ameboza
Wskazanie

Ameboza, nazywana również pełzakowicą, to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka Entamoeba histolytica. Jest to schorzenie występujące najczęściej w rejonach tropikalnych i subtropikalnych o niskim standardzie sanitarnym. Zakażenie następuje drogą fekalno-oralną, głównie poprzez spożycie skażonej wody lub żywności. Pełzakowica może przebiegać bezobjawowo u około 90% zakażonych osób, które stają się nosicielami lub wywoływać objawy kliniczne w postaci amebowej czerwonki (dyzenterii) czy też powikłań pozajelitowych.

W obrazie klinicznym pełzakowicy jelitowej dominują biegunka z domieszką śluzu i krwi, bóle brzucha, skurcze jelit, gorączka oraz ogólne osłabienie. W przypadku amebozy pozajelitowej najczęstszym powikłaniem jest ropień wątroby, rzadziej zmiany w płucach, mózgu czy innych narządach. Rozpoznanie opiera się na badaniach laboratoryjnych (wykrycie cyst lub trofozoitów w kale), testach serologicznych oraz metodach obrazowych w przypadku powikłań narządowych.

W leczeniu amebozy stosuje się leki przeciwpierwotniakowe. W Polsce dostępne są preparaty zawierające metronidazol (Metronidazol, Metronidazol Polpharma), który jest lekiem pierwszego wyboru w ostrych przypadkach. Inne stosowane leki to: tynidazol (niedostępny w Polsce pod nazwą handlową), ornidazol oraz paromomycyna (Humatin). W ciężkich zakażeniach jelitowych lub powikłaniach narządowych często stosuje się terapię sekwencyjną, łącząc różne grupy leków przeciwpasożytniczych.

Największe trudności w leczeniu amebozy wiążą się z późnym rozpoznaniem choroby (szczególnie w krajach nieendemicznych), rosnącą opornością na leki przeciwpierwotniakowe oraz powikłaniami pozajelitowymi wymagającymi interwencji chirurgicznej. Ropnie wątroby mogą wymagać nie tylko intensywnej farmakoterapii, ale również drenażu. Problemem jest również eradykacja cyst u bezobjawowych nosicieli, którzy stanowią rezerwuar zakażenia. Istotne znaczenie ma profilaktyka polegająca na przestrzeganiu zasad higieny, spożywaniu przegotowanej wody oraz odpowiednio przygotowanych posiłków podczas podróży do rejonów endemicznych.