zapobieganie chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy związanej ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych u pacjentów z grupy ryzyka
Wskazanie

Zapobieganie chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy związanej ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentów z grupy ryzyka stanowi istotny element terapii osób, które długotrwale przyjmują NLPZ. Do grupy ryzyka zaliczamy przede wszystkim osoby powyżej 65 roku życia, pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej, osoby przyjmujące jednocześnie glikokortykosteroidy, antykoagulanty, a także pacjentów z chorobami współistniejącymi.

W profilaktyce powikłań związanych ze stosowaniem NLPZ stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu żołądkowego. Wśród dostępnych w Polsce preparatów wymienić należy: Omeprazol (Gasec, Helicid, Losec, Polprazol), Pantoprazol (Controloc, Nolpaza, Pantopraz), Ezomeprazol (Emanera, Nexium, Stomezul), Lansoprazol (Lanzul), oraz Rabeprazol (Zulbex).

Alternatywą dla IPP w profilaktyce gastropatii po NLPZ są antagoniści receptora H2, takie jak Ranitydyna (Ranigast, Zantac) czy Famotydyna (Famogast). Jednak ich skuteczność jest mniejsza niż IPP, zwłaszcza w przypadku długotrwałej terapii. Inną opcją jest stosowanie mizoprostolu (Cytotec), analogu prostaglandyny E1, który chroni błonę śluzową żołądka.

Największą trudnością w zapobieganiu chorobie wrzodowej związanej z NLPZ jest często niewystarczająca adherencja pacjentów do zaleconej terapii profilaktycznej. Pacjenci często przerywają przyjmowanie leków gastroprotekcyjnych, gdy nie odczuwają dolegliwości, co zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań. Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność długotrwałego stosowania farmakoterapii profilaktycznej, co wiąże się z potencjalnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zwiększone ryzyko infekcji, zaburzenia wchłaniania niektórych składników odżywczych oraz zaburzenia flory bakteryjnej przewodu pokarmowego.

W przypadku pacjentów z grupy najwyższego ryzyka warto rozważyć stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (koksybów), takich jak Celekoksyb (Celebrex), które wykazują mniejsze ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych niż tradycyjne NLPZ. Należy jednak pamiętać, że te leki zwiększają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, co wymaga dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u każdego pacjenta indywidualnie.