zgaga i zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej w chorobie refluksowej przełyku
Wskazanie

Zgaga i zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej to główne objawy choroby refluksowej przełyku (GERD). Występują one, gdy kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku z powodu nieprawidłowego funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku. Pacjenci najczęściej zgłaszają pieczenie za mostkiem, które może promieniować do szyi i gardła, szczególnie po obfitych posiłkach, w pozycji leżącej lub podczas schylania się.

W leczeniu zgagi i zarzucania kwaśnej treści stosuje się głównie inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Controloc, Nolpaza, Pantoprazol, Emanera, Nexium, Helides (zawierające pantoprazol, omeprazol, esomeprazol). Alternatywnie stosuje się leki z grupy H2-blokerów, jak Ranigast, Famotydyna oraz leki zobojętniające kwas żołądkowy: Maalox, Gaviscon, Rennie.

W terapii GERD kluczowe znaczenie mają również modyfikacje stylu życia: unikanie posiłków na 2-3 godziny przed snem, uniesienie wezgłowia łóżka, redukcja masy ciała, unikanie potraw nasilających refluks (tłuste, ostre, kwaśne potrawy, kawa, alkohol, czekolada) oraz zaprzestanie palenia tytoniu.

Największą trudnością w leczeniu zgagi i refluksu jest uzyskanie długotrwałej kontroli objawów. Około 30-40% pacjentów nie odpowiada w pełni na standardową terapię IPP, co określa się jako oporny GERD. Problemem jest również zjawisko „rebound” – nasilenie wydzielania kwasu po odstawieniu leków IPP. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie IPP wiąże się z potencjalnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zwiększone ryzyko osteoporozy, niedobór magnezu, witaminy B12 czy zwiększona podatność na infekcje przewodu pokarmowego.

W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne rozważa się terapię chirurgiczną (fundoplikację) lub nowoczesne procedury endoskopowe. Wyzwaniem pozostaje również różnicowanie GERD z innymi schorzeniami o podobnych objawach, takimi jak choroba wieńcowa, zapalenie przełyku o innej etiologii czy zaburzenia czynnościowe przełyku.