ograniczonym nasłonecznieniu, jak Polska, gdzie synteza skórna pod wpływem promieni słonecznych jest niewystarczająca przez znaczną część roku. Grupami szczególnie narażonymi na niedobory są niemowlęta, dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze, osoby z ciemną karnacją skóry oraz te, które rzadko przebywają na słońcu.

  • zapobieganie schorzeniom w przypadku występowania ryzyka niedoboru witaminy D

    Witamina D odgrywa kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych organizmu, a jej niedobór może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Najważniejszą funkcją witaminy D jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz prawidłowa mineralizacja kości. W przypadku występowania ryzyka niedoboru tej witaminy, zaleca się profilaktyczne stosowanie suplementacji, aby zapobiec rozwojowi schorzeń takich jak krzywica u dzieci, osteomalacja czy osteoporoza u dorosłych.

  • zapobieganie krzywicy

    Zapobieganie krzywicy polega na dostarczaniu odpowiedniej ilości witaminy D, która jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju i mineralizacji kości. Krzywica to choroba układu kostnego, występująca głównie u dzieci, spowodowana niedoborem witaminy D, prowadzącym do nieprawidłowego wchłaniania wapnia i fosforu. Profilaktyka jest szczególnie istotna u niemowląt i małych dzieci, których kości intensywnie rosną i rozwijają się.

  • zapobieganie osteomalacji

    Osteomalacja to schorzenie polegające na nieprawidłowej mineralizacji kości, prowadzące do ich mięknięcia i zwiększonej podatności na złamania. Zapobieganie osteomalacji koncentruje się przede wszystkim na zapewnieniu odpowiedniego poziomu witaminy D oraz wapnia w organizmie, które są kluczowe dla prawidłowego metabolizmu kostnego.

  • leczenie wspomagające w osteoporozie

    Osteoporoza to choroba metaboliczna kości charakteryzująca się zmniejszoną masą kostną oraz zaburzeniami mikroarchitektury tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększonej podatności na złamania. Leczenie wspomagające w osteoporozie stanowi ważny element kompleksowej terapii, który obejmuje zarówno farmakoterapię, jak i modyfikację stylu życia.

  • ból w nadbrzuszu

    Ból w nadbrzuszu, nazywany również bólem w nadbrzuszu środkowym lub epigastrycznym, to dolegliwość zlokalizowana w górnej środkowej części brzucha, tuż pod mostkiem. Jest to częsty objaw mogący wskazywać na różnorodne schorzenia układu pokarmowego, w tym chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), zapalenie błony śluzowej żołądka (gastropatię), a w niektórych przypadkach również na choroby trzustki, pęcherzyka żółciowego czy nawet choroby serca.

  • przerzuty nowotworowe w kościach

    Przerzuty nowotworowe w kościach to wtórne ogniska choroby nowotworowej, które powstają w wyniku rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych z pierwotnego guza do tkanki kostnej. Najczęściej przerzuty do kości występują w przypadku nowotworów pierwotnych piersi, prostaty, płuc, nerki i tarczycy. Przerzuty do kości mogą powodować silny ból, osłabienie struktury kostnej prowadzące do złamań patologicznych oraz hiperkalcemię.

  • ból dolnego odcinka kręgosłupa o niejasnej etiologii

    Ból dolnego odcinka kręgosłupa o niejasnej etiologii to stan, w którym pacjent odczuwa dolegliwości bólowe w okolicy lędźwiowej, jednak mimo przeprowadzonej diagnostyki nie udaje się ustalić jednoznacznej przyczyny tych dolegliwości. Jest to częsty problem kliniczny, dotykający około 85% pacjentów z bólem dolnego odcinka kręgosłupa. Wbrew powszechnemu przekonaniu, jedynie u około 15% pacjentów z tego typu dolegliwościami można zidentyfikować konkretną przyczynę anatomiczną lub patofizjologiczną.

  • zmiany kostne przy podejrzeniu stosowania przemocy fizycznej w stosunku do dziecka

    Zmiany kostne przy podejrzeniu stosowania przemocy fizycznej w stosunku do dziecka stanowią istotny element diagnostyczny w rozpoznawaniu zespołu dziecka maltretowanego. Obraz radiologiczny często ujawnia złamania w różnych stadiach gojenia, złamania nietypowe dla urazów przypadkowych (np. złamania spiralne kości długich, złamania żeber, zwłaszcza tylne, złamania obręczy barkowej, mostka, łopatek), a także obrażenia charakterystyczne, jak złamania narożnikowe przynasad kości długich czy złamania trzonów kręgów.

  • nadmierna aktywność wypieracza

    Nadmierna aktywność wypieracza (overactive bladder, OAB) to zaburzenie czynnościowe pęcherza moczowego charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśnia wypieracza podczas fazy napełniania pęcherza. Objawia się częstomoczem, nagłym parciem na mocz, nokturią oraz niekiedy nietrzymaniem moczu. Występuje u około 12-17% populacji dorosłych, a częstość wzrasta z wiekiem, dotykając blisko 30% osób powyżej 65. roku życia.

  • bezgłos

    Bezgłos (afonia) to stan, w którym pacjent traci zdolność wydawania dźwięków, mimo zachowania możliwości artykulacji i szeptu. Jest to zwykle objaw uszkodzenia lub dysfunkcji strun głosowych. Najczęstsze przyczyny bezgłosu obejmują: ostre i przewlekłe stany zapalne krtani, nadmierne używanie głosu (np. u nauczycieli, śpiewaków), urazy krtani, guzy strun głosowych, zaburzenia neurologiczne oraz czynniki psychogenne.

  • ból związany z migreną

    Ból związany z migreną to objaw charakterystyczny dla epizodycznego schorzenia neurologicznego, jakim jest migrena. Typowo manifestuje się jako jednostronny, pulsujący ból głowy o umiarkowanym lub silnym nasileniu, trwający od 4 do 72 godzin. Często towarzyszy mu nadwrażliwość na światło (fotofobia), dźwięki (fonofobia), a także nudności i wymioty. U około 20-30% pacjentów występuje aura migrenowa, manifestująca się jako przejściowe zaburzenia neurologiczne, najczęściej wzrokowe.

  • suplementacja fazy lutealnej w trakcie cykli stosowania technik wspomaganego rozrodu

    Suplementacja fazy lutealnej w trakcie cykli stosowania technik wspomaganego rozrodu to procedura polegająca na podawaniu hormonów (najczęściej progesteronu) w celu wsparcia wydzielania endogennego progesteronu przez ciałko żółte. Jest to kluczowy element protokołu leczenia niepłodności metodami rozrodu wspomaganego medycznie, takimi jak zapłodnienie pozaustrojowe (IVF) czy inseminacja domaciczna (IUI).

  • psychoza maniakalno-depresyjna

    Psychoza maniakalno-depresyjna, znana obecnie jako choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD), to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem naprzemiennych epizodów manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. Podczas epizodów maniakalnych pacjenci doświadczają wzmożonego nastroju, zwiększonej energii, zmniejszonej potrzeby snu, nadmiernej pewności siebie oraz impulsywności. Z kolei epizody depresyjne cechują się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, zmęczeniem, zaburzeniami snu i myślami samobójczymi.

  • zapalenie okrężnicy związane z zakażeniem Clostridium difficile

    Zapalenie okrężnicy związane z zakażeniem Clostridium difficile (CDI) to ciężkie schorzenie przewodu pokarmowego, spowodowane toksynotwórczymi szczepami bakterii C. difficile. Występuje głównie jako powikłanie antybiotykoterapii, która zaburza prawidłową florę bakteryjną jelit, umożliwiając namnażanie C. difficile. Najczęściej dotyka pacjentów hospitalizowanych, osób starszych oraz z obniżoną odpornością.

  • pierwotne opryszczkowe zakażenie narządów płciowych

    Pierwotne opryszczkowe zakażenie narządów płciowych jest wywołane przez wirusa opryszczki pospolitej (HSV), najczęściej typu 2 (HSV-2), choć coraz częściej spotyka się również zakażenia HSV-1. Infekcja pierwotna oznacza pierwsze zetknięcie się organizmu z wirusem, co zwykle prowadzi do bardziej nasilonych objawów niż przy nawrotach choroby. Manifestuje się bolesnym pęcherzykowym wysiewem na narządach płciowych, któremu towarzyszą objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, bóle mięśniowe i powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych.

  • zakażenie wirusem opryszczki u noworodka

    Zakażenie wirusem opryszczki (HSV) u noworodka to poważna infekcja, która może prowadzić do ciężkiej choroby, trwałych uszkodzeń neurologicznych, a nawet śmierci. Wyróżnia się trzy główne postaci kliniczne: (1) zakażenie ograniczone do skóry, oczu i błon śluzowych, (2) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego oraz (3) zakażenie rozsiane, obejmujące wiele narządów. Zakażenie najczęściej następuje podczas porodu przy przechodzeniu przez kanał rodny matki z aktywną infekcją HSV, rzadziej zakażenie może nastąpić wewnątrzmacicznie lub po porodzie.

  • ostre nieropne zapalenie zatok

    Ostre nieropne zapalenie zatok przynosowych (ostre zapalenie błony śluzowej zatok) to stan zapalny błony śluzowej zatok, najczęściej spowodowany infekcją wirusową. Charakteryzuje się obrzękiem błony śluzowej, uczuciem zatkanego nosa, bólem twarzy, gęstą wydzieliną z nosa oraz niedrożnością ujść zatok. Typowo występuje w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych, szczególnie przy przeziębieniu.

  • ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich układu moczowo-płciowego

    Ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich układu moczowo-płciowego to powszechny problem kliniczny, który może towarzyszyć różnym schorzeniom, takim jak: kolka nerkowa, kolka moczowodowa, stany zapalne dróg moczowych, bolesne miesiączkowanie czy skurcze macicy. Stan skurczowy mięśni gładkich powoduje silny, często nawracający ból, który znacząco obniża jakość życia pacjentów i wymaga szybkiej interwencji terapeutycznej.

  • ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich przewodu pokarmowego

    Ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich przewodu pokarmowego to częsta dolegliwość spotykana w praktyce lekarskiej. Wynika on z nadmiernego, nieskoordynowanego skurczu mięśni gładkich układu pokarmowego, co prowadzi do nasilonych dolegliwości bólowych, często o charakterze kolkowym. Stany skurczowe mogą dotyczyć różnych odcinków przewodu pokarmowego, w tym przełyku, żołądka, jelit czy dróg żółciowych.

  • ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich dróg żółciowych

    Ból związany ze stanem skurczowym mięśni gładkich dróg żółciowych, zwany również kolką żółciową, jest ostrym, napadowym bólem w prawym podżebrzu wynikającym z nadmiernego skurczu mięśni gładkich przewodów żółciowych. Występuje najczęściej w przebiegu kamicy żółciowej, gdy kamień blokuje światło przewodu żółciowego, ale może również pojawiać się przy zapaleniu dróg żółciowych, dyskinezie dróg żółciowych czy po spożyciu tłustego posiłku.

  • bóle stawowo-mięśniowe

    Bóle stawowo-mięśniowe to powszechne dolegliwości, które mogą wynikać z różnych przyczyn, takich jak urazy, przeciążenia, choroby zwyrodnieniowe stawów, choroby reumatyczne, infekcje czy zaburzenia metaboliczne. Charakteryzują się dyskomfortem, sztywnością i ograniczeniem ruchomości w obrębie stawów oraz towarzyszącym bólem mięśni. Mogą mieć charakter ostry lub przewlekły, a ich nasilenie zależy od przyczyny podstawowej.

  • ostra choroba górnych dróg oddechowych

    Ostra choroba górnych dróg oddechowych to zespół objawów wywoływanych najczęściej przez infekcje wirusowe, które atakują struktury znajdujące się powyżej krtani – nos, zatoki przynosowe, gardło, migdałki, krtań. Objawy typowo obejmują katar, ból gardła, kaszel, chrypkę, a czasem także gorączkę, bóle głowy i ogólne osłabienie. U dzieci choroba może przebiegać ciężej, z wyższą gorączką i bardziej nasilonymi objawami.

  • samoistne tętnicze nadciśnienie płucne

    Samoistne tętnicze nadciśnienie płucne (idiopatyczne nadciśnienie płucne, IPAH) to rzadka choroba charakteryzująca się podwyższonym ciśnieniem w tętnicach płucnych, które występuje bez uchwytnej przyczyny. Prowadzi to do postępującego przeciążenia prawej komory serca i w konsekwencji do niewydolności prawokomorowej. Choroba występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn, a szczyt zachorowań przypada na trzecią i czwartą dekadę życia.

  • wrzodziejące zapalenie dystalnego odcinka jelita grubego

    Wrzodziejące zapalenie dystalnego odcinka jelita grubego jest postacią nieswoistej choroby zapalnej jelit (NChZJ), dotykającą wyłącznie odbytnicy i części esicy. Charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej, powodującym powstawanie owrzodzeń i nadżerek. Główne objawy to: krwawienie z odbytu, bolesne parcie na stolec (tenesmus), częste wypróżnienia oraz ból w lewym dolnym kwadrancie brzucha. Diagnoza opiera się na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.

  • zapalenie odbytnicy

    Zapalenie odbytnicy (proctitis) to stan chorobowy polegający na zapaleniu błony śluzowej odbytnicy, czyli końcowego odcinka jelita grubego. Najczęstszymi objawami są: ból w obrębie odbytu, krwawienie z odbytu, uczucie parcia na stolec, śluzowe wydzieliny z odbytu oraz dyskomfort podczas defekacji. Zapalenie odbytnicy może mieć różne przyczyny, w tym infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), radioterapię miednicy, a także choroby przenoszone drogą płciową.

  • zapalenie odbytnicy i esicy

    Zapalenie odbytnicy i esicy (proctosigmoiditis) to stan zapalny dotyczący końcowych odcinków przewodu pokarmowego – odbytnicy oraz esicy. Najczęściej występuje jako manifestacja nieswoistych chorób zapalnych jelit, szczególnie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG), rzadziej choroby Leśniowskiego-Crohna. Choroba może również mieć etiologię infekcyjną lub być wywołana radioterapią miednicy.

  • waginoza bakteryjna

    Waginoza bakteryjna (BV) to najczęstsze zaburzenie mikrobiologiczne pochwy u kobiet w wieku rozrodczym, charakteryzujące się zachwianiem równowagi mikroflory pochwy. W warunkach fizjologicznych dominują pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus spp.), natomiast w BV obserwuje się nadmierny wzrost bakterii beztlenowych, takich jak Gardnerella vaginalis, Atopobium vaginae, Prevotella spp., Mobiluncus spp. i inne.

  • ostra białaczka promielocytowa

    Ostra białaczka promielocytowa (APL – Acute Promyelocytic Leukemia) to podtyp ostrej białaczki szpikowej (AML), charakteryzujący się obecnością translokacji t(15;17), która prowadzi do powstania genu fuzyjnego PML-RARA. Jest to stan nagły w hematologii, wymagający natychmiastowego rozpoznania i leczenia ze względu na wysokie ryzyko zgonu z powodu zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).

  • cukrzyca insulinoniezależna

    Cukrzyca insulinoniezależna, znana również jako cukrzyca typu 2, to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi spowodowanym insulinoopornością i/lub względnym niedoborem insuliny. W przeciwieństwie do cukrzycy typu 1, trzustka pacjentów z cukrzycą typu 2 nadal produkuje insulinę, ale organizm nie jest w stanie efektywnie jej wykorzystać. Cukrzyca typu 2 stanowi około 90-95% wszystkich przypadków cukrzycy i najczęściej występuje u osób po 40. roku życia, szczególnie u osób z nadwagą lub otyłością.

  • zaburzenia seksualne pochodzenia nieorganicznego

    Zaburzenia seksualne pochodzenia nieorganicznego to dysfunkcje dotyczące seksualności, które nie wynikają z organicznych (fizycznych) zmian w organizmie. Są to zaburzenia psychogenne, związane z czynnikami psychologicznymi, takimi jak lęk, stres, depresja, konflikty w związku czy traumatyczne doświadczenia seksualne. Mogą one obejmować zaburzenia pożądania seksualnego, zaburzenia podniecenia, zaburzenia orgazmu oraz zaburzenia związane z bólem podczas stosunku.

  • zapalenie jajowodów

    Zapalenie jajowodów (salpingitis) to stan zapalny obejmujący jajowody, zazwyczaj będący częścią zespołu zapalenia narządów miednicy mniejszej (PID). Schorzenie to występuje najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym i może być spowodowane zakażeniami bakteryjnymi, takimi jak Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, a także bakteriami beztlenowymi czy Mycoplasma genitalium. Zapalenie jajowodów może rozwinąć się po menstruacji, porodzie, poronieniu, zabiegach ginekologicznych lub jako powikłanie nieleczonych zakażeń przenoszonych drogą płciową.

  • zgaga i zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej w chorobie refluksowej przełyku

    Zgaga i zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej to główne objawy choroby refluksowej przełyku (GERD). Występują one, gdy kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku z powodu nieprawidłowego funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku. Pacjenci najczęściej zgłaszają pieczenie za mostkiem, które może promieniować do szyi i gardła, szczególnie po obfitych posiłkach, w pozycji leżącej lub podczas schylania się.

  • łagodzenie stanów po ukąszeniu owadów

    Łagodzenie stanów po ukąszeniu owadów to proces mający na celu zmniejszenie objawów wynikających z kontaktu skóry człowieka z owadami żądlącymi lub gryzącymi. Najczęściej spotykane reakcje po ukąszeniach to miejscowy obrzęk, zaczerwienienie, świąd oraz ból. Wskazanie to dotyczy zwykle niegroźnych reakcji miejscowych, które nie wymagają interwencji lekarskiej, choć w niektórych przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne wymagające pilnej pomocy medycznej.

  • objawy związane z guzem neuroendokrynnym

    Objawy związane z guzem neuroendokrynnym (NET – neuroendocrine tumor) mogą być różnorodne i często zależą od lokalizacji guza, jego wielkości, a także od rodzaju substancji, które guz wydziela. Guzy neuroendokrynne wywodzą się z komórek układu neuroendokrynnego, które są rozproszone w całym organizmie, ale najczęściej występują w przewodzie pokarmowym, trzustce i płucach.

  • choroba dróg oddechowych

    Choroba dróg oddechowych to termin obejmujący różnorodne schorzenia dotykające układu oddechowego, od górnych dróg oddechowych (nos, zatoki, gardło, krtań) po dolne drogi oddechowe (tchawica, oskrzela, płuca). Najczęstsze jednostki chorobowe w tej grupie to zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), gruźlica czy zapalenie zatok.

  • hormonozależny rak gruczołu krokowego

    Hormonozależny rak gruczołu krokowego to nowotwór złośliwy prostaty, którego wzrost i progresja są stymulowane przez męskie hormony płciowe, głównie testosteron. Jest to najczęściej występujący typ raka prostaty, stanowiący około 85-90% wszystkich przypadków. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, oznaczeniu poziomu PSA (swoisty antygen sterczowy) oraz badaniach obrazowych, a ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie biopsji gruczołu krokowego.

  • ostre skręcenie

    Ostre skręcenie to uraz, który powstaje na skutek nieprawidłowego ruchu stawu, przekraczającego jego fizjologiczny zakres, prowadzącego do uszkodzenia aparatu więzadłowego. Najczęściej dotyczy stawu skokowego, kolanowego, nadgarstkowego i palców rąk. Typowe objawy to ból, obrzęk, krwiak oraz ograniczenie ruchomości stawu. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne oraz, w zależności od stopnia urazu, badania obrazowe (RTG, USG, MRI).

  • ostre stłuczenie

    Ostre stłuczenie to uraz tkanek miękkich spowodowany tępym urazem, który powoduje uszkodzenie naczyń krwionośnych, mięśni i tkanek podskórnych bez przerwania ciągłości skóry. Objawia się bólem, obrzękiem, zasinieniem (krwiakiem) oraz ograniczeniem ruchomości w okolicy urazu. Stłuczenia mogą dotyczyć różnych części ciała, a ich ciężkość zależy od siły urazu oraz lokalizacji.

  • choroba zwyrodnieniowa stawów palcowych

    Choroba zwyrodnieniowa stawów palcowych (paliczków) to przewlekły, postępujący proces degeneracyjny chrząstki stawowej, dotykający głównie stawy międzypaliczkowe dalsze (DIP) i bliższe (PIP) rąk. Charakteryzuje się stopniowym niszczeniem chrząstki stawowej, tworzeniem osteofitów i przebudową kości podchrzęstnej. Choroba objawia się bólem, sztywnością poranną, ograniczeniem ruchomości stawów oraz deformacjami w postaci guzków Heberdena (na stawach DIP) i guzków Boucharda (na stawach PIP).

  • zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej

    Zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej, znane również jako łokieć tenisisty, to schorzenie objawiające się bólem w okolicy bocznej części łokcia. Powstaje wskutek przeciążenia przyczepów ścięgien mięśni prostowników nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej, co prowadzi do stanu zapalnego i mikrouszkodzeń. Dotyczy najczęściej osób w wieku 30-50 lat, wykonujących powtarzalne ruchy nadgarstka i przedramienia, nie tylko tenisistów, ale również osób pracujących fizycznie, muzyków czy osób korzystających intensywnie z komputera.

  • ostry ból mięśni

    Ostry ból mięśni (mialgia) to dolegliwość charakteryzująca się nagłym, intensywnym bólem zlokalizowanym w obrębie mięśni szkieletowych. Może pojawić się w wyniku urazu, nadmiernego wysiłku fizycznego, infekcji, chorób zapalnych mięśni, zaburzeń elektrolitowych czy efektów ubocznych niektórych leków. Ból ten często towarzyszy także chorobom wirusowym, takim jak grypa czy COVID-19.

  • sedacja pacjentów leczonych na oddziałach intensywnej opieki medycznej

    Sedacja pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej (OIOM) to procedura mająca na celu zmniejszenie poziomu świadomości, redukcję lęku, niepokoju i dyskomfortu u pacjentów w stanie krytycznym. Jest niezbędna w przypadku pacjentów wentylowanych mechanicznie, z przewlekłym bólem, pobudzonych lub w trakcie bolesnych procedur diagnostycznych i terapeutycznych.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl